YouTube

İşyerinde Yaptığım Buluş Kimin? Çalışan Buluşlarında Bedel Hakkı

Bir fabrikada makine teknisyeni olarak çalışıyorsun. Üretim hattındaki bir sorunu çözen bir aparat geliştirdin, şirket bunu bütün hatlarda kullanmaya başladı ve büyük tasarruf sağladı. Ama sana hiçbir şey ödenmedi, patenti de şirket kendi adına aldı. Ya da işle hiç ilgisi olmayan bir buluşu evde, kendi imkânlarınla yaptın ve işveren "Bizim çalışanımızsın, buluş da bizimdir" diyor. "İşyerinde yaptığım buluş kimin? Bana bedel ödenir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Sınai Mülkiyet Kanunu'ndaki çalışan buluşları kurallarını anlatıyoruz.

Hizmet buluşu ve serbest buluş

Kanun, çalışanların buluşlarını ikiye ayırır:

Öğrenciler ve ücretsiz olarak çalışan stajyerler hakkında da çalışanlara ilişkin hükümler uygulanır.

Hizmet buluşunu işverene bildirmelisin

İşveren dört ay içinde karar vermeli

İşveren, bildirimin kendisine ulaşmasından itibaren dört ay içinde buluş üzerinde tam veya kısmi hak talep ettiğini sana yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Bedel hakkın var

Sözleşmeyle bu haklardan vazgeçilemez

Serbest buluş yaptıysan

İşveren iflas ederse

Çalışan buluşundan doğan bedel alacağın imtiyazlı alacaklardandır. İflas idaresi buluşu işletmeden ayrı olarak devretmek isterse senin önalım hakkın vardır.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

İşyerinde yaptığım buluş kimin olur?

Hizmet buluşuysa işveren dört ay içinde hak talep ederek buluşu edinebilir. Talep etmezse buluş serbest buluş olur ve senin olur.

İşveren buluşumu aldıysa bana bedel öder mi?

Evet. Tam hak talebinde ve kısmi hakla kullanımda makul bir bedel isteyebilirsin.

İşe girerken imzaladığım "buluşlar işverene aittir" maddesi geçerli mi?

Çalışan aleyhine olan bu tür önceden yapılmış düzenlemeler seni bağlamaz; sözleşme serbestliği patent başvurusundan veya bildirimden sonra başlar.

Evde yaptığım buluşu da bildirmek zorunda mıyım?

İş ilişkisi sürerken yaptığın serbest buluşu bildirmelisin. Ancak buluşun işverenin faaliyet alanıyla ilgisi olmadığı açıksa bildirim yükümlülüğün yoktur.

Hakkaniyete aykırı bedele ne zamana kadar itiraz edebilirim?

İş sözleşmenin bitiminden itibaren en geç altı ay içinde yazılı olarak.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al