YouTube

Kaç Yaşında Çalışılır? Çocuk ve Genç İşçilerin Çalışma Saatleri ve Hakları

Yaz tatilinde çalışmak, harçlığını çıkarmak ya da okulu bırakıp bir işe girmek istiyorsun. Belki de çocuğunu bir iş yerinde çalıştırmayı düşünüyorsun ya da bir işveren olarak genç birini işe almak istiyorsun. "Kaç yaşında çalışılabilir, 15 ya da 16 yaşında sigortalı iş bulunur mu, çalışma saatleri ne olmalı?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde çocuk ve genç işçilerin çalışma kurallarını anlatıyoruz.

Kaç yaşında çalışılabilir?

Kanuna göre on beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması kural olarak yasaktır. Bu kuralın iki istisnası vardır:

On beş yaşını tamamlamış ancak on sekiz yaşını tamamlamamış kişiler "genç işçi" sayılır ve kanunda izin verilen işlerde çalışabilir.

Hangi işlerin çocuklar ve gençler için yasak olduğu, hangi işlerin hafif iş sayılacağı yönetmelikle belirlenir.

Çalışma saatleri

Çocuk ve genç işçilerin çalışma saatleri yetişkinlerden daha kısadır:

Okulların kapalı olduğu yaz tatili gibi dönemlerde, okula devam eden çocukların çalışma süreleri, okula gitmeyen çocuklar için öngörülen süreleri aşamaz.

Çocuğun yaptığı iş, okula gitmesine, mesleki eğitimine devam etmesine ve derslerini düzenli takip etmesine engel olamaz.

Yasak olan çalışmalar

Gece çalışması

Sanayi işlerinde on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

Yer altı ve su altı işleri

Maden ocakları, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında yapılan işlerde on sekiz yaşını doldurmamış kişilerin çalıştırılması yasaktır.

Ağır ve tehlikeli işler

Çocuk ve genç işçilerin sağlıklarını, güvenliklerini ya da gelişimlerini tehlikeye atacak işlerde çalıştırılması yasaktır. Hangi işlerin yasak olduğu yönetmelikte tek tek sayılır.

Genç işçinin hakları

On sekiz yaşından küçük işçi de yetişkin bir işçinin sahip olduğu temel haklara sahiptir:

Çocuk ve genç işçilerin işe yerleştirilmesinde güvenlik, sağlık, bedensel, zihinsel ve psikolojik gelişmeleri ile kişisel yatkınlık ve yetenekleri dikkate alınır.

Yaz tatilinde çalışmak isteyen öğrenciler

Okula devam eden ve on beş yaşını doldurmuş bir öğrenci, okulların kapalı olduğu yaz tatilinde, okula devam etmeyen çocuklar için belirlenen süreleri aşmamak kaydıyla çalışabilir. Bu durumda da:

Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki öğrencilerin hakları ise ayrı mevzuata tabidir. Stajyer hakları için Hakkını Sor'daki stajyer hakları rehberine bakabilirsin.

Kurallara uyulmazsa ne yapmalısın?

Çocuğun kanuna aykırı şekilde çalıştırıldığını düşünüyorsan:

Sigortasız çalıştırma ve hizmet tespiti için Hakkını Sor'daki ilgili rehbere bakabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Kaç yaşında sigortalı çalışılabilir?

Kural olarak on beş yaşını dolduran kişiler çalışabilir. On dört yaşını doldurmuş ve zorunlu eğitimini tamamlamış çocuklar ise yalnızca hafif işlerde çalıştırılabilir. Her durumda sigortalı çalışmak zorunludur.

16 yaşında günde kaç saat çalışılır?

Okula gitmeyen ve on beş yaşını tamamlamış bir genç işçi günde en fazla 8, haftada en fazla 40 saat çalışabilir. Okula devam ediyorsa eğitim döneminde günde 2, haftada 10 saatten fazla çalışamaz.

18 yaşından küçükler gece çalışabilir mi?

Sanayi işlerinde on sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.

Genç işçiye asgari ücretten az maaş verilebilir mi?

Hayır. Genç işçiler için ayrı bir asgari ücret yoktur; yetişkin işçiler için belirlenen asgari ücret geçerlidir.

18 yaşından küçük işçinin yıllık izni kaç gün?

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al