İdare Mahkemesi Kararına Nasıl İtiraz Edilir? İdari Yargıda İstinaf ve Temyiz Süresi
Belediyenin verdiği bir yıkım kararına karşı dava açtın ama idare mahkemesi davanı reddetti. Ya da memur olarak hakkındaki atama işlemini dava ettin, mahkeme kararı aleyhine çıktı. "İdare mahkemesinin kararına nasıl itiraz edilir, kaç gün sürem var?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde idari yargıda istinaf ve temyiz yollarını, sürelerini ve hangi kararların kesin olduğunu anlatıyoruz.
İdari yargıda kararlar nasıl denetlenir?
İdari yargıda üç aşama vardır:
- İlk derece: İdare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri davaya bakar ve karar verir.
- İstinaf: Bu kararlara karşı bölge idare mahkemesine başvurulur.
- Temyiz: Bazı davalarda bölge idare mahkemesinin kararına karşı Danıştaya başvurulur.
Hukuk ve ceza mahkemelerindeki istinaf ve temyiz yolları ise farklı kurallara bağlıdır. Bunun için Hakkını Sor'daki istinaf ve temyiz rehberine bakabilirsin.
İstinaf süresi ne kadar?
İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurabilirsin. Süre, tebliğ tarihini izleyen günden başlar.
- Sürenin son günü tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününün sonuna kadar uzar.
- Süre adli tatile denk gelirse, adli tatilin bittiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.
Süreyi kaçırırsan karar kesinleşir. Bu yüzden karar sana tebliğ edildiği gün tarihi not et.
Hangi kararlar kesindir?
Konusu belli bir parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve iptal davalarında idare ve vergi mahkemelerinin verdiği kararlar kesindir; bunlara karşı istinaf yoluna gidilemez. Bu sınır kanunda otuz bir bin Türk lirası olarak belirlenmiştir ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
Hangi sınırın uygulanacağını belirlerken davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır. Kararın altında kesin olup olmadığı genellikle yazılır; yine de emin değilsen bir avukata sor.
Bölge idare mahkemesi ne yapar?
Bölge idare mahkemesi kararı inceler ve:
- Kararı hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunu reddeder. Gerekçeyi yanlış veya eksik bulursa gerekçeyi değiştirerek, maddi bir yanlışlık varsa düzelterek yine reddedebilir.
- Kararı hukuka aykırı bulursa kararı kaldırır ve davanın esası hakkında kendisi yeniden karar verir.
Bazı usul hatalarında, örneğin davaya görevsiz mahkemenin bakması gibi hallerde dosyayı yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderebilir.
Danıştaya temyiz ne zaman mümkün?
Bölge idare mahkemesinin her kararı temyiz edilemez. Temyiz yolu kanunda sayılan davalarla sınırlıdır. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Düzenleyici işlemlere, örneğin yönetmeliklere karşı açılan iptal davaları,
- Konusu kanundaki yüksek parasal sınırı aşan vergi, tam yargı ve iptal davaları,
- Meslekten, kamu görevinden veya öğrencilikten çıkarma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan davalar,
- Bir ticari faaliyeti süresiz veya otuz gün ya da daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan davalar,
- İmar planları ve parselasyon işlemlerinden doğan davalar,
- Ülke çapında yapılan sınavlarla ilgili davalar.
Temyiz süresi de kararın tebliğinden itibaren otuz gündür.
Dilekçe nasıl verilir?
- İstinaf veya temyiz dilekçeni kararı veren mahkemeye ya da bulunduğun yerdeki idare mahkemesine verebilirsin. E-Devlet şifrenle UYAP Vatandaş Portal üzerinden de başvurabilirsin.
- Dilekçende kararın neden hukuka aykırı olduğunu açıkça yaz.
- Gerekli harç ve posta giderini yatır.
- Dilekçe eksikse mahkeme on beş gün içinde tamamlamanı ister; tamamlamazsan başvuru yapılmamış sayılır.
- Karşı taraf dilekçeye otuz gün içinde cevap verebilir.
Kısaca yapılacaklar
- Kararın tebliğ tarihini not et.
- Kararın kesin olup olmadığını kontrol et.
- Otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yap.
- Dilekçende kararın hukuka aykırı yönlerini açıkça yaz.
- Harç ve posta giderini eksiksiz yatır.
- Bölge idare mahkemesi kararı temyize açıksa otuz gün içinde Danıştaya başvur.
Dayanak mevzuat
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45/1: İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir; konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen vergi, tam yargı ve iptal davalarındaki kararlar kesindir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 45/3-4: Bölge idare mahkemesi kararı hukuka uygun bulursa, gerekçeyi değiştirerek veya maddi yanlışlığı düzelterek istinaf başvurusunu reddeder; hukuka uygun bulmazsa kararı kaldırır ve işin esası hakkında yeniden karar verir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 46/1: Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin kanunda sayılan davalardaki kararları tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 48/2-3: Eksik temyiz dilekçesi on beş gün içinde tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılır; karşı taraf tebliğden itibaren otuz gün içinde cevap verebilir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 8: Süreler tebliğ tarihini izleyen günden işlemeye başlar; son gün tatile rastlarsa izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar; adli tatile rastlayan süreler tatilin bitiminden itibaren yedi gün uzar.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ek m. 1: Kanundaki parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; istinaf ve temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır.
En çok sorulan sorular
İdare mahkemesi kararına kaç gün içinde itiraz edilir?
İdare mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılır.
Her idare mahkemesi kararı istinafa gider mi?
Hayır. Konusu kanundaki parasal sınırı geçmeyen vergi, tam yargı ve iptal davalarındaki kararlar kesindir.
Bölge idare mahkemesinin kararı Danıştaya götürülebilir mi?
Yalnızca kanunda sayılan davalarda götürülebilir. Örneğin memurluktan çıkarma, imar planı ve ülke çapındaki sınavlarla ilgili davalar temyize açıktır.
İstinaf süresi adli tatilde işler mi?
Süre işler, ancak son günü adli tatile denk gelirse tatilin bitiminden itibaren yedi gün uzamış sayılır.
İstinaf dilekçesini nereye vermeliyim?
Kararı veren mahkemeye, bulunduğun yerdeki idare mahkemesine veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden verebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.