YouTube

İşçi Alacaklarında Zamanaşımı: Kıdem, Fazla Mesai ve Yıllık İzin İçin Kaç Yıl Var?

Yıllar önce ayrıldığın bir iş yerinden alamadığın kıdem tazminatı, ödenmeyen fazla mesai ücretleri ya da kullanmadığın yıllık izinler aklına geldi. "Bu hakları hâlâ isteyebilir miyim, işçi alacaklarında zamanaşımı kaç yıl, süre ne zaman başlıyor?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde işçi alacaklarında zamanaşımı sürelerini ve süreyi kaçırmamak için yapman gerekenleri anlatıyoruz.

Zamanaşımı ne demek?

Zamanaşımı, bir alacağın kanunda belirtilen süre içinde istenmemesi halinde, borçlunun ödemekten kaçınabilmesini sağlayan bir savunmadır. Zamanaşımı dolan alacak tamamen ortadan kalkmaz; ama işveren "zamanaşımı doldu" derse mahkeme bu alacağa hükmedemez.

Bu yüzden haklarını istemek için ne kadar süren olduğunu bilmen çok önemlidir.

İşçi alacaklarında zamanaşımı süreleri

Beş yıllık zamanaşımına tabi alacaklar

Hangi kanuna tabi olursa olsun, iş sözleşmesinden kaynaklanan şu alacakların zamanaşımı süresi beş yıldır:

Ayrıca ücret alacaklarında da zamanaşımı süresi beş yıldır. Bu kapsamda şunlar da beş yıllık süreye tabidir:

On yıllık zamanaşımına tabi alacaklar

Kanunda özel bir süre öngörülmeyen alacaklar için genel zamanaşımı süresi on yıldır. Örneğin iş kazası veya meslek hastalığından doğan tazminat alacakları çoğunlukla bu genel süreye göre değerlendirilir. Bu konuda olayın özelliğine göre farklı süreler gündeme gelebileceği için mutlaka uzman desteği al.

Zamanaşımı ne zaman başlar?

Zamanaşımı, alacağın muaccel olduğu, yani istenebilir hale geldiği tarihte işlemeye başlar.

Bu fark önemlidir. Örneğin çalışırken yaptığın fazla mesainin ücreti ödenmediyse, her ayın alacağı için beş yıllık süre o ayın ödeme gününden başlar. İşten ayrıldıktan dört yıl sonra dava açarsan, son beş yıldan daha eski dönemlere ait fazla mesai alacakların zamanaşımına uğramış olabilir.

Kullanılmayan yıllık izinler ise farklıdır. Çalışırken kullanmadığın izinlerin ücreti, iş sözleşmesi sona erince istenebilir hale gelir. Bu yüzden on yıl önceki yıllık izinlerinin ücretini de, işten ayrıldığın tarihten itibaren beş yıl içinde isteyebilirsin.

Zamanaşımı nasıl kesilir?

Zamanaşımı bazı durumlarda kesilir ve süre yeniden başlar:

Zamanaşımı kesildiğinde, kesilme tarihinden itibaren yeni bir süre işlemeye başlar.

Önce arabulucuya başvurmak zorundasın

İşçi alacakları ve tazminatlarıyla ilgili dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabulucuya başvurmadan doğrudan dava açarsan davan usulden reddedilir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, düzenlenen son tutanakla iş mahkemesinde dava açabilirsin.

İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat davalarında ise arabuluculuk zorunlu değildir.

Arabuluculuk sürecini Hakkını Sor'daki zorunlu arabuluculuk rehberinde bulabilirsin.

Süreni kaçırmamak için yapman gerekenler

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Kıdem tazminatı kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Kıdem tazminatının zamanaşımı süresi beş yıldır ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.

Fazla mesai ücretini kaç yıl geriye dönük isteyebilirim?

Fazla mesai ücreti bir ücret alacağıdır ve zamanaşımı süresi beş yıldır. Süre her ayın ödeme gününden ayrı ayrı işlediği için, başvurduğun tarihten geriye doğru son beş yıla ait alacaklarını isteyebilirsin.

Yıllar önce kullanmadığım yıllık izinlerin parasını alabilir miyim?

Evet. Kullanılmayan izinlerin ücretine ilişkin zamanaşımı, iş sözleşmesi sona erdiğinde başlar. İşten ayrıldığın tarihten itibaren beş yıl içinde tüm kullanılmayan izinlerinin ücretini isteyebilirsin.

Zamanaşımı dolduysa hiçbir şey yapamaz mıyım?

İşveren zamanaşımı savunmasında bulunursa mahkeme bu alacağa hükmedemez. Ancak işveren borcu kabul ettiyse veya kısmi ödeme yaptıysa zamanaşımı kesilmiş ve yeniden başlamış olabilir. Bu yüzden durumunu bir avukatla değerlendirmen faydalıdır.

İşçi alacağı için doğrudan dava açabilir miyim?

Hayır. Önce arabulucuya başvurman zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açabilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al