İstifa Ederken İhbar Süresi: Haber Vermeden Ayrılırsan Ne Olur?
Yeni bir iş buldun ve hemen başlaman isteniyor. Mevcut işverenine istifa dilekçeni verdin ama işveren "İhbar süreni doldurmadan gidersen ihbar tazminatı ödersin, maaşından keseriz" diyor. "İstifa ederken ihbar süresi var mı, kaç hafta çalışmam gerekiyor, haber vermeden ayrılırsam ne olur?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde istifa eden işçinin ihbar süresini anlatıyoruz.
İhbar süresi işçi için de geçerlidir
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, bunu önceden karşı tarafa bildirmek zorundadır. Bu kural yalnızca işveren için değil, işçi için de geçerlidir. Yani istifa ederken de ihbar süresine uyman gerekir.
İhbar süreleri ne kadar?
Kanundaki asgari süreler şunlardır:
- Altı aydan az çalıştıysan iki hafta
- Altı aydan bir buçuk yıla kadar çalıştıysan dört hafta
- Bir buçuk yıldan üç yıla kadar çalıştıysan altı hafta
- Üç yıldan fazla çalıştıysan sekiz hafta
Bu süreler asgaridir ve iş sözleşmesiyle artırılabilir. Sözleşmende daha uzun bir süre yazıyorsa ona uyman gerekebilir.
Süre, istifa bildiriminin işverene ulaştığı tarihten itibaren başlar. Örneğin iki yıldır çalışıyorsan, istifa dilekçeni verdiğin günden itibaren altı hafta daha çalışırsan sözleşmen sona ermiş olur.
İhbar süresine uymazsan ne olur?
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ait ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. Yani ihbar süresini doldurmadan işi bırakırsan işveren senden ihbar tazminatı isteyebilir.
Örneğin üç yıldan fazla çalıştıysan ve hiç haber vermeden ayrıldıysan, işveren senden sekiz haftalık ücretin tutarında ihbar tazminatı isteyebilir.
İşveren tazminatı maaşından kesebilir mi?
İşverenin ihbar tazminatı alacağını, sana ödeyeceği son maaştan ya da diğer alacaklarından kendiliğinden kesmesi tartışmalı bir konudur ve ücretten kesinti yapılmasının kanunda sınırları vardır. İşveren bu yönde bir kesinti yaptıysa, bordroyu ve banka kayıtlarını sakla ve itiraz etmek için durumu yazılı olarak bildir.
Ücretten kesinti kurallarını Hakkını Sor'daki maaştan kesinti rehberinde bulabilirsin.
İhbar süresine uymak zorunda olmadığın haller
Haklı nedenle fesih
Kanunda sayılan haklı nedenler varsa iş sözleşmeni bildirim süresi beklemeden derhal feshedebilirsin. Bu durumda ihbar tazminatı ödemezsin. Örneğin:
- Maaşın zamanında ödenmiyorsa
- Fazla mesai ücretlerin ödenmiyorsa
- Sigortan eksik yatırılıyorsa
- İşyerinde taciz, hakaret ya da mobbinge uğruyorsan
- Çalışma koşulların ağır şekilde değiştirildiyse
Haklı nedenle fesih yaparsan, şartları varsa kıdem tazminatı da alabilirsin. Haklı fesih sebeplerini Hakkını Sor'daki istifa eden işçinin hakları rehberinde bulabilirsin.
İşverenle anlaşma
İşverenle anlaşarak ihbar süresinin kısaltılmasını ya da hiç uygulanmamasını kararlaştırabilirsin. Bu durumda anlaşmayı mutlaka yazılı yap. Örneğin istifa dilekçesine işverenin "İhbar süresinden feragat ediyoruz, işçi bugün itibarıyla ayrılabilir" şeklinde not düşmesini isteyebilirsin.
Belirli süreli sözleşme
İhbar süresi belirsiz süreli sözleşmeler için geçerlidir. Belirli süreli sözleşmede süre bitiminde sözleşme kendiliğinden sona erer ve ihbar gerekmez.
İstifa ederken dikkat etmen gerekenler
- İstifa dilekçeni yazılı ver ve teslim tarihini gösteren bir örneğini sakla.
- Dilekçede ihbar süresine uyacağını ya da ne zaman ayrılacağını açıkça yaz.
- İşverenle süreyi kısaltmak için anlaştıysan bunu yazılı belgele.
- İstifa nedenin aslında maaşın ödenmemesi gibi haklı bir nedense, bunu dilekçede açıkça belirt.
Kısaca yapılacaklar
- İstifa ederken de kıdemine göre iki ila sekiz haftalık ihbar süresine uyman gerekir.
- Sözleşmede daha uzun süre yazıyorsa ona dikkat et.
- İhbar süresine uymazsan işveren ihbar tazminatı isteyebilir.
- Haklı nedenle derhal fesihte ihbar süresi gerekmez.
- İşverenle süreyi kısaltmak için yazılı anlaşma yapabilirsin.
- İstifa dilekçeni yazılı ver ve bir örneğini sakla.
Dayanak mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 17/1-2: Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durum diğer tarafa bildirilmelidir; sözleşme işi altı aydan az sürmüş işçi için iki, altı aydan bir buçuk yıla kadar dört, bir buçuk yıldan üç yıla kadar altı, üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır; bu süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir.
- 4857 sayılı Kanun m. 17/4: Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.
- 4857 sayılı Kanun m. 24: İşçi, sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık ve zorlayıcı sebepler hallerinde sözleşmeyi sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.
En çok sorulan sorular
İstifa ederken ihbar süresi var mı?
Evet. Belirsiz süreli sözleşmede istifa ederken de kıdemine göre iki ila sekiz haftalık ihbar süresine uyman gerekir.
İhbar süresini doldurmadan ayrılırsam ne olur?
İşveren senden ihbar süresine ait ücret tutarında ihbar tazminatı isteyebilir.
Maaşım ödenmiyor, ihbar süresi beklemeden ayrılabilir miyim?
Evet. Ücretin ödenmemesi haklı fesih sebebidir. Bu durumda ihbar süresi beklemeden ayrılabilir ve ihbar tazminatı ödemezsin.
İşveren ihbar süresini kısaltmayı kabul ederse ne olur?
İşverenle anlaşarak ihbar süresini kısaltabilir ya da kaldırabilirsin. Anlaşmayı mutlaka yazılı yap.
İstifa eden işçi ihbar tazminatı alır mı?
Hayır. İhbar tazminatını, bildirim süresine uymadan sözleşmeyi fesheden taraf öder. İstifa eden işçi ihbar tazminatı almaz; ancak işveren kendisi bildirim süresine uymadan sözleşmeyi bitirirse durum değişir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.