İşveren Zorla İstifa Dilekçesi İmzalattı: Haklarımı Kaybeder miyim?
İşveren seni odasına çağırdı ve önüne hazır bir istifa dilekçesi koydu. "Ya imzalarsın, ya da seni tazminatsız kovarız, sicilini de bozarız" dedi. Ya da işe girerken önüne konan kâğıtların arasında tarihsiz bir istifa dilekçesi vardı ve şimdi işten çıkarılırken bu dilekçe kullanılıyor. Bu rehberde baskıyla imzalatılan istifa dilekçesinin geçerliliğini ve haklarını nasıl koruyacağını anlatıyoruz.
İstifa ederse işçi hangi haklarını kaybeder?
Kendi isteğiyle ve haklı bir nedeni olmadan istifa eden işçi, kural olarak kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alamaz. İşsizlik maaşı da alamaz. İşe iade davası açma hakkını da kaybeder.
İşte bu yüzden bazı işverenler, işçiyi işten çıkarmak yerine onu istifaya zorlar. Böylece hem tazminat ödemekten hem de işe iade davasıyla karşılaşmaktan kurtulmak ister.
Baskıyla imzalatılan istifa geçerli mi?
Bir istifanın geçerli olması için işçinin gerçek ve özgür iradesine dayanması gerekir. Korkutma, tehdit ya da aldatma yoluyla imzalatılan istifa dilekçesi geçersiz sayılabilir.
Mahkemeler istifa dilekçesini değerlendirirken genellikle şunlara bakar:
- İşçinin istifa etmek için makul bir nedeni var mı? Örneğin yıllarca çalıştığı ve tüm haklarını kaybedeceği bir işten, başka iş bulmadan neden ayrılsın?
- Dilekçe matbu, yani hazır yazılmış bir form mu?
- Dilekçenin tarihi ile işten ayrılma tarihi uyumlu mu?
- İşçi, dilekçeyi imzaladıktan hemen sonra itiraz etti mi?
- İşçinin istifadan hemen sonra başka bir işe başlayıp başlamadığı.
Tarihsiz istifa dilekçesi
İşe girerken imzalatılan tarihsiz bir istifa dilekçesi, işçinin gerçek iradesini yansıtmaz. Çünkü o tarihte işçinin ayrılmak gibi bir niyeti yoktu. Bu tür dilekçeler mahkemelerde genellikle geçerli kabul edilmez. Yine de bunu tanık ve diğer delillerle desteklemen gerekir.
İstifa dilekçesine gerekçe yazmak
Ödenmeyen maaş, fazla mesai ya da sigortasının eksik yatırılması gibi nedenlerle sen kendin ayrılmak istiyorsan, dilekçene "istifa ediyorum" yerine bu nedenleri yazarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini belirtmelisin. Böylece istifa etmiş değil, haklı nedenle sözleşmeyi feshetmiş olursun ve kıdem tazminatı hakkını korursun.
İmzaladıysan hemen ne yapmalısın?
- Baskıyla imzaladığını gösteren tüm delilleri topla. Mesajlar, e-postalar, ses kayıtları ve tanıklar önemlidir.
- Beklemeden, işverene noter aracılığıyla bir ihtarname gönder. Bu ihtarnamede istifa dilekçesini baskı altında imzaladığını ve gerçek bir istifa iraden olmadığını açıkça belirt.
- Gerekirse polise ya da savcılığa başvurarak tehdit nedeniyle şikâyette bulun.
- İşverenin istifa dilekçesiyle birlikte imzalattığı başka belgeler, örneğin "tüm haklarımı aldım" diyen bir ibraname varsa, bunlara da itiraz et.
Ne kadar erken itiraz edersen, iddian o kadar güçlü olur. Aylar sonra yapılan bir itiraz, mahkemenin gözünde inandırıcılığını kaybedebilir.
"Tüm haklarımı aldım" belgesi (ibraname)
İşveren seni istifa dilekçesinin yanında bir ibraname de imzalamaya zorlayabilir. Ancak kanuna göre ibranamenin geçerli olması için bazı şartlar vardır. Örneğin iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren belirli bir süre geçmeden imzalanan ibraname geçersizdir. Ayrıca ödemenin tam olarak ve banka yoluyla yapılması gerekir. Bu şartlara uymayan bir belge, haklarını ortadan kaldırmaz.
Hangi davaları açabilirsin?
İşe iade davası
Şartları taşıyorsan, örneğin otuz veya daha fazla işçinin çalıştığı bir işyerinde en az altı aydır çalışıyorsan, işe iade davası açabilirsin. Bunun için iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurman gerekir. Bu süre çok kısa olduğundan beklemeden harekete geçmelisin.
Tazminat ve alacak davası
İstifanın geçersiz olduğu kabul edilirse, ayrılışın işveren tarafından haksız fesih sayılabilir. Bu durumda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve ödenmemiş diğer alacaklarını isteyebilirsin. Bu davadan önce de arabulucuya başvurman zorunludur.
SGK çıkış kodunun düzeltilmesi
İşveren seni SGK'ya istifa koduyla bildirdiyse, işsizlik maaşı alabilmek için bu kodun düzeltilmesini de isteyebilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Önüne konan istifa dilekçesini baskı altında imzalama, düşünmek için zaman iste.
- İmzaladıysan delilleri topla ve hemen noterden ihtarname gönder.
- Kendi isteğinle ayrılıyorsan dilekçene haklı fesih nedenini yaz.
- İşe iade için bir aylık arabuluculuk süresini kaçırma.
- Tazminat ve alacakların için de arabulucuya başvur.
En çok sorulan sorular
Baskıyla imzalatılan istifa dilekçesi geçerli mi?
Hayır. Korkutma, tehdit ya da aldatmayla imzalatılan istifa, gerçek iradeye dayanmadığı için geçersiz sayılabilir.
İşe girerken imzaladığım tarihsiz istifa dilekçesi geçerli mi?
Hayır. O tarihte ayrılma niyetin olmadığı için mahkemeler bu dilekçelere değer vermez.
İmzaladıktan sonra hemen ne yapmalıyım?
Beklemeden noter aracılığıyla işverene ihtarname gönder ve dilekçeyi baskı altında imzaladığını açıkça yaz.
Mahkeme neye bakarak karar verir?
İstifa için makul bir nedenin olup olmadığına, dilekçenin hazır form olup olmadığına, tarihlere ve hemen itiraz edip etmediğine bakar.
Haklarım için kendim ayrılmak istiyorsam ne yazmalıyım?
"İstifa ediyorum" yerine ödenmeyen maaş ya da eksik sigorta gibi nedenleri yazarak haklı nedenle feshettiğini belirt.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.