İmam Nikahı Suç mu? Dini Nikahın Hukuki Durumu ve Riskleri
Resmi nikah kıymadan sadece imam nikahıyla birlikte yaşamaya başlamayı düşünüyorsun. Ya da çevrende imam nikahıyla evli olan çiftler var ve "Bu suç mu, bu evliliğin hukuken bir değeri var mı?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde dini nikahın hukuki durumunu, resmi nikahla farklarını ve dikkat edilmesi gereken riskleri anlatıyoruz.
Türkiye'de geçerli evlilik hangisi?
Türk hukukunda geçerli olan evlilik, evlendirme memuru önünde yapılan resmi evliliktir. Evlenme, evlendirme memurunun ve iki tanığın önünde, tarafların birbirleriyle evlenmek istediklerini sözlü olarak söyledikleri anda kurulur.
Dini törenin hukuki değeri
Kanuna göre evliliğin geçerli olması dini törenin yapılmasına bağlı değildir. Yani dini nikah, hukuken bir evlilik kurmaz. Sadece dini nikahla birlikte yaşayan kişiler, kanun önünde evli sayılmaz.
İmam nikahı suç mu?
Eski düzenleme
Türk Ceza Kanunu'nda daha önce, resmi nikah yapılmadan dini tören yapan çiftlerin ve bu töreni yapanların cezalandırılmasını öngören hükümler vardı.
Anayasa Mahkemesi kararı
Anayasa Mahkemesi, 2015 yılında verdiği kararla bu hükümleri iptal etti. Bu nedenle bugün resmi nikah yapmadan dini nikah kıymak tek başına bir suç değildir.
Dikkat: Aile cüzdanı kuralı
Medeni Kanun'a göre aile cüzdanı gösterilmeden evlenmenin dini töreni yapılamaz. Bu kural yürürlüktedir; ancak buna aykırılık için ayrı bir ceza öngören hüküm iptal edilmiştir.
Hangi durumlarda suç olabilir?
Evliyken başkasıyla resmi evlenme
Resmi olarak evli olduğu halde başka biriyle evlenme işlemi yaptıran kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Evli olmadığı halde, evli olduğunu bildiği biriyle evlenme işlemi yaptıran kişi de aynı cezayı alır.
Kimlik gizleyerek evlenme
Gerçek kimliğini saklayarak birisiyle evlenme işlemi yaptıran kişi üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Çocuklarla dini nikah
On sekiz yaşından küçük biriyle dini nikah yapılması, hiçbir şekilde çocuğu korumaz. Kanunda belirtilen yaşın altındaki çocuklarla cinsel ilişki ve çocuk istismarı suçları, dini nikah yapılmış olsa da oluşur. Ayrıca bu tür nikahlara aracılık edenler de ceza sorumluluğuyla karşılaşabilir. Resmi evlenme yaşı kural olarak on yedidir ve on altı yaşındakiler ancak mahkeme izniyle evlenebilir.
Sadece dini nikahla yaşamanın riskleri
Miras hakkı yok
Sadece dini nikahla birlikte yaşayan kişi, partnerinin ölümü halinde yasal mirasçı olamaz. Partnerin mirası, onun çocuklarına, anne-babasına ya da diğer yasal mirasçılarına kalır. Vasiyetname yapılmadıkça partnere miras düşmez.
Nafaka ve tazminat yok
Ayrılık halinde, resmi evlilikteki boşanma hükümleri uygulanmaz. Yoksulluk nafakası ya da boşanma tazminatı istenemez.
Mal paylaşımı yok
Edinilmiş mallara katılma rejimi resmi evlilikte uygulanır. Dini nikahla birlikte yaşayanlar arasında bu rejim yoktur. Birlikte alınan mallar konusunda ancak genel hükümlere göre (örneğin adi ortaklık ya da katkı payı iddiasıyla) hak aranabilir.
Ölüm aylığı ve sosyal güvenlik
Dini nikahlı eş, resmi eş sayılmadığı için ölüm aylığı ve eşe tanınan sosyal güvenlik haklarından yararlanamaz.
Çocukların durumu
Dini nikahla doğan çocuklar evlilik dışında doğmuş sayılır. Çocukla baba arasında soybağının kurulması için babanın çocuğu tanıması ya da babalık davası açılması gerekir. Soybağı kurulduğunda çocuk, babasından mirasçı olur ve nafaka isteyebilir.
Kısaca yapılacaklar
- Evlilik hakların için mutlaka resmi nikah kıy.
- Dini tören yapmak istiyorsan bunu resmi nikahtan sonra yap.
- Sadece dini nikahla birlikte yaşıyorsan, çocuklarının soybağını tanıma ya da babalık davasıyla kur.
- Partnerinin hakları için vasiyetname düzenlemeyi değerlendir.
- On sekiz yaşından küçüklerin dini nikahla evlendirilmesine asla izin verme ve gördüğünde ihbar et.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 124: Erkek veya kadın on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez; hakim olağanüstü durumlarda on altı yaşını dolduranların evlenmesine izin verebilir.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 142: Evlenme, evlendirme memuru önünde tarafların olumlu sözlü cevaplarını verdikleri anda oluşur.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 143: Aile cüzdanı gösterilmeden dini tören yapılamaz; evlenmenin geçerliliği dini törene bağlı değildir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 230/1-3: Evliyken başkasıyla veya evli olduğunu bildiği kişiyle evlenme işlemi yaptırmak altı aydan iki yıla, kimliğini gizleyerek evlenmek üç aydan bir yıla kadar hapis gerektirir.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 230/5-6: Resmi nikahsız dini töreni cezalandıran fıkralar Anayasa Mahkemesi'nin 27/5/2015 tarihli, E.2014/36, K.2015/51 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
En çok sorulan sorular
İmam nikahı kıymak suç mu?
Hayır. Resmi nikahsız dini nikahı cezalandıran hükümler Anayasa Mahkemesi tarafından 2015'te iptal edildi. Ancak dini nikahın çocuklarla yapılması, istismar suçlarını ortadan kaldırmaz ve çok ağır cezalar doğurur.
İmam nikahlı eşim öldü, mirasçı olur muyum?
Hayır. Sadece dini nikahla birlikte yaşayan kişi yasal mirasçı değildir. Ancak partnerin geçerli bir vasiyetname bırakmışsa, saklı paylar korunmak şartıyla vasiyetle mal bırakılabilir.
İmam nikahlı eşimden ayrılınca nafaka alabilir miyim?
Kendin için yoksulluk nafakası isteyemezsin, çünkü hukuken evli sayılmazsın. Ancak ortak çocuğunuz varsa ve soybağı kurulmuşsa, çocuk için nafaka isteyebilirsin.
İmam nikahıyla doğan çocuk babasının nüfusuna nasıl yazılır?
Baba, nüfus müdürlüğünde, noterde ya da mahkemede çocuğu tanıyarak soybağını kurabilir. Baba tanımazsa, anne veya çocuk babalık davası açabilir. Bu konuda sitemizdeki babalık davası rehberine bakabilirsin.
Evliyken başkasıyla imam nikahı kıymak suç mu?
Resmi evlenme işlemiyle ikinci kez evlenmek suçtur. Sadece dini nikah kıyılması ise, ilgili ceza hükmü iptal edildiği için tek başına bu suçu oluşturmaz. Ancak bu durum resmi eş açısından aldatma sayılarak boşanma sebebi olabilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.