İNTERNETTEN ALINAN ÜRÜNLERDE CAYMA VE İADE SÜRELERİ

1. Giriş ve Mevzuat Çerçevesi

İnternet (mesafeli iletişim araçları) üzerinden akdedilen tüketici sözleşmelerinde ürün alımları, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesi ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği hükümlerine tabidir.

A. Genel Cayma Hakkı Süresi ve Başlangıcı

● Kanuni Cayma Süresi: 6502 sayılı Kanun’un 48. maddesinin 4. fıkrası ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca; tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.

● Sürenin Başlangıcı: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 9/2 gereğince cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.

● Ayrık Teslimat Durumları: Yönetmeliğin 9. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tek sipariş konusu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda tüketicinin veya üçüncü kişinin son malı teslim aldığı gün; birden fazla parçadan oluşan mallarda ise son parçanın teslim alındığı gün esas alınır. Malın satıcı tarafından taşıyıcıya verilmesi tüketiciye teslim sayılmaz (m. 9/4).

B. Malın Fiilen İade (Geri Gönderilme) ve Bedel İade Süreleri

● Malın İadesi: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 13/1 uyarınca, satıcı veya sağlayıcı malı kendisinin geri alacağına dair bir teklifte bulunmadıkça, tüketici cayma hakkını kullandığına ilişkin bildirimi yönelttiği tarihten itibaren on dört gün içinde malı satıcı veya sağlayıcıya ya da yetkilendirmiş olduğu kişiye geri göndermek zorundadır.

● Bedelin İadesi: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 12/1 uyarınca satıcı, cayma hakkına konu malın, iade için ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde tahsil edilen tüm ödemeleri tüketiciye iade etmekle yükümlüdür.

C. Bilgilendirme Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi

● 6502 sayılı Kanun m. 48/4 ve Yönetmelik m. 10/1 uyarınca, tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Bu süre her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Bir yıllık süre içinde bilgilendirme yapılırsa, 14 günlük süre bilgilendirmenin yapıldığı günden itibaren işlemeye başlar (Yönetmelik m. 10/2).

D. Cayma Hakkının İstisnaları (İade Edilemeyecek Ürünler)

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin 15. maddesi uyarınca, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça; fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı mallar, kişisel ihtiyaçlar doğrultusunda hazırlanan mallar, çabuk bozulabilen mallar, ambalajı açılmış sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan ürünler, ambalajı açılmış kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri, tescili zorunlu taşınırlar ile insansız hava araçları, tüketiciye teslimi yapılmış olan cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarlar ile kurulum/montajı yetkili servisçe yapılmış mallar cayma hakkı istisnaları arasında yer alır.

2. Yargı Kararları ve İdari Kurul Kararları İncelemesi

İncelenen yargı ve Reklam Kurulu kararlarında, internet üzerinden alınan ürünlerde mevzuatın tanıdığı 14 günlük yasal cayma süresi teyit edilmekte; süreyi kısaltan veya cayma hakkını haksız şekilde kısıtlayan satıcı uygulamaları idari yaptırıma tabi tutulmaktadır.

A. Reklam Kurulu Kararları (14 Günlük Sürenin Kısaltılması ve Cayma Hakkının Sınırlandırılması)

● Sürenin 7 Gün veya 5 İş Günü Olarak Belirlenmesi: Reklam Kurulu, mesafeli sözleşmelerde tüketicinin cayma hakkı süresini "on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin" olarak belirterek firmaların internet sitelerinde yer alan "iade süresi, teslim aldığınız tarihten itibaren 7 gündür" (Reklam Kurulu, 2021/773), "Siparişin teslimatından sonraki 5 iş günü içerisindedir" (Reklam Kurulu, 2022/1799) ya da "7 iş günü içerisinde" (Reklam Kurulu, 2017/2388; Reklam Kurulu, 2016/3231) şeklindeki tanıtım ve uygulamalarını tüketicileri yanıltıcı ve mevzuata aykırı bularak reklamları durdurma cezası vermiştir.

● Eski Mevzuat Uygulamaları: Reklam Kurulu'nun 2017/4032 sayılı kararında, mülga mevzuattaki 7 günlük sürenin 6502 sayılı Kanun ile uzatıldığına işaret edilerek tabelada yer alan "7 GÜN içerisinde cayma hakkı" ifadesi yanıltıcı bulunmuş ve anılan reklamların durdurulmasına karar verilmiştir. Benzer şekilde 2016/490 sayılı kararda "firma tarafından bu sürenin 7 gün olarak kullandırıldığı anlaşılmış olup" tespitiyle durdurma cezası tesis edilmiştir.

● İndirimli/Kampanyalı Ürünlerin İade Edilemeyeceği Yönündeki İfadeler: Reklam Kurulu, indirimli veya kampanyalı ürünlerde cayma ve iade hakkı tanınmayacağı yönündeki uygulamaları haksız bularak durdurma cezası uygulamıştır (Reklam Kurulu, 2021/773; Reklam Kurulu, 13.10.2023, 2023/119).

● Yasal Sürenin Üzerinde Tanınan Haklar: Satıcı tarafından "30 gün koşulsuz iade hakkı" taahhüt edilip yerine getirildiğinde, bu uygulamanın 6502 sayılı Kanun'un 61 ve 62. maddelerine aykırı olmadığı değerlendirilmiştir (Reklam Kurulu, 2021/4236). Buna karşın, yasal sınır olan 14 günlük süreyi lütuf gibi sunan tanıtımlar mevzuata aykırı görülerek durdurma cezası verilmiştir (Reklam Kurulu, 2021/5502). İstisna kapsamındaki ürünlerde (örneğin 14 ayar altın kolye) cayma hakkının kullandırılmaması ve iadenin kabul edilmemesi ise hukuka aykırı bulunmamıştır (Reklam Kurulu, 2021/1721).

B. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Kararları

● Anayasa Mahkemesi Kararları:

○ Anayasa Mahkemesi (2024/187 E., 2026/42 K., 12.02.2026), 6502 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 4. fıkrasındaki düzenlemeyi aktararak tüketicinin "on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin" cayma hakkına sahip olduğunu ve bilgilendirilmemesi hâlinde bu sürenin bir yıl sonra sona ereceğini belirtmiştir. (Kararın iptal hükmü ayıplı mala ilişkin sorumluluk düzenlemelerine ilişkindir.)

○ Anayasa Mahkemesi'nin B. No: 2018/26726 (13.01.2022) sayılı bireysel başvuru kararında, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca mal tesliminde sürenin malın teslim alındığı gün başlayacağı, ancak somut uyuşmazlığın tatil hizmetine ilişkin olduğu ve derece mahkemesinin süreyi sözleşme tarihinden başlatan yorumunun keyfî bulunmadığı gerekçesiyle başvuru hakkında "Hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA" karar verilmiştir.

● Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Kararları:

○ Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (2020/5208 E., 2021/6030 K., 04.06.2021), ilk derece mahkemesinin saatin davacıya tesliminden itibaren 14 gün içinde cayma hakkının kullanılabileceği yönündeki gerekçesini aktarmış; üyelik bedeli talebi yönünden ise davacının süreyle bağlı olmaksızın üyeliğini sona erdirebileceği gerekçesiyle kararı bozmuştur.

○ Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (2020/5130 E., 2021/6041 K., 04.06.2021), internet üzerinden alınan konaklama hizmetinde bilgilendirme yapılmaması hâlinde tüketicinin 14 günlük süreyle bağlı olmadığını ve "cayma süresinin bitiminden itibaren 1 yıllık süre içerisinde dava açarak sözleşmeden dönebilir" olduğunu ifade etmiş; yerel mahkemenin kabul kararını gerekçesini değiştirerek onamıştır.

○ Yargıtay 3. Hukuk Dairesi (2022/6784 E., 2022/8533 K., 07.11.2022), mesafeli satışlarda 14 günlük cayma hakkının genel kural olduğunu belirtmiş; inceleme konusu dönem itibarıyla cep telefonunun Yönetmelik istisnaları arasında sayılmadığını ifade etmiştir. Daire, tüketicinin cayma süresinde telefonu mutat kullanımı aşıp aşmadığının incelenmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararını kanun yararına bozmuştur.

C. Bölge Adliye ve İlk Derece Ticaret Mahkemeleri Kararları

● Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (2017/44 E., 2017/244 K., 16.03.2017): Daire, mesafeli konaklama sözleşmesinde belirli tarih koşulu bulunmadığından tüketicinin cayma hakkını "süreye tabi olmaksızın" kullanabileceğini belirterek davalının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

● İlk Derece Mahkemelerinde Taraf Beyanları ve Görevsizlik: Birçok ilk derece mahkemesi kararında 14 günlük cayma süresi doğrudan mahkemenin esasa ilişkin tespiti olarak değil; davacıların dava dilekçelerindeki (İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/383 E., 2025/990 K.; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/813 E., 2025/272 K.; İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/698 E., 2026/60 K.; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/241 E., 2025/735 K.; Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/455 E., 2021/452 K.) veya davalının cevap dilekçesindeki (İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2025/160 E., 2025/540 K.) savunma ve mevzuat aktarımı olarak yer almıştır. Bu mahkemeler görevsizlik, arabuluculuk dava şartı yokluğu veya cari hesap alacağı uyuşmazlığı nedenleriyle ürün iadesine ilişkin esasa girmemiştir.

● Sözleşme ve Bilirkişi Raporu Aktarımları: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi (2021/62 E., 2022/956 K.), mesafeli satış sözleşmesinde 14 günlük cayma hakkı tanındığını aktararak davanın kabulüne karar vermiştir. İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi (2021/20 E., 2022/594 K.), bilirkişi raporundaki internet sitesi iade şartını (14 gün) aktarmış ancak ürünlerin iade edildiğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle davayı kabul etmiştir. İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi (2020/552 E., 2023/301 K.) ise sözleşmede yer alan 7 günlük süreyi aktarmış, uyuşmazlığı gizli ayıp kapsamında çözmüştür.

3. Sonuç

Mevzuat ve yargı içtihatları çerçevesinde internetten alınan ürünlerin iadesi bakımından geçerli olan süreler şu şekildedir:

1. Cayma Bildirimi Süresi: Tüketici, ürünün kendisine veya belirlediği üçüncü kişiye teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkını satıcıya bildirebilir (veya ürün tesliminden önce de bu hakkı kullanabilir).

2. Ürünün Geri Gönderilme Süresi: Tüketici, cayma bildirimini satıcıya yönelttiği tarihten itibaren 14 gün içinde ürünü satıcıya geri göndermek zorundadır.

3. Bilgilendirme Eksikliği: Satıcı cayma hakkı konusunda usulüne uygun ön bilgilendirme yapmamışsa, tüketici 14 günlük süreyle bağlı olmayıp cayma süresinin bittiği tarihten itibaren 1 yıl içinde sözleşmeden dönebilir.

4. Bedel İadesi: Satıcı, malın anlaşmalı taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde tahsil edilen tüm bedeli tüketiciye iade etmekle yükümlüdür.

5. İstisnalar: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 15 kapsamında sayılan ürünler (örneğin teslim edilmiş cep telefonu, bilgisayar, kişiye özel ürünler, ambalajı açılmış hijyenik ürünler vb.) kural olarak cayma hakkının istisnasını oluşturur.

Hakkını Sor Hukuk Platformu