YouTube

İcra Dosyası Kaç Yılda Düşer? İşlemden Kaldırma, Haczin Düşmesi ve Zamanaşımı

Yıllar önce hakkında bir icra takibi başlatıldı. Alacaklı uzun süredir ses çıkarmıyor, dosyada hiçbir işlem yapılmıyor. "İcra dosyası kaç yılda düşer? Borç zamanaşımına uğrar mı, yoksa bir gün yeniden önüme mi çıkar?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde icra dosyasının işlemden kaldırılmasını, haczin düşmesini ve borcun zamanaşımını ayrı ayrı anlatıyoruz. Çünkü bunlar birbirine çok karıştırılır.

Önce bir yanlışı düzeltelim

"İcra dosyası beş yılda, on yılda kendiliğinden düşer" diye yaygın bir inanış var. Kanunda böyle genel bir kural yok. Burada üç farklı şey söz konusu:

Senin için önemli olan, son üçüncüsüdür. Ama ilk ikisini bilmeden onu anlamak zor.

Dosyanın işlemden kaldırılması

Ödeme emri sana tebliğ edildikten sonra alacaklının haciz istemek için bir yıllık süresi vardır. Bu süre içinde haciz istemezse ya da haciz talebini geri alıp bir yıl içinde yenilemezse dosya işlemden kaldırılır.

Bu süre hesaplanırken şu dönemler sayılmaz:

İşlemden kaldırılan dosya bitmiş değildir. Alacaklı yenileme talebinde bulunabilir. Yenileme talebi sana tebliğ edilince takip kaldığı yerden devam eder. Yenilemenin masraf ve harcı sana yüklenmez.

Haczin düşmesi

Malına haciz konduysa, alacaklı veya borçlu hacizden itibaren bir yıl içinde o malın satışını isteyebilir. Bu süre artık taşınır ve taşınmaz mallar için aynıdır.

Süre içinde satış istenmezse ya da satış talebi geri alınıp süresinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kendiliğinden kalkar. Araç veya tapu gibi sicile kayıtlı mallarda haczin kalktığı anlaşılınca sicilden de silinir.

Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış masraflarının peşin yatırılması gerekir. Araçlarda muhafaza masrafı da birlikte yatırılmalıdır. Masraf yatırılmazsa satış talebi yapılmamış sayılır.

Haczin düşmesi borcun bittiği anlamına gelmez. Alacaklı aynı mala ya da başka bir mala yeniden haciz koydurabilir. Bunu Hakkını Sor'daki araç üzerindeki haczin kaldırılması rehberinde ayrıntılı bulabilirsin.

Borcun zamanaşımı

İlamsız takipte

Bir mahkeme kararına dayanmayan takiplerde, yani fatura, sözleşme veya senet gibi bir alacak için başlatılan takiplerde, borcun kendi zamanaşımı süresi geçerlidir. Genel kural on yıldır. Kira bedeli, faiz ve ücret gibi dönemsel borçlarda bu süre beş yıldır. Çek, bono ve bazı ticari alacaklarda daha kısa süreler vardır.

Önemli nokta şudur: İcra takibi zamanaşımını keser. Zamanaşımı, takipte alacaklının yaptığı her işlemden sonra yeniden işlemeye başlar. Yani alacaklı dosyada bir işlem yaptıkça süre baştan başlar.

Bu yüzden zamanaşımının dolup dolmadığını hesaplamak için, alacaklının dosyada yaptığı son işlemin tarihine bakılır. Son işlemden sonra kanundaki süre boyunca hiçbir işlem yapılmamışsa zamanaşımı dolmuş olabilir.

İlamlı takipte

Mahkeme kararına dayanan takiplerde zamanaşımı, son işlemden itibaren on yıldır. Bir borcun mahkeme kararına bağlanması ya da senetle kabul edilmesi halinde de yeni zamanaşımı süresi her zaman on yıldır.

Zamanaşımı kendiliğinden işlemez

Bu çok önemli: Zamanaşımı süresi dolsa bile icra dairesi bunu kendiliğinden dikkate almaz. Dosya açık kalmaya devam edebilir. Zamanaşımını senin ileri sürmen gerekir.

Takip kesinleştikten sonra borcun zamanaşımına uğradığını icra mahkemesine başvurarak ileri sürebilirsin. Mahkeme resmi belgelere bakarak icranın geri bırakılmasına ya da devamına karar verir.

Başvurmadan önce dosyanın içeriğini incele:

Zamanaşımını kesen şeylere dikkat

Zamanaşımı süren dolmak üzereyken bazı davranışlar süreyi baştan başlatır:

Örneğin alacaklı arayıp "küçük bir ödeme yap, dosyayı kapatalım" dediğinde yapacağın kısmi ödeme, borcu kabul ettiğin anlamına gelir ve zamanaşımı yeniden başlar. Bu nedenle böyle bir ödeme yapmadan önce dosyayı incele.

Borcu ödediysen

Borç gerçekten ödendiği halde dosya kapanmadıysa, borcun ödendiğini noterden onaylı veya imzası kabul edilmiş bir belgeyle ispat ederek icra mahkemesinden takibin iptalini her zaman isteyebilirsin. Banka dekontu, alacaklının imzalı ibranamesi gibi belgeleri sakla.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

İcra dosyası kaç yılda düşer?

Kanunda dosyanın kendiliğinden düştüğü genel bir süre yoktur. Alacaklı uzun süre işlem yapmazsa borcun zamanaşımına uğraması mümkündür; bu süre ilamsız takipte borcun türüne göre, ilamlı takipte on yıldır.

İcra dosyası işlemden kaldırılınca borç biter mi?

Hayır. Dosya yalnızca bekletmeye alınır. Alacaklı yenileme talebinde bulunursa takip devam eder.

Zamanaşımı dolunca dosya kendiliğinden kapanır mı?

Hayır. Zamanaşımını icra mahkemesine başvurarak senin ileri sürmen gerekir.

Borcun bir kısmını ödersem zamanaşımı ne olur?

Kısmi ödeme borcu kabul ettiğin anlamına gelir ve zamanaşımı yeniden işlemeye başlar.

Hakkımdaki icra dosyalarını nereden görebilirim?

e-Devlet'te ve UYAP Vatandaş Portal'da adına kayıtlı icra dosyalarını, son işlemleri ve hacizleri görebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al