İdareye Başvurdum, Cevap Vermedi: Zımni Ret ve Dava Açma Süresi
Belediyeye dilekçe verip arsandan geçen yol için kamulaştırma bedeli istedin. Ya da çalıştığın kurumdan, hak ettiğini düşündüğün bir ödemenin yapılmasını yazılı olarak talep ettin. Aylar geçti, hiçbir cevap gelmedi. Bir gün bir avukata danıştığında "Dava açma süreni kaçırmış olabilirsin" dedi. "İdare cevap vermezse ne olur? Ne kadar beklemeliyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki idarenin sessiz kalması ve dava açma süresi kurallarını anlatıyoruz.
İdareye başvurma hakkın var
Hakkında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirsin. Örneğin bir ödeme yapılmasını, bir iznin verilmesini, bir hatanın düzeltilmesini veya bir zararın karşılanmasını isteyebilirsin.
Otuz gün içinde cevap gelmezse
İdare otuz gün içinde cevap vermezse, isteğin reddedilmiş sayılır. Buna zımni ret denir.
Bu durumda otuz günün bittiği tarihten itibaren, dava açma süresi içinde konusuna göre idare mahkemesine, vergi mahkemesine veya Danıştaya dava açabilirsin.
Dava açma süresi
Özel kanunlarda ayrı bir süre yoksa dava açma süresi:
- İdare mahkemelerinde ve Danıştayda altmış gün
- Vergi mahkemelerinde otuz gündür
Yani zımni retten sonra, otuz günlük bekleme süresinin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açmalısın.
Örneğin 1 Mart'ta başvurdun ve cevap gelmedi. 31 Mart'ta isteğin reddedilmiş sayılır. Bu tarihten itibaren altmış gün içinde dava açabilirsin.
İdare "inceleniyor" derse
İdare otuz gün içinde kesin olmayan bir cevap verirse, örneğin "Talebiniz inceleniyor" derse iki seçeneğin vardır:
- Bu cevabı isteğinin reddi sayarak dava açabilirsin.
- Kesin cevabı bekleyebilirsin. Bu durumda dava açma süresi işlemez. Ancak bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.
Dört ay dolduğunda kesin cevap gelmediyse, artık dava açma süresi işlemeye başlar.
Geç cevap gelirse
Dava açmadıysan veya davan süre aşımından reddedildiyse, otuz günlük süre bittikten sonra idare sana cevap verirse, bu cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirsin. Yani idarenin geç gelen ret cevabı, sana yeni bir dava açma imkânı verir.
Üst makama başvurma
İdari dava açmadan önce, idari işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını veya değiştirilmesini üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan, dava açma süresi içinde isteyebilirsin.
- Bu başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur.
- Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
- İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçen süre de hesaba katılır.
Örneğin işlem sana tebliğ edildikten yirmi gün sonra üst makama başvurduysan ve başvurun reddedildiyse, kalan kırk gün içinde dava açmalısın.
Dava açma usulü için Hakkını Sor'daki idari işlemlere karşı iptal davası nasıl açılır rehberine, başvuru yolları için CİMER, dilekçe ve bilgi edinme başvurusu rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- İdareye başvurunu yazılı yap ve evrak kayıt numarası veya alındı belgesi al.
- Başvuru tarihini not al ve otuz günlük süreyi takip et.
- Cevap gelmezse otuzuncu günden itibaren altmış gün içinde dava aç.
- Kesin olmayan bir cevap geldiyse en fazla dört ay bekleyebileceğini bil.
- Üst makama başvurduysan dava açma süresinin durduğunu ve sonra kaldığı yerden devam ettiğini hesaba kat.
- Süreleri hesaplamakta tereddüt ediyorsan bir avukata danış.
Dayanak mevzuat
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7: Özel kanunlarda ayrı süre yoksa dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür; süre yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
- 2577 sayılı Kanun m. 10: İlgililer idari makamlara başvurabilir; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde dava açılabilir; kesin olmayan cevapta kesin cevap beklenebilir ve bu sürede dava açma süresi işlemez, ancak bekleme başvurudan itibaren dört ayı geçemez; dava açılmamışsa sonradan verilen cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabilir.
- 2577 sayılı Kanun m. 11: Dava açmadan önce üst makama veya işlemi yapan makama dava açma süresi içinde başvurulabilir; başvuru dava açma süresini durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret halinde süre yeniden işler ve geçmiş süre hesaba katılır.
En çok sorulan sorular
İdare başvuruma cevap vermezse ne olur?
Otuz gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılır ve dava açabilirsin.
Cevap gelmedi, ne zamana kadar dava açabilirim?
Otuz günlük sürenin bittiği tarihten itibaren idare mahkemesinde altmış gün, vergi mahkemesinde otuz gün içinde.
İdare "inceleniyor" dedi, ne kadar bekleyebilirim?
Kesin cevabı bekleyebilirsin, ama bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.
Dava süresini kaçırdım, idare sonradan cevap verdi. Dava açabilir miyim?
Evet. Dava açmadıysan, sonradan verilen cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirsin.
Üst makama başvurmak dava süremi etkiler mi?
Evet. Başvuru dava açma süresini durdurur; ret halinde süre kaldığı yerden devam eder.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.