İdari Dava İşlemden Kaldırıldı: Adres Değişikliği, Davacının Ölümü ve Dosyanın Yenilenmesi
İdare mahkemesinde davan devam ederken taşındın ve yeni adresini mahkemeye bildirmeyi unuttun. UYAP'a baktığında dosyanın "işlemden kaldırıldı" yazdığını gördün. Ya da babanın açtığı bir idari dava sürerken baban vefat etti ve davanın ne olacağını bilmiyorsun. "İşlemden kaldırılan idari dava nasıl yenilenir, süresi ne kadar?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde idari davalarda dosyanın işlemden kaldırılmasını ve yenilenmesini anlatıyoruz.
Adresine tebligat yapılamazsa
Dava dilekçende gösterdiğin adrese tebligat yapılamazsa:
- Yeni adresini bildirinceye kadar dava dosyası işlemden kaldırılır.
- Davada yürütmenin durdurulması kararı alınmışsa bu karar kendiliğinden hükümsüz kalır. Yani idarenin işlemi yeniden uygulanabilir hale gelir.
- Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde yeni adresini bildirip dosyanın yeniden işleme konulmasını istemezsen dava açılmamış sayılır.
Dava açılmamış sayılırsa dava açma süren de çoğu zaman dolmuş olacağından aynı davayı yeniden açman mümkün olmayabilir. Bu yüzden bu bir yıllık süre çok önemlidir.
Dosyayı nasıl yenilersin?
- Davaya bakan mahkemeye yeni adresini bildiren bir dilekçe ver ve dosyanın yeniden işleme konulmasını iste.
- Dilekçeyi UYAP Vatandaş Portal üzerinden de gönderebilirsin.
- Yürütmenin durdurulması kararın hükümsüz kaldıysa, gerekiyorsa yeniden yürütmenin durdurulması talebinde bulun. Bunun için Hakkını Sor'daki yürütmenin durdurulması rehberine bakabilirsin.
- Adresini değiştirdiğinde ayrıca nüfus müdürlüğündeki adres kaydını da güncelle; mahkemeler çoğu zaman yerleşim yeri adresine tebligat yapar.
Elektronik tebligat adresin varsa tebligatlar bu adrese gönderilir. E-tebligat kullanmak adres değişikliğinden doğan bu tür sorunları azaltır.
Davacı ölürse ne olur?
Dava sürerken taraflardan biri ölür ya da kişiliğinde veya niteliğinde bir değişiklik olursa, örneğin bir şirket başka bir şirketle birleşirse:
- Davayı takip etme hakkı kendisine geçen kişi başvuruncaya kadar dosya işlemden kaldırılır.
- Davacı öldüyse mirasçılar davayı takip etmek için mahkemeye başvurabilir.
- Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmezse, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.
Yalnızca ölen kişiyi ilgilendiren davalar ise mirasçılara geçmez ve bu davalara ait dilekçeler iptal edilir. Örneğin ölen bir memurun görevden alma işlemine karşı açtığı davada göreve iade talebi kişiye bağlıdır; ancak alınamayan maaşlar gibi mali haklar mirasçıları da ilgilendirebilir. Hangi taleplerin mirasçılara geçtiğinden emin değilsen bir avukata danış.
İşlemden kaldırma kararı tebliğ edilir
Dosyanın işlemden kaldırılmasına ve davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar diğer tarafa tebliğ edilir. Davanı düzenli olarak UYAP'tan takip edersen bu kararları zamanında görebilirsin.
Hukuk davalarında duruşmaya gelinmemesi nedeniyle işlemden kaldırma farklı kurallara tabidir. Bunun için Hakkını Sor'daki duruşmaya gitmezsem ne olur rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Davan sürerken adres değiştirirsen mahkemeye hemen bildir.
- Nüfus müdürlüğündeki adres kaydını güncel tut.
- E-tebligat adresi edinmeyi değerlendir.
- Dosyan işlemden kaldırıldıysa bir yıl içinde yeni adresini bildirerek yenile.
- Yürütmenin durdurulması kararın hükümsüz kaldıysa yeniden talep et.
- Davacı öldüyse mirasçılar olarak dört ay içinde yenileme dilekçesi ver.
Dayanak mevzuat
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 26/1-2: Dava sırasında ölüm veya başka sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar dosya işlemden kaldırılır; dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmezse varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 26/3-4: Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamazsa yeni adres bildirilinceye kadar dosya işlemden kaldırılır ve varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır; bir yıl içinde yeni adres bildirilerek yeniden işleme konulması istenmezse davanın açılmamış sayılmasına karar verilir; bu kararlar diğer tarafa tebliğ edilir.
En çok sorulan sorular
İdari dava neden işlemden kaldırılır?
Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamazsa veya dava sırasında taraflardan biri ölürse ya da kişiliğinde değişiklik olursa dosya işlemden kaldırılır.
İşlemden kaldırılan dosyayı ne kadar sürede yenilemeliyim?
Adres nedeniyle işlemden kaldırılan dosyayı bir yıl içinde yeni adresini bildirerek yenilemelisin. Aksi halde dava açılmamış sayılır.
İşlemden kaldırılınca yürütmeyi durdurma kararı ne olur?
Adres nedeniyle işlemden kaldırmada yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Dosyayı yeniledikten sonra yeniden talep edebilirsin.
Davacı ölürse idari dava devam eder mi?
Davayı takip hakkı mirasçılara geçiyorsa mirasçılar başvurarak davayı sürdürebilir. Yalnızca ölen kişiyi ilgilendiren davalar ise devam etmez.
Mirasçılar ne kadar sürede başvurmalı?
Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmezse varsa yürütmenin durdurulması kararı hükümsüz kalır. Davayı takip etmek için gecikmeden başvurmak gerekir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.