İcra Dairesinin İşlemine Şikayet: 7 Günlük Süre ve İcra Mahkemesi
İcra dairesi evine gelip haczedilmemesi gereken eşyaları haczetti. Ya da maaşının yarısına haciz konuldu, dosya hesabında fazla faiz işletildi, ödeme emri yanlış adrese gönderildi. Alacaklıysan, icra müdürü talebini haksız yere reddetti veya dosyanı bekletiyor. "İcra dairesinin bu işlemine nasıl itiraz edilir? Kaç gün içinde başvurmalıyım?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde icra mahkemesine şikayet yolunu anlatıyoruz.
Şikayet nedir?
İcra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemler kanuna aykırıysa veya olaya uygun değilse, bu işlemler icra mahkemesine şikayet edilebilir. Şikayet, borca itiraz değildir. Borcun var olup olmadığıyla değil, icra dairesinin yaptığı işlemin doğru olup olmadığıyla ilgilidir.
Hem borçlu hem alacaklı, hatta işlemden zarar gören üçüncü kişiler şikayet yoluna başvurabilir.
Kanunun mahkemeye bıraktığı konular, örneğin borcun varlığının tartışılması, şikayet yoluyla değil dava yoluyla çözülür.
Hangi işlemler şikayet edilebilir?
Uygulamada en sık karşılaşılan şikayet konuları:
- Haczedilmesi yasak malların haczi: Ev eşyası, haline münasip ev, meslek aletleri. Bunu Hakkını Sor'daki evdeki eşyalar haczedilebilir mi rehberinde bulabilirsin.
- Maaş haczinin oranı: Maaşın kanunda öngörülenden fazla kısmına haciz konulması. Bunu Hakkını Sor'daki maaş haczi rehberinde bulabilirsin.
- Usulsüz tebligat: Ödeme emrinin veya başka bir evrakın kanuna aykırı şekilde tebliğ edilmesi.
- Dosya hesabındaki hatalar: Fazla faiz, masraf veya vekalet ücreti hesaplanması.
- Yanlış takip yolu: Örneğin kambiyo senedi olmayan bir belgeyle kambiyo takibi yapılması.
- Kıymet takdirine itiraz: Haczedilen malın değerinin düşük veya yüksek belirlenmesi. Bu konuda özel süreler vardır.
- İhale işlemlerindeki usulsüzlükler
Şikayet süresi: 7 gün
Şikayet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır. Süre, işlemin yapıldığı tarihten değil, senin öğrendiğin tarihten başlar.
Ancak iki durumda süre yoktur, her zaman şikayet edilebilir:
- Bir hakkın yerine getirilmemesi: Örneğin icra müdürünün yapması gereken bir işlemi hiç yapmaması.
- İşin sebepsiz sürüncemede bırakılması: Örneğin dosyanın aylarca bekletilmesi.
Ayrıca uygulamada, kamu düzenine ilişkin bazı aykırılıklar, örneğin işlemin tamamen hükümsüz olduğu durumlar, süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir.
Şikayet nasıl yapılır?
- Şikayet, takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine yapılır.
- Dilekçeyle başvurabileceğin gibi, icra mahkemesinde sözlü olarak beyanda bulunup tutanağa geçirtebilirsin.
- Dilekçede icra dosya numarasını, şikayet ettiğin işlemi, işlemi öğrendiğin tarihi ve neden hukuka aykırı olduğunu yaz.
- Belgelerini ekle: haciz tutanağı, tebligat zarfı, maaş bordrosu gibi.
- Başvuru için harç ve masraf yatırman gerekir.
İcra mahkemesi nasıl karar verir?
İcra mahkemesine gelen işler ivedi işlerdendir ve basit yargılama usulü uygulanır.
- Mahkeme, duruşma yapılmasına gerek olup olmadığına kendisi karar verir.
- Duruşma yapılmayan işlerde, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde karar verir.
- Duruşma yapılırsa taraflar çağrılır; gelmeseler bile karar verilir.
Şikayet kabul edilirse, şikayet edilen işlem ya bozulur ya da düzeltilir. İcra müdürünün sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerin yapılması emredilir.
Şikayet yoluna başvurmak icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Takibin durdurulmasını istiyorsan mahkemeden ayrıca tedbir kararı istemen gerekir.
Kısaca yapılacaklar
- İcra dairesinin hangi işleminin hukuka aykırı olduğunu belirle.
- İşlemi öğrendiğin tarihi not et.
- Yedi gün içinde icra mahkemesine şikayet dilekçesi ver.
- Dilekçeye dosya numarasını ve belgelerini ekle.
- Gerekirse takibin durdurulması için tedbir iste.
- Dosya sebepsiz bekletiliyorsa süre sınırı olmadan şikayet edebilirsin.
Dayanak mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 16: Kanunun mahkemeye bıraktığı hususlar dışında icra ve iflas dairelerinin işlemleri kanuna aykırılık veya olaya uygun olmama sebebiyle icra mahkemesine şikayet edilebilir; şikayet işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması nedeniyle her zaman şikayet olunabilir.
- 2004 sayılı Kanun m. 17: Şikayet icra mahkemesince kabul edilirse şikayet edilen işlem bozulur veya düzeltilir; memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerin yapılması emredilir.
- 2004 sayılı Kanun m. 18: İcra mahkemesine gelen işler ivedi işlerdendir ve basit yargılama usulü uygulanır; talepler dilekçeyle veya tutanağa geçirilerek yapılabilir; duruşma yapılmayan işlerde mahkeme en geç on gün içinde karar verir.
En çok sorulan sorular
İcra dairesinin işlemine kaç gün içinde şikayet edilir?
İşlemi öğrendiğin tarihten itibaren yedi gün içinde. Hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz bekletme halinde süre yoktur.
Şikayet ile itiraz arasındaki fark nedir?
İtiraz borcun kendisine yöneliktir ve icra dairesine yapılır. Şikayet ise icra dairesinin yaptığı bir işlemin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla icra mahkemesine yapılır.
Şikayet edince takip durur mu?
Hayır, kendiliğinden durmaz. Takibin durması için mahkemeden tedbir kararı istemen gerekir.
Avukat olmadan şikayet edebilir miyim?
Evet. Dilekçeyle veya icra mahkemesinde sözlü olarak tutanağa geçirterek şikayette bulunabilirsin.
İcra mahkemesi ne kadar sürede karar verir?
Duruşma yapılmayan işlerde işin mahkemeye geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde karar verir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.