Kamu Görevlisi Nasıl Şikâyet Edilir? Görevi Kötüye Kullanma
Bir devlet dairesinde işin haksız yere yapılmadıysa, bir kamu görevlisi sana kötü davrandıysa ya da yetkisini kötüye kullanarak seni zarara uğrattıysa, bu durumu şikâyet edebilirsin. Ancak kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili suçlarında süreç, normal bir şikâyetten farklı işler. Bu rehberde kamu görevlisini nasıl şikâyet edeceğini anlatıyoruz.
Hangi yollara başvurabilirsin?
Yaşadığın soruna göre farklı yollara başvurabilirsin:
- İdari şikâyet: Görevlinin bağlı olduğu kuruma ya da amirine başvuru.
- CİMER: Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden şikâyet.
- Suç duyurusu: Görevlinin davranışı suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet.
- Tazminat davası: Uğradığın zararın karşılanması için idareye karşı dava.
1. Kuruma ya da amire şikâyet
Görevlinin kaba davranması, işini geciktirmesi ya da kurallara uymaması gibi durumlarda, görevlinin bağlı olduğu kurumun amirine yazılı olarak şikâyette bulunabilirsin. Kurum, şikâyetini inceleyerek görevli hakkında disiplin soruşturması başlatabilir.
Dilekçende görevlinin adını ya da görev yerini, olayın tarihini ve ne olduğunu açıkça yaz.
2. CİMER
CİMER üzerinden internet ya da telefon yoluyla şikâyette bulunabilirsin. Şikâyetin ilgili kuruma yönlendirilir ve kurumun sana cevap vermesi gerekir. CİMER, idari sorunların çözülmesinde pratik bir yoldur.
3. Suç duyurusu
Görevi kötüye kullanma
Kamu görevlisi, görevinin gereklerine aykırı hareket ederek ya da görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek kişilerin mağduriyetine ya da kamunun zararına neden olursa ya da kişilere haksız bir kazanç sağlarsa, görevi kötüye kullanma suçunu işlemiş olur (TCK md. 257).
Görevlinin rüşvet istemesi, zimmet, irtikap ya da hakaret gibi davranışları da ayrı suçlar oluşturabilir.
Soruşturma izni
Kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri iddia edilen suçlar için, savcılığın soruşturma başlatabilmesi kural olarak görevlinin bağlı olduğu yetkili merciin izin vermesine bağlıdır (4483 s.K.).
Süreç şöyle işler:
- Şikâyetini Cumhuriyet başsavcılığına yaparsın.
- Savcılık, şikâyeti görevlinin bağlı olduğu izin merciine gönderir.
- İzin mercii ön inceleme yaptırır ve soruşturma izni verip vermeyeceğine karar verir.
- İzin verilirse, savcılık soruşturmaya başlar.
Somut olgu göster
Soyut ve genel nitelikteki şikâyetler işleme konulmaz. Şikâyetinde, kişi ya da olay belirtmen ve iddialarını destekleyen belgeler sunman gerekir. Örneğin "Bu dairede herkes rüşvet alıyor" gibi genel bir şikâyet yerine, hangi görevlinin, hangi tarihte, ne yaptığını yaz ve belgelerini ekle.
İzin verilmezse itiraz
İzin mercii soruşturma izni vermezse, bu karara şikâyetçi olarak itiraz edebilirsin. İtirazını, kararın sana tebliğinden itibaren on gün içinde yapmalısın. İtiraz, görevlinin konumuna göre bölge idare mahkemesine ya da Danıştay'a yapılır.
Bazı ağır suçlarda, örneğin işkence gibi suçlarda soruşturma izni aranmaz.
4. Tazminat davası
Bir kamu görevlisinin görevini yaparken verdiği zarar nedeniyle tazminat istiyorsan, davayı doğrudan görevliye değil, görevlinin bağlı olduğu idareye karşı açman gerekir (Anayasa md. 129). İdare, ödediği tazminatı daha sonra kusurlu görevliye rücu edebilir.
Bunun için önce idareye başvurarak zararının karşılanmasını istemen, sonuç alamazsan idare mahkemesinde tam yargı davası açman gerekir. İdari yargıdaki süreler kısa ve kesindir.
Hangi deliller önemlidir?
- Olayın tarihi, saati ve yeri.
- Görevlinin adı, unvanı ya da masa numarası.
- Başvuru belgeleri ve kurumdan aldığın evraklar.
- Olayı gören tanıklar.
- Varsa ses ya da görüntü kayıtları ve yazışmalar.
Kısaca yapılacaklar
- Olayı ve görevlinin bilgilerini hemen not et.
- Basit sorunlar için kurum amirine ya da CİMER'e başvur.
- Suç oluşturan davranışlar için savcılığa somut bir şikâyet dilekçesi ver.
- Soruşturma izni verilmezse on gün içinde itiraz et.
- Zarara uğradıysan idareye başvur, sonra idare mahkemesinde dava aç.
En çok sorulan sorular
Kamu görevlisini nereye şikâyet edebilirim?
Bağlı olduğu kuruma ya da amirine, CİMER'e veya davranış suç oluşturuyorsa Cumhuriyet başsavcılığına.
Görevi kötüye kullanma suçu nedir?
Kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı davranarak ya da ihmal veya gecikme göstererek kişileri mağdur etmesi ya da kamuyu zarara uğratmasıdır.
Savcılık şikâyetimi hemen soruşturur mu?
Kural olarak hayır. Önce görevlinin bağlı olduğu merciin soruşturma izni vermesi gerekir.
Şikâyetimde nelere dikkat etmeliyim?
Soyut ve genel şikâyetler işleme konulmaz; kişiyi, olayı ve tarihi açıkça belirt ve belgelerini ekle.
Soruşturma izni verilmezse ne yapabilirim?
Kararın tebliğinden itibaren on gün içinde itiraz edebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.