İcra Borcu Taksitle Ödenir mi? İcra Dairesinde Taksit Sözleşmesi ve Taahhüdü İhlal
Hakkında icra takibi başladı, borcu inkar etmiyorsun ama bir kerede ödeyecek paran yok. "İcra borcu taksitle ödenebilir mi? İcra dairesinde taksit nasıl yapılır? Taksidi aksatırsam ne olur?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde icra borcunu taksitle ödemenin iki yolunu ve dikkat etmen gereken noktaları anlatıyoruz.
İki farklı yol var
İcra borcunu taksitle ödemenin iki yolu vardır:
- Kanundaki taksit hakkı: Alacaklının onayı aranmaz ama şartları serttir.
- Alacaklıyla taksit sözleşmesi: Alacaklının kabul etmesi gerekir, şartları serbestçe belirlenir.
Uygulamada en çok kullanılan ikinci yoldur.
Birinci yol: Kanundaki taksit hakkı
Kanun, alacaklı razı olmasa bile borçluya belli şartlarla taksitle ödeme imkanı tanır. Bunun için şu şartların hepsi gerekir:
- Alacaklı henüz haczedilen malların satışını istememiş olmalı.
- Borcun tamamını karşılayacak kadar malın haczedilmiş olmalı.
- Borcu düzenli taksitlerle ödeyeceğini taahhüt etmeli ve ilk taksiti hemen ödemelisin.
- Her taksit borcun dörtte birinden az olmamalı.
- Taksitler aydan aya ödenmeli.
- Toplam süre üç ayı geçmemeli.
Bu şartlar yerine gelirse icra işlemleri durur. Yani bu yol, borcu en fazla üç ayda ve dört eşit taksitle kapatabilecek kişiler içindir. Malın haczedilmiş olması da şart olduğu için genellikle satış aşamasını durdurmak amacıyla kullanılır.
İkinci yol: Alacaklıyla taksit sözleşmesi
Daha esnek yol, alacaklıyla anlaşmaktır. Alacaklının avukatıyla veya şirketin icra birimiyle görüşüp bir ödeme planı teklif edebilirsin.
Bu sözleşmede taksit sayısı, tutarı ve süresi tarafların anlaşmasına bağlıdır. Kanundaki üç ay ve dörtte bir sınırları burada aranmaz.
Anlaşmaya vardığınızda:
- Sözleşmeyi icra dairesinde tutanağa geçirin. Böylece hem resmiyet kazanır hem de kanunun sağladığı korumalardan yararlanırsın.
- Tutanakta toplam borç, taksit tutarları, ödeme tarihleri ve ödemenin yapılacağı hesap açıkça yazsın.
- Taksitler ödendiği sürece alacaklının yeni haciz ve satış işlemi yapmayacağı yazılsın.
- Varsa araç veya maaş haczinin ne olacağı netleşsin.
Bu tutanak damga vergisinden muaftır.
Taksit sözleşmesinin sana sağladığı koruma
İcra dairesinde yapılan taksit sözleşmesi süresince haczedilen malın satışı için kanunda öngörülen süreler işlemez. Haciz isteme süresi de taksit sözleşmesinin bozulmasına kadar hesaba katılmaz.
Bu, alacaklı açısından da avantajlıdır: Taksit ödendiği sürece hacizleri düşmez. Bu yüzden alacaklılar icra dairesinde yapılan sözleşmeye genellikle daha sıcak bakar.
Ancak taksit sözleşmelerinin toplam süresi on yılı aşarsa, aşan tarihten itibaren süreler yeniden işlemeye başlar.
Taksidi aksatırsan ne olur?
Bu konuda çok dikkatli olmalısın.
Taksitlerden biri zamanında ödenmezse icra işlemleri ve süreler kaldığı yerden devam eder. Alacaklı satış isteyebilir, yeni haciz koydurabilir.
Daha önemlisi, icra dairesinde verdiğin ödeme taahhüdünü haklı bir sebep olmadan ihlal edersen, alacaklının şikayeti üzerine hakkında üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir. Bu bir ceza değil, ödemeye zorlama aracıdır. Borcun tamamını veya o tarihe kadar ödemen gereken tutarı yatırırsan serbest bırakılırsın.
Bu nedenle:
- Ödeyemeyeceğin bir plana imza atma.
- Taksit tutarını gelirine göre gerçekçi belirle.
- Ödeme yapamayacağın bir ay olacaksa bunu önceden alacaklıya bildir ve yazılı olarak yeni bir plan yap.
- Hastalık, işsizlik gibi makul bir sebep varsa belgelerini sakla.
Taksit ve zamanaşımı
İcra dairesinde taksit sözleşmesi imzalamak ve taksit ödemek, borcu kabul ettiğin anlamına gelir. Bu durum borcun zamanaşımını keser ve süre yeniden başlar.
Eğer borcun çok eski olduğunu, zamanaşımına uğramış olabileceğini düşünüyorsan, taksit sözleşmesi imzalamadan önce dosyayı incele. Bunu Hakkını Sor'daki icra dosyasının düşmesi ve zamanaşımı rehberinde bulabilirsin.
Satış aşamasındaysan
Malın haczedildi ve kıymet takdiri yapıldıysa, taksitlendirme dışında bir seçeneğin daha var. Kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, haczedilen malını kendin satmak için icra dairesinden yetki isteyebilirsin. Bu durumda malı açık artırmaya göre daha iyi bir fiyata satıp borcunu kapatma imkanın olur. Satış bedeli kanundaki asgari tutardan az olamaz ve satışı icra mahkemesi onaylar.
Kısaca yapılacaklar
- Borcu kabul ediyorsan ve tek seferde ödeyemiyorsan alacaklıya taksit teklif et.
- Anlaşmayı mutlaka icra dairesinde tutanağa geçir.
- Tutanakta borç tutarı, taksitler ve tarihler açık yazsın.
- Gelirine uygun, ödeyebileceğin bir plan yap.
- Taksidi aksatırsan takip devam eder ve tazyik hapsi istenebilir.
- Borç eskiyse taksit imzalamadan önce zamanaşımını kontrol et.
Dayanak mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 111/1: Borçlu satış talebinden önce borcunu düzenli taksitlerle ödemeyi taahhüt eder ve ilk taksiti hemen öderse icra işlemi durur; bunun için yeterli malın haczedilmiş olması, her taksitin borcun dörtte birinden az olmaması, aydan aya ödenmesi ve sürenin üç ayı geçmemesi gerekir.
- 2004 sayılı Kanun m. 111/2-4: Borçlu ile alacaklının icra dairesinde yaptığı taksit sözleşmesi süresince satış isteme süreleri işlemez, toplam süre on yılı aşarsa süreler işlemeye başlar; taksitlerden biri ödenmezse icra işlemleri kaldığı yerden devam eder; bu tutanaklar damga vergisinden istisnadır.
- 2004 sayılı Kanun m. 78/2: Haciz isteme süresi hesaplanırken icra dairesindeki taksit sözleşmesinin ihlaline kadar geçen süre hesaba katılmaz.
- 2004 sayılı Kanun m. 111/a: Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde haczedilen malının rızaen satışı için yetki isteyebilir; satış icra mahkemesinin onayıyla tamamlanır.
- 2004 sayılı Kanun m. 340: İcra dairesinde kararlaştırılan ödeme şartını makbul bir sebep olmadan ihlal eden borçlu hakkında alacaklının şikayeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir; borç ödenince tahliye edilir.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 154/1: Borçlunun borcu ikrar etmesi veya kısmen ödemesi zamanaşımını keser.
En çok sorulan sorular
İcra borcu taksitle ödenebilir mi?
Evet. Ya kanundaki şartlarla en fazla üç ayda ya da alacaklıyla anlaşarak serbestçe belirlenen bir planla taksitle ödenebilir.
Alacaklı taksite razı olmazsa ne yapabilirim?
Satış talebinden önce, borcu karşılayacak kadar malın haczedilmişse, borcun dörtte birinden az olmayan aylık taksitlerle ve en fazla üç ayda ödemeyi taahhüt ederek icra işlemlerini durdurabilirsin.
Taksit yapınca maaş haczi kalkar mı?
Bu, alacaklıyla yaptığın anlaşmaya bağlıdır. Haczin ne olacağını tutanağa açıkça yazdır.
Taksidi ödeyemezsem hapse girer miyim?
Haklı bir sebep olmadan taahhüdünü ihlal edersen alacaklının şikayetiyle üç aya kadar tazyik hapsi verilebilir. Borcu ödersen serbest bırakılırsın.
Taksit sözleşmesi zamanaşımını etkiler mi?
Evet. Taksit sözleşmesi ve ödemeler borcu kabul anlamına gelir ve zamanaşımını keser.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.