İşyeri Satıldı veya Devredildi: Kıdem Tazminatım Ne Olur?
Yıllardır çalıştığın işyeri satıldı ya da başka bir şirkete devredildi. Yeni patron "Burada sıfırdan başlıyorsun" diyor veya eski işveren "Kıdemini yeni işveren öder" diyerek ortadan kayboluyor. "İşyeri satılınca kıdem tazminatım ne olur, yeni işveren beni çıkarabilir mi, eski işverenden hakkımı alabilir miyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde işyeri devrinde işçinin haklarını anlatıyoruz.
İşyeri devri nedir?
İşyerinin ya da bir bölümünün satış, kiralama veya benzeri bir hukuki işlemle başka bir işverene geçmesi işyeri devridir. Örneğin bir restoranın, fabrikanın ya da mağazanın başka birine satılması ve işin aynı şekilde devam etmesi bu kapsamdadır.
İş sözleşmen yeni işverene geçer
Kanuna göre işyeri devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla birlikte devralan işverene geçer.
Bu şu anlama gelir:
- Yeni bir iş sözleşmesi imzalaman gerekmez; mevcut sözleşmen aynen devam eder.
- Ücretin, çalışma koşulların ve diğer hakların korunur.
- Yeni işveren, hizmet süresine bağlı haklarda senin eski işveren yanında işe başladığın tarihi esas almak zorundadır.
Yani yıllık izin süren ve kıdem tazminatın hesaplanırken eski işverende geçen süren de sayılır. Yeni işveren "Burada sıfırdan başlıyorsun" diyemez.
Borçlardan kim sorumlu?
Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan, örneğin ödenmemiş maaşlar ve fazla mesai ücretlerinden, devreden ve devralan işveren birlikte sorumludur. Ancak devreden eski işverenin bu sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır.
Kıdem tazminatı için ayrıca özel bir kural vardır:
- Kıdemin, devirden önceki ve sonraki çalışma sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır.
- Kıdem tazminatından her iki işveren de sorumludur.
- Ancak eski işverenin sorumluluğu, seni çalıştırdığı süreyle ve devir tarihindeki ücret seviyenle sınırlıdır.
Örneğin eski işverende 6 yıl, yeni işverende 4 yıl çalıştıysan, kıdem tazminatın toplam 10 yıl üzerinden hesaplanır. Yeni işveren tazminatın tamamından sorumludur; eski işveren ise 6 yıllık kısımdan, devir tarihindeki ücretin üzerinden sorumludur.
Devir nedeniyle işten çıkarılabilir misin?
Hayır. Ne devreden ne de devralan işveren, iş sözleşmeni sırf işyerinin devri nedeniyle feshedemez.
Ancak işverenlerin ekonomik ve teknolojik sebepler ya da iş organizasyonu değişikliği nedeniyle fesih hakları ve haklı nedenle derhal fesih hakları saklıdır. Yani devirden sonra geçerli bir neden varsa fesih yapılabilir; ama "işyerini devraldım, seni istemiyorum" geçerli bir neden değildir.
Sırf devir nedeniyle çıkarıldıysan ve iş güvencesi kapsamındaysan işe iade davası açabilir, ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı isteyebilirsin. İşe iade şartlarını Hakkını Sor'daki işe iade rehberinde bulabilirsin.
Devir tek başına istifa sebebi değildir
Kanuna göre işyerinin devri işçi açısından da haklı fesih sebebi oluşturmaz. Yani sadece işyeri el değiştirdi diye istifa edip kıdem tazminatı isteyemezsin.
Ancak devirden sonra ücretin düşürülür, çalışma koşulların ağırlaştırılır ya da hakların ödenmezse, bu durumlar haklı fesih sebebi olabilir.
İflas halinde
İşyeri, iflas nedeniyle malvarlığının tasfiyesi sonucu başkasına devredilmişse bu kurallar uygulanmaz. İflas eden işverenden alacaklarını iflas masasına bildirerek istemen gerekir.
Dikkat etmen gerekenler
- Devir sırasında eski işveren "haklarını ödedik" diyerek ibraname imzalatmak isteyebilir. Ödeme gerçekten yapılmadıysa imzalama.
- SGK hizmet dökümünü kontrol et; işyeri sicil numarasının değişmesi normaldir ama hizmetin kesintisiz görünmelidir.
- Devir tarihindeki maaş bordronu ve banka kayıtlarını sakla.
Kısaca yapılacaklar
- İşyeri devredilince iş sözleşmen bütün hak ve borçlarıyla yeni işverene geçer.
- Yeni işveren, kıdem ve izin hesabında eski işverende işe başladığın tarihi esas alır.
- Devirden önceki borçlardan iki işveren birlikte sorumludur; eskisinin sorumluluğu iki yılla sınırlıdır.
- Kıdem tazminatın toplam süre üzerinden hesaplanır.
- Sırf devir nedeniyle işten çıkarılamazsın.
- Devir tek başına senin için de haklı fesih sebebi değildir.
Dayanak mevzuat
- 4857 sayılı İş Kanunu m. 6/1: İşyeri veya bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak devredildiğinde, mevcut iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer; devralan, hizmet süresine bağlı haklarda işçinin devreden yanında işe başladığı tarihi esas alır.
- 4857 sayılı Kanun m. 6/3: Devirden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan birlikte sorumludur; devredenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yılla sınırlıdır.
- 4857 sayılı Kanun m. 6/4: Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf devir nedeniyle feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz.
- 1475 sayılı İş Kanunu m. 14: İşyerinin devri halinde işçinin kıdemi hizmet sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır; kıdem tazminatından her iki işveren sorumludur, devredenin sorumluluğu çalıştırdığı süre ve devir tarihindeki ücretle sınırlıdır.
En çok sorulan sorular
İşyeri satılınca kıdem tazminatım yanar mı?
Hayır. İş sözleşmen yeni işverene geçer ve kıdemin, eski ve yeni işverende geçen sürelerin toplamı üzerinden hesaplanır.
İşyeri devredilince kıdem tazminatımı alıp çıkabilir miyim?
Devir tek başına işçi için haklı fesih sebebi değildir. Ancak devirden sonra ücretin düşürülür veya hakların ödenmezse haklı nedenle fesih yapabilirsin.
Yeni işveren beni işten çıkarabilir mi?
Sırf işyerini devraldığı için seni çıkaramaz. Ekonomik, teknolojik veya organizasyon değişikliği gibi geçerli bir neden ya da haklı bir neden olması gerekir.
Eski işverenin ödemediği maaşları kimden isterim?
Devir tarihinden itibaren iki yıl içinde hem eski hem yeni işverenden isteyebilirsin. İki yıldan sonra bu alacaklar için yeni işverene başvurursun.
Yeni işveren yıllık izin hakkımı sıfırlayabilir mi?
Hayır. Yeni işveren, hizmet süresine bağlı haklarda senin eski işveren yanında işe başladığın tarihi esas almak zorundadır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.