İlan Sitesinden Aldığım İkinci El Ürün Anlatıldığı Gibi Çıkmadı: Ne Yapmalıyım?
İnternetteki bir ilan sitesinden, bireysel bir satıcıdan ikinci el bir ürün aldın. İlanda "kusursuz, hiç kullanılmadı" yazıyordu. Ürün geldiğinde ise çizikler, arızalar ya da eksik parçalarla karşılaştın. Satıcı ise artık mesajlarına cevap vermiyor ya da "ikinci el ürünün iadesi olmaz" diyor. Bu rehberde, bireysel satıcıdan alınan ikinci el ürünlerde haklarını anlatıyoruz.
Satıcı bir şirket mi, bir birey mi?
Bu ayrım çok önemlidir:
- Ürünü bir şirketten ya da ticari faaliyet olarak satış yapan birinden aldıysan, tüketici olarak kabul edilirsin ve tüketici mevzuatının sağladığı haklardan yararlanırsın.
- Ürünü, eşyasını satan sıradan bir kişiden aldıysan, aranızdaki ilişki genel satış sözleşmesi hükümlerine tabidir. Bu durumda da hakların vardır, ancak izleyeceğin yol farklıdır.
Satıcının sürekli ve çok sayıda ürün sattığını görüyorsan, bireysel görünse bile ticari bir satıcı olabilir. Bu durumda tüketici haklarını da ileri sürebilirsin.
İkinci el ürünlerde satıcının sorumluluğu
İkinci el olması, satıcıyı her türlü sorumluluktan kurtarmaz. Satıcı:
- İlanda verdiği bilgilerin doğru olmasından,
- Ürünü, vaat ettiği özelliklere uygun teslim etmekten,
- Bildiği hâlde gizlediği kusurlardan
sorumludur. Ancak ikinci el bir üründe, olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranmalar ayıp sayılmaz. Önemli olan, ürünün ilanda anlatılandan farklı olup olmadığıdır.
Ürün teslim alındığında yapman gerekenler
Ürünü hemen kontrol et
Ürünü teslim alır almaz kontrol et. Kargoyla geldiyse paketi açarken video çekmen, ileride çok işine yarar.
Kusurları kayıt altına al
- Ürünün kusurlarını fotoğraf ve videoyla kaydet.
- İlanın ekran görüntüsünü al, ilan kaldırılabilir.
- Satıcıyla yaptığın tüm yazışmaları sakla.
- Ödeme dekontunu sakla.
Satıcıya hemen bildir
Kusuru fark eder etmez, satıcıya yazılı olarak bildir. Gizli bir kusur sonradan ortaya çıktıysa, ortaya çıktığı anda bildirmen gerekir. Bildirimi geciktirmek, haklarını kaybetmene yol açabilir.
Hangi hakları kullanabilirsin?
Ürün ilanda anlatılandan farklıysa ya da gizlenmiş bir kusur varsa, durumuna göre şunları isteyebilirsin:
- Ürünü iade edip ödediğin paranın geri verilmesi
- Ürünü tutup, kusur oranında fiyattan indirim yapılması
- Kusurun giderilmesi
- Uğradığın ek zararların tazmini
Satıcı, kusuru bildiği hâlde gizlediyse ya da seni kasıtlı olarak yanılttıysa, sorumluluğu daha da ağırlaşır.
Satıcı cevap vermezse
İlan sitesine bildir
Satış bir ilan sitesi üzerinden yapıldıysa, siteye şikâyette bulun. Bazı siteler, kendi güvenli ödeme sistemleri üzerinden yapılan alışverişlerde, ürün onayını vermeden önce sorunları bildirmeni ve paranın satıcıya geçmesini durdurmanı sağlar. Bu nedenle, mümkünse sitenin güvenli ödeme sistemini kullanman en iyisidir.
İhtarname gönder
Satıcının kimliği ve adresi belliyse, noter aracılığıyla bir ihtarname göndererek talebini bildirebilirsin.
Dava yolu
Bireysel satıcıyla ilgili anlaşmazlıklarda, sulh hukuk veya asliye hukuk mahkemesinde dava açabilirsin. Satıcı ticari bir satıcıysa, tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsin.
Dolandırıcılık şüphesi
Satıcı ürünü hiç göndermediyse, tamamen farklı ya da sahte bir ürün gönderdiyse ve ardından ortadan kaybolduysa, bu durum dolandırıcılık suçu oluşturabilir. Savcılığa suç duyurusunda bulun.
Kısaca yapılacaklar
- Satıcının birey mi, ticari bir satıcı mı olduğunu tespit et.
- Ürünü teslim alır almaz kontrol et, paketi açarken video çek.
- İlanın ekran görüntüsünü ve yazışmaları sakla.
- Kusuru gecikmeden yazılı olarak satıcıya bildir.
- Satıcı cevap vermezse ilan sitesine şikâyet et ve ihtarname gönder.
- Sonuç alamazsan dava veya hakem heyeti yolunu, dolandırıcılık varsa suç duyurusunu değerlendir.
En çok sorulan sorular
Bireysel satıcıdan alınan ürünlerde cayma hakkı var mı?
Hayır. On dört günlük cayma hakkı, tüketicinin bir şirketten ya da ticari satıcıdan mesafeli olarak yaptığı alışverişler için geçerlidir. Bireysel bir satıcıdan aldığın üründe, sadece fikrini değiştirdiğin için iade isteyemezsin. Ancak ürün kusurluysa ya da anlatılandan farklıysa, ayıp nedeniyle haklarını kullanabilirsin.
İlanda "olduğu gibi satılır" yazıyordu, yine de hakkım var mı?
"Olduğu gibi satılır" ifadesi, açıkça görülebilen kusurlar için satıcıyı korumaya yardımcı olabilir. Ancak satıcının bildiği hâlde gizlediği ya da ilanda aksini iddia ettiği kusurlar için sorumluluğu devam eder.
Ürünü elden teslim aldım ve o an kontrol etmedim, şimdi ne olacak?
Kolayca görülebilecek bir kusuru teslim anında fark etmen gerekirdi; bu durumda sonradan itiraz etmek zorlaşır. Ama kusur, normal bir kontrolle anlaşılamayacak gizli bir kusursa, fark ettiğin anda satıcıya bildirerek haklarını kullanabilirsin.
Satıcı iadeyi kabul etti ama kargo ücretini kim ödeyecek?
Ürün satıcının sorumlu olduğu bir kusur nedeniyle iade ediliyorsa, iade masraflarının da satıcı tarafından karşılanması gerekir. Bu konuda satıcıyla yazılı olarak anlaşman, ileride tartışma çıkmasını önler.
Ödemeyi IBAN'a havaleyle yaptım, paramı nasıl geri alırım?
Satıcıyla anlaşamazsan, IBAN bilgisi satıcının kimliğinin tespiti için önemli bir delildir. Dava açtığında ya da dolandırıcılık nedeniyle suç duyurusunda bulunduğunda, bu bilgiler üzerinden satıcıya ulaşılabilir. Bu nedenle ödeme dekontunu mutlaka sakla.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.