YouTube

İş Güvenliği Önlemi Alınmazsa Çalışmaktan Kaçınma Hakkı

İş yerinde iskele sallanıyor, makinenin koruyucusu sökülmüş, sana kask, eldiven ya da emniyet kemeri verilmiyor. Ustabaşı "Hadi devam et, bir şey olmaz" diyor. "İş güvenliği önlemi alınmazsa çalışmayı reddedebilir miyim, çalışmazsam işten atılır mıyım, maaşım kesilir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde ciddi ve yakın tehlike karşısında çalışmaktan kaçınma hakkını anlatıyoruz.

İşverenin iş güvenliği yükümlülüğü

İşveren, çalışanlarının iş ile ilgili sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bunun için gerekli önlemleri almak, koruyucu ekipmanları vermek, çalışanları eğitmek ve riskleri değerlendirmek zorundadır.

Bu yükümlülük işyerinin büyüklüğüne ya da işin süresine göre ortadan kalkmaz. Kısa süreli ya da geçici işlerde de işveren güvenlik önlemlerini almak zorundadır.

Çalışmaktan kaçınma hakkı nedir?

Kanun, ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kalan çalışana, gerekli önlemler alınana kadar çalışmaktan kaçınma hakkı tanır.

Ciddi ve yakın tehlike, örneğin şu durumlar olabilir:

Çalışmaktan kaçınma nasıl yapılır?

1. Başvuru yap

Ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaştığında:

başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını iste.

Başvurunu mümkünse yazılı yap ve bir örneğini sakla. Mesaj ya da e-posta da delil olabilir.

2. Karar verilmesi

Kurul acilen toplanır, kurul yoksa işveren derhal kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar sana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.

3. Çalışmaktan kaçınma

Kurul veya işveren senin talebin yönünde karar verirse, gerekli önlemler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilirsin.

Bu süre içinde ücretin ve kanundan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakların korunur. Yani çalışmadığın günler için maaşın kesilemez.

Tehlike önlenemez durumdaysa

Ciddi ve yakın tehlike önlenemeyecek kadar acilse, örneğin bir yangın başladıysa ya da bina çökmek üzereyse, başvuru usulüne uymak zorunda değilsin. İşyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek güvenli bir yere gidebilirsin.

Bu davranışın nedeniyle hakların kısıtlanamaz.

Önlem alınmazsa iş sözleşmesini feshedebilirsin

Talep etmene rağmen gerekli önlemler alınmazsa, iş sözleşmeni tabi olduğun kanun hükümlerine göre feshedebilirsin. İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması, işçi açısından haklı fesih sebebi olarak değerlendirilebilir. Bu durumda kıdem tazminatı da isteyebilirsin.

Kıdem tazminatının şartlarını Hakkını Sor'daki kıdem tazminatı rehberinde bulabilirsin.

Çalışmayı reddettiğin için işten çıkarılırsan

Kanunun tanıdığı bir hakkı kullandığın için işten çıkarılman haklı bir fesih değildir. Bu durumda:

Ancak bunun için tehlikenin gerçekten ciddi ve yakın olduğunu ve usulüne uygun başvuru yaptığını ispat etmen önemlidir. İşe iade davasını Hakkını Sor'daki işe iade rehberinde bulabilirsin.

Nereye şikayet edebilirsin?

İşyerinde iş güvenliği önlemleri alınmıyorsa:

Hayati tehlike arz eden durumlarda işyerinde işin durdurulmasına karar verilebilir.

Delilleri sakla

İş kazası geçirdiysen haklarını Hakkını Sor'daki iş kazası tazminatı rehberinde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

İş güvenliği önlemi alınmazsa çalışmayı reddedebilir miyim?

Evet. Ciddi ve yakın tehlike varsa kurula veya işverene başvurarak önlem alınmasını isteyebilir, talebin yönünde karar verilirse önlem alınana kadar çalışmaktan kaçınabilirsin.

Çalışmaktan kaçındığım günlerin maaşı kesilir mi?

Hayır. Kanuna göre çalışmaktan kaçındığın dönemdeki ücretin ve diğer hakların saklıdır.

İşveren önlem almıyor, istifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?

Talep etmene rağmen gerekli önlemler alınmazsa iş sözleşmeni haklı nedenle feshedebilirsin. Bu durumda şartları varsa kıdem tazminatı isteyebilirsin.

Yangın çıktı, izin almadan işyerinden çıkabilir miyim?

Evet. Tehlike önlenemez durumdaysa başvuru usulüne uymadan işyerini terk ederek güvenli yere gidebilirsin. Bu yüzden hakların kısıtlanamaz.

İş güvenliği eksikliğini nereye şikayet ederim?

ALO 170 hattını arayabilir veya CİMER üzerinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikayette bulunabilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al