Kaçak Elektrik Kullanmanın Cezası Ne? Kaçak Bedelini Ödersem Dava Açılır mı?
Dağıtım şirketinin ekipleri evine veya işyerine geldi, sayacı inceledi ve "kaçak elektrik kullanımı" tutanağı tuttu. Şimdi hem yüklü bir kaçak bedeli faturası hem de savcılıktan ifade çağrısı aldın. Ya da evi yeni kiraladın ve sayaçla önceki kiracının oynadığını sonradan öğrendin. Bu rehberde Türk Ceza Kanunu'na göre kaçak elektrik, su ve doğal gaz kullanmanın cezasını ve zararı ödeyerek davadan kurtulmanın yolunu anlatıyoruz.
Kaçak elektrik kullanmak suç mu?
Evet. Abonelikle kullanılan elektriği, suyu veya doğal gazı, sahibinin rızası olmadan ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde kullanmak suçtur. Kanunda bu suçun adı karşılıksız yararlanmadır.
Sık görülen örnekler şunlardır:
- Sayaçtan önce hattan doğrudan elektrik çekmek
- Sayacı ters bağlamak veya sayacın dönmesini engellemek
- Sayacın mührünü bozup içine müdahale etmek
- Aboneliği kesilen bir eve izinsiz bağlantı yapmak
- Su sayacını sökerek suyu doğrudan şebekeden almak
- Doğal gaz sayacını devre dışı bırakmak
Burada önemli olan, kullandığın enerjinin sayaca yansımamasıdır. Faturan gecikmiş ya da ödenmemiş olsa bile sayaçtan geçen tüketim bu suçu oluşturmaz; o bir borç meselesidir.
Cezası ne?
Kaçak elektrik, su veya doğal gaz kullanmanın cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir.
Sayacın mührünü koparmak, ayrıca mühür bozma suçunu da gündeme getirebilir. Bunun için Hakkını Sor'daki mühür bozma rehberine bakabilirsin.
Ceza davasından ayrı olarak dağıtım şirketi senden kaçak kullanım bedelini de ister. Bu bedel, ilgili düzenlemelere göre tahmini tüketim üzerinden hesaplanır ve çoğu zaman normal faturadan çok daha yüksektir.
Zararı ödersem dava açılmaz mı?
Bu suç için kanunda özel bir etkin pişmanlık hükmü vardır ve çok önemlidir:
- Soruşturma tamamlanmadan önce, yani savcılık iddianame düzenlemeden önce, kurumun uğradığı zararı tamamen ödersen hakkında kamu davası açılmaz.
- Dava açıldıktan sonra ama hüküm verilmeden önce zararın tamamını ödersen cezan üçte birine kadar indirilir.
- Bu imkandan en fazla iki kez yararlanabilirsin. Üçüncü kez kaçak kullanımda bu hükümden yararlanamazsın.
Bu nedenle kaçak kullanım bedelini ödemeyi düşünüyorsan, bunu savcılık soruşturması bitmeden yapman en avantajlı yoldur. Peşin ödeyemiyorsan, dağıtım şirketine taksitlendirme imkanı olup olmadığını sor; ancak etkin pişmanlık için zararın tamamen ödenmesi gerektiğini unutma.
Ödeme yaptığını gösteren dekontu ve şirketten alacağın borcun kalmadığını gösteren yazıyı savcılığa mutlaka sun.
Kaçağı ben yapmadıysam?
Suç kişiseldir. Sayaçla senden önce oturan biri oynadıysa veya bağlantıyı başkası yaptıysa, bundan ceza açısından sorumlu olmazsın. Bunu göstermek için:
- Kira sözleşmeni veya tapunu, eve ne zaman taşındığını gösteren belgelerle birlikte sun.
- Taşınmadan önceki ve sonraki faturaları karşılaştır.
- Sayaca ve hatta kimlerin erişebildiğini açıkla. Örneğin sayaç ortak alandaysa bunu belirt.
- Tutanağın senin yokluğunda tutulduysa, bunu ifadende söyle.
Kaçak bedeli faturasına itiraz etmek için Hakkını Sor'daki elektrik faturasına itiraz rehberine bakabilirsin.
Diğer karşılıksız yararlanma halleri
Aynı suç başlığı altında başka davranışlar da yer alır:
- Bedeli ödendiğinde kullanılabilen otomatlardan, örneğin içecek otomatından veya ücretli geçiş sisteminden ödeme yapmadan yararlanmak iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası gerektirir.
- Şifreli yayınlardan veya telefon hatlarından sahibinin rızası olmadan yararlanmak altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir.
Hakkında işlem yapıldıysa ne yapmalısın?
- Tutanağın bir örneğini iste ve neyin tespit edildiğini dikkatle oku.
- İfade vermeden önce avukatına danış.
- Kaçağı sen yapmadıysan, bunu gösteren belgeleri topla.
- Kaçak bedeli doğruysa ve ödemeyi düşünüyorsan, bunu soruşturma bitmeden yap ve dekontu savcılığa sun.
- Bedelin hatalı hesaplandığını düşünüyorsan, şirkete yazılı itiraz et.
Kısaca yapılacaklar
- Sayaca ve hatta kesinlikle müdahale etme.
- Yeni taşındığın evde sayacın mührünü ve durumunu kontrol et, sorun varsa hemen şirkete bildir.
- Kaçak tutanağı tutulduysa bir örneğini al ve avukatına danış.
- Zararı soruşturma bitmeden tamamen ödersen dava açılmaz.
- Kaçağı sen yapmadıysan bunu belgelerle göster.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 163: Otomatlardan ödeme yapmadan yararlanan iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası, telefon hatlarından veya şifreli yayınlardan izinsiz yararlanan altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası alır; abonelikle kullanılan elektrik, su veya doğal gazı rızasız ve tüketimin belirlenmesini engelleyecek şekilde kullanana bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
- 5237 sayılı Kanun m. 168/5: Karşılıksız yararlanma suçunda zarar soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin edilirse kamu davası açılmaz, hüküm verilinceye kadar tazmin edilirse ceza üçte birine kadar indirilir; bu hükümden iki defadan fazla yararlanılamaz.
En çok sorulan sorular
Kaçak elektrik kullanmanın cezası ne?
Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır. Ayrıca dağıtım şirketi kaçak kullanım bedeli ister.
Kaçak bedelini ödersem dava düşer mi?
Zararı soruşturma tamamlanmadan önce tamamen ödersen kamu davası açılmaz. Dava açıldıktan sonra ödersen ceza üçte birine kadar indirilir.
Ödenmemiş fatura kaçak elektrik sayılır mı?
Hayır. Sayaçtan geçen tüketimi ödememek bir borçtur, suç değildir. Suç, tüketimin sayaca yansımasının engellenmesiyle oluşur.
Sayaçla önceki kiracı oynamış, ben sorumlu muyum?
Kaçağı sen yapmadıysan ceza açısından sorumlu olmazsın. Eve taşınma tarihini ve faturaları belgeyle göstermelisin.
Kaçak su ve doğal gaz kullanmak da aynı suç mu?
Evet. Abonelikle kullanılan elektrik, su ve doğal gaz için aynı ceza uygulanır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.