İdare Mahkeme Kararını Uygulamıyor: 30 Gün Kuralı, İcra Takibi ve Tazminat
Memurluktan çıkarılmana karşı açtığın davayı kazandın, mahkeme işlemi iptal etti. Ama aradan aylar geçti, kurumun seni göreve başlatmıyor ve "bekleyin" deyip duruyor. Ya da belediyeye karşı kazandığın tazminat davasının parası bir türlü ödenmiyor. "İdare mahkeme kararını uygulamazsa ne yapabilirim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde idarenin mahkeme kararlarını uygulama yükümlülüğünü ve karar uygulanmazsa izleyebileceğin yolları anlatıyoruz.
İdare kararı uygulamak zorundadır
Danıştayın, bölge idare mahkemelerinin ve idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğini yerine getirmek idarenin zorunluluğudur. İdare:
- Kararın gereğine göre gecikmeksizin işlem yapmalı veya eylemde bulunmalıdır.
- Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez.
Bu yükümlülük kesinleşmiş kararlarla sınırlı değildir. İstinaf veya temyiz yoluna başvurulması kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; idare ancak üst mahkemeden ayrıca yürütmenin durdurulması kararı alırsa uygulamayı bekletebilir. Bazı güvenlik soruşturması ve terörle bağlantı gerekçesiyle görevden çıkarma davalarında ise göreve iade kararları ancak kesinleşince uygulanır.
Önce kararı idareye bildir
- Kararın bir örneğini dilekçeyle birlikte idareye ver ve kararın uygulanmasını iste. Dilekçenin tarih ve sayı aldığından emin ol.
- Karar bir miktar paranın ödenmesini içeriyorsa, banka hesap numaranı yazılı olarak idareye bildir. Ödeme bu bildirimden itibaren yapılır.
- Vekalet ücreti ve yargılama giderleri için de aynı şekilde hesap numarası bildirilir.
Para ödenmezse icra takibi
Hükmedilen tazminat, vekalet ücreti veya yargılama giderleri otuz gün içinde ödenmezse, mahkeme kararı genel hükümlere göre icra yoluyla takip edilebilir. Bunun için kararı icra dairesine vererek ilamlı takip başlatabilirsin.
İdare tazminatı geç öderse, mahkeme kararının tebliğinden ödeme tarihine kadar geçen süre için kanundaki tecil faizi oranında faiz ödemek zorundadır. Ancak karar sana tebliğ edildiği tarih ile banka hesap numaranı idareye bildirdiğin tarih arasında geçen süre için faiz işlemez. Bu yüzden hesap numaranı gecikmeden bildir.
Karar uygulanmazsa tazminat davası
Mahkeme kararına göre işlem yapılmaması veya eylemde bulunulmaması halinde idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açabilirsin. Örneğin göreve iade edilmediğin için alamadığın maaşları ve yaşadığın üzüntü nedeniyle manevi tazminatı isteyebilirsin.
Bu dava kararı uygulamayan memura karşı değil, ilgili idareye karşı açılır. İdare ödediği tazminatı daha sonra kusurlu görevliden isteyebilir.
Suç duyurusu
Mahkeme kararını bilerek uygulamayan kamu görevlisinin davranışı görevi kötüye kullanma suçunu oluşturabilir. Görevinin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine neden olan kamu görevlisi altı aydan iki yıla kadar, görevini yapmakta ihmal veya gecikme gösteren kamu görevlisi ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası alabilir.
Bunun için Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilirsin. Kamu görevlileri hakkındaki soruşturmalarda çoğu zaman önce soruşturma izni alınması gerektiğini unutma.
Kısaca yapılacaklar
- Kararın bir örneğini dilekçeyle idareye ver ve uygulanmasını iste.
- Para içeren kararlarda banka hesap numaranı yazılı olarak bildir.
- Otuz günü takip et; bu sürede uygulanmazsa yazılı olarak tekrar başvur.
- Ödenmeyen tazminat için ilamlı icra takibi başlat.
- Karar uygulanmadığı için uğradığın zarar için idareye karşı tazminat davası aç.
- Kararı bilerek uygulamayan görevli hakkında suç duyurusunda bulun.
Dayanak mevzuat
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 28/1: İdare, Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 28/2: Hükmedilen para, vekalet ücreti ve yargılama giderleri davacının yazılı olarak bildireceği banka hesabına yatırılır; süresinde ödenmezse genel hükümlere göre icra olunur.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 28/3-4: Mahkeme kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir; kararların kamu görevlilerince yerine getirilmemesi halinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 52/1: Temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olması kararların yürütülmesini durdurmaz; ancak yetkili Danıştay dairesi veya bölge idare mahkemesi teminat karşılığında yürütmenin durdurulmasına karar verebilir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 28/6: Tazminat ve vergi davalarında kararın tebliği ile ödeme tarihi arasındaki süre için tecil faizi oranında faiz ödenir; kararın davacıya tebliği ile banka hesap numarasının bildirildiği tarih arasındaki süre için faiz işlemez.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 257: Görevinin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine neden olan kamu görevlisi altı aydan iki yıla kadar, görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek mağduriyete neden olan kamu görevlisi üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
En çok sorulan sorular
İdare mahkeme kararını ne kadar sürede uygulamak zorunda?
İdare kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır. Bu süre kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez.
Karar kesinleşmeden de uygulanır mı?
Kural olarak evet. İstinaf veya temyiz yoluna gidilmesi kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Bazı göreve iade kararları ise ancak kesinleşince uygulanır.
Kazandığım tazminat ödenmiyor, ne yapmalıyım?
Banka hesap numaranı idareye yazılı olarak bildir. Otuz gün içinde ödeme yapılmazsa kararı icra dairesine vererek takip başlatabilirsin.
Kararı uygulamayan memura tazminat davası açabilir miyim?
Hayır. Tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir. Ancak görevli hakkında suç duyurusunda bulunabilirsin.
Geç ödenen tazminata faiz işler mi?
Evet. Kararın tebliğinden ödeme tarihine kadar tecil faizi oranında faiz ödenir. Hesap numarasını geç bildirdiğin süre için faiz işlemez.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.