Kadastro Tespitine İtiraz: Askı İlanında 30 Günü Kaçırırsan Ne Olur?
Köyünde ya da mahallende kadastro çalışması yapıldı ve muhtarlıkta askı ilanı asıldı. İlana baktığında, yıllardır kullandığın tarlanın başkası adına ya da Hazine adına yazıldığını gördün. Ya da tarlanın sınırları yanlış çizilmiş. "Bu tespite nasıl itiraz ederim, ne kadar sürem var?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde kadastro tespitine itirazın yollarını ve kaçırılmaması gereken süreleri anlatıyoruz.
Kadastro nedir?
Kadastro, bir bölgedeki taşınmazların sınırlarının, yüzölçümünün ve kime ait olduğunun teknik ve hukuki olarak belirlenip tapuya kaydedilmesidir. Kadastro ekipleri arazide çalışarak her taşınmaz için bir kadastro tutanağı düzenler.
Kadastro tespiti nasıl yapılır?
Tapuda kayıtlı taşınmazlar
Tapuda kayıtlı bir taşınmaz, kural olarak kayıt sahibi ya da mirasçıları adına tespit edilir. Ancak taşınmazı başkası kullanıyorsa ve kanundaki şartlar varsa, tespit zilyet adına da yapılabilir.
Tapuda kayıtlı olmayan taşınmazlar
Tapuda kaydı olmayan bir taşınmaz, kanundaki sınırlar içinde kalmak şartıyla, en az yirmi yıldan beri çekişmesiz ve aralıksız olarak malik gibi kullanan kişi adına tespit edilir. Bu kullanım belgelerle, bilirkişi ya da tanık beyanlarıyla ispat edilir.
Bu yolla bir kişi adına tespit edilebilecek arazi miktarı, aynı çalışma alanında toplam sulu arazide 40 dönüm, kuru arazide 100 dönüm ile sınırlıdır. Bu miktarı aşan kısmın zilyet adına tespit edilebilmesi için, 31/12/1981 veya öncesine ait vergi kayıtları gibi kanunda sayılan eski belgelerden birinin de bulunması gerekir.
Hazine adına tespit
Yukarıdaki şartları taşımayan taşınmazlar Hazine adına tespit edilir. Ayrıca ormanlar, meralar ve kamu hizmetine ayrılmış yerler gibi kamu malları, kullanılarak (kazandırıcı zamanaşımıyla) kişiler adına kazanılamaz.
Askı ilanı nedir?
Kadastro çalışması bitince kadastro müdürü, tespitlere göre askı cetvelleri hazırlar. Bu cetveller ve pafta örnekleri, kadastro müdürlüğünde ve ayrıca muhtarlıkta otuz gün süreyle ilan edilir. İlanda, itirazı olanların ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açabilecekleri belirtilir.
İlan tebliğ sayılır
Kanuna göre bu ilanlar, ilgili herkese şahsen tebliğ edilmiş sayılır. Yani "Haberim olmadı" diyerek süreyi kaçırdığını ileri süremezsin. Bu yüzden köyünde ya da mahallende kadastro çalışması yapıldığını duyduğunda, askı ilanını mutlaka takip etmelisin.
Tespite nasıl itiraz edilir?
Otuz gün içinde kadastro mahkemesinde dava
Kadastro tespitine itiraz etmek için, otuz günlük askı ilanı süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açman gerekir. Kadastro mahkemesi olmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar.
Davada neleri ispat etmelisin?
İtirazının konusuna göre şunları ispat etmen gerekir:
- Taşınmazın sana ait olduğunu gösteren tapu kaydı, miras belgesi ya da satış belgeleri,
- Taşınmazı yirmi yıldan uzun süredir malik gibi kullandığını gösteren tanıklar, vergi kayıtları, fotoğraflar,
- Sınırların yanlış çizildiğini gösteren eski krokiler, haritalar ya da bilirkişi incelemesi.
Mahkeme genellikle taşınmazın başında keşif yapar, yerel bilirkişileri ve tanıkları dinler.
Süreyi kaçırırsan
Tespit kesinleşir
Otuz günlük ilan süresi içinde dava açılmazsa, kadastro tutanağındaki sınırlandırma ve tespitler kesinleşir. Kesinleşen tutanaklar en geç üç ay içinde tapuya kaydedilir.
On yıllık hak düşürücü süre
Kadastro tutanağı kesinleştikten sonra da, kadastrodan önceki bir hukuki sebebe dayanarak (örneğin eski bir satış, miras ya da uzun süreli kullanım) on yıl içinde dava açabilirsin. Bu dava genel mahkemelerde tapu iptali ve tescil davası olarak açılır. Ancak kesinleşmeden itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki sebeplere dayanarak itiraz edilemez ve dava açılamaz.
Eski tapular geçersiz olur
Kadastrosu tamamlanan bir bölgede eski tapu kayıtları işlem görme niteliğini kaybeder. Bu kayıtlara dayanarak tapu ve kadastro müdürlüklerinde işlem yapılamaz.
Teknik hatalar
Kadastro tutanağındaki ölçüm, çizim veya yazım hataları gibi teknik hataların düzeltilmesi için kadastro müdürlüğüne başvurabilirsin. Mülkiyete ilişkin uyuşmazlıklar ise mahkemede çözülür. Bu konuda sitemizdeki tapu kaydında hata rehberine de bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Bölgende kadastro çalışması yapılıyorsa ekiplere taşınmazının sınırlarını göster ve belgelerini sun.
- Muhtarlıktaki askı ilanını takip et.
- Tespit hatalıysa otuz günlük ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava aç.
- Tapu, vergi kaydı, miras belgesi ve tanık gibi delillerini hazırla.
- Süreyi kaçırdıysan, kesinleşmeden itibaren on yıl içinde genel mahkemede dava açma imkânını değerlendir.
Dayanak mevzuat
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu m. 11: Askı cetvelleri ve paftalar kadastro müdürlüğünde ve muhtarlıkta otuz gün ilan edilir; itirazı olanlar bu süre içinde kadastro mahkemesinde dava açabilir; ilanlar ilgililere şahsen tebliğ edilmiş sayılır.
- 3402 sayılı Kanun m. 12: Otuz günlük süre içinde dava açılmayan tespitler kesinleşir ve üç ay içinde tapuya tescil edilir; kesinleşmeden itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamaz; eski tapu kayıtları işlem niteliğini kaybeder.
- 3402 sayılı Kanun m. 13: Tapuda kayıtlı taşınmazlar kural olarak kayıt sahibi veya mirasçıları adına tespit edilir.
- 3402 sayılı Kanun m. 14: Tapusuz taşınmazlar, sulu arazide 40, kuru arazide 100 dönüme kadar, en az yirmi yıldır çekişmesiz ve aralıksız malik sıfatıyla zilyet olan kişi adına tespit edilir; fazlası için kanunda sayılan eski belgeler gerekir.
- 3402 sayılı Kanun m. 18: Şartları taşımayan taşınmazlar Hazine adına tespit edilir; ormanlar, kamu hizmetine tahsisli yerler ve Devlete kalan taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımıyla kazanılamaz.
En çok sorulan sorular
Kadastro tespitine itiraz süresi ne kadar?
Askı ilanının yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemesinde dava açman gerekir. İlan ilgili herkese tebliğ edilmiş sayıldığı için bu süreyi kaçırmamaya dikkat etmelisin.
Askı ilanını görmedim, süre geçti, ne yapabilirim?
Tespit kesinleştikten sonra da, kadastrodan önceki bir hukuki sebebe dayanarak kesinleşme tarihinden itibaren on yıl içinde genel mahkemede tapu iptali ve tescil davası açabilirsin. On yıl geçtikten sonra bu imkân ortadan kalkar.
Tarlam Hazine adına yazıldı, ne yapmalıyım?
Taşınmazı yirmi yıldan uzun süredir çekişmesiz ve aralıksız olarak malik gibi kullandığını ispat edebiliyorsan, otuz gün içinde kadastro mahkemesinde Hazine'ye karşı dava açabilirsin. Taşınmaz orman, mera ya da kamu hizmetine ayrılmış bir yerse, kullanmakla kazanılamaz.
Komşum sınırı yanlış gösterdi, ne yapabilirim?
Sınırlandırmaya ilişkin itirazlar için de otuz günlük askı süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açabilirsin. Mahkeme keşif yaparak ve bilirkişi dinleyerek doğru sınırı belirler.
Kadastro davası ne kadar sürer?
Dava süresi mahkemenin iş yüküne, keşif ve bilirkişi incelemelerine göre değişir. Delillerini baştan eksiksiz sunman süreci hızlandırır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.