YouTube

Kandırılarak veya Tehditle İmzalatılan Sözleşme Geçerli mi? Yanılma, Aldatma ve Korkutma

Satıcı aracın hiç kaza yapmadığını söyledi, sonra ağır hasar kaydı çıktı. Ya da biri seni veya aileni tehdit ederek bir senet ya da sözleşme imzalattı. Belki de neyi imzaladığını tam anlamadan bambaşka bir belgeye imza attın. "Kandırılarak imzalattırılan sözleşme geçerli mi? Tehditle imzalanan senet iptal edilir mi? Ne kadar sürem var?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde yanılma, aldatma ve korkutma nedeniyle sözleşmeden kurtulmayı anlatıyoruz.

İrade sakatlığı nedir?

Bir sözleşmenin geçerli olması için tarafların özgür ve doğru bilgiye dayanan iradeleriyle anlaşması gerekir. Kanun, iradenin sakatlandığı üç durumu düzenler:

Bu durumlardan birinde sözleşme yapan taraf, sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirerek sözleşmeden kurtulabilir.

Yanılma

Sözleşme kurulurken esaslı bir yanılmaya düşen taraf sözleşmeyle bağlı olmaz. Kanun şu durumları özellikle esaslı yanılma sayar:

Basit hesap hataları sözleşmeyi geçersiz kılmaz; yalnızca düzeltilir.

Sözleşmeyi yapma sebebinde yanılmak, yani saikte yanılma, kural olarak esaslı sayılmaz. Ancak yanıldığın sebebi sözleşmenin temeli saymışsan, bu dürüstlük kurallarına uygunsa ve karşı taraf da bunu bilebilecek durumdaysa esaslı sayılır.

Aldatma

Karşı taraf seni aldatarak sözleşme yaptırdıysa, yanılman esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değilsin. Aldatma, gerçeğe aykırı bilgi vermek veya bilinmesi gereken önemli bir gerçeği bilerek gizlemek şeklinde olabilir.

Örneğin:

Aldatmayı üçüncü bir kişi yaptıysa, sözleşme yapılırken karşı taraf aldatmayı biliyor veya bilebilecek durumdaysa yine sözleşmeyle bağlı olmazsın.

Korkutma

Karşı taraf veya üçüncü bir kişi seni korkutarak sözleşme yaptırdıysa, sözleşmeyle bağlı değilsin.

Korkutmanın gerçekleşmiş sayılması için, içinde bulunduğun durum bakımından kendinin veya bir yakınının kişilik haklarına ya da malvarlığına yönelik ağır ve yakın bir zarar tehlikesi doğduğuna inanmakta haklı olman gerekir. Örneğin:

Bir hakkın kullanılacağını söylemek, örneğin "borcunu ödemezsen dava açarım" demek, kural olarak korkutma sayılmaz. Ancak bu yolla karşı tarafın zor durumundan yararlanılarak aşırı bir menfaat sağlanmışsa korkutma sayılabilir.

Korkutmayı üçüncü bir kişi yaptıysa ve karşı taraf bunu bilmiyor veya bilebilecek durumda değilse, sözleşmeden yine kurtulabilirsin; ancak hakkaniyet gerektiriyorsa karşı tarafa tazminat ödemen gerekebilir.

Tehdit aynı zamanda bir suçtur. Bunu Hakkını Sor'daki tehdit suçu rehberinde bulabilirsin.

Süre: Bir yıl

Bu hakları belirli bir süre içinde kullanman gerekir. Yanılma veya aldatmayı öğrendiğin ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan itibaren bir yıl içinde:

sözleşmeyi onaylamış sayılırsın ve artık sözleşmeyle bağlı olursun.

Aldatma veya korkutma nedeniyle bağlayıcı olmayan bir sözleşme onaylanmış sayılsa bile, tazminat hakkın ortadan kalkmaz.

Nasıl kullanılır?

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Kandırılarak imzalattırılan sözleşme geçerli mi?

Aldatma sonucu yapılan sözleşmeyle bağlı değilsin. Ancak bunu öğrendiğin andan itibaren bir yıl içinde karşı tarafa bildirmen gerekir.

Tehditle imzalanan senet iptal edilir mi?

Evet. Korkutma sonucu yapılan işlemle bağlı değilsin. Korkutmanın etkisi bittikten sonra bir yıl içinde bunu bildirmeli, gerekirse menfi tespit davası açmalısın.

Bir yıllık süre ne zaman başlar?

Yanılma veya aldatmada bunu öğrendiğin andan, korkutmada korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlar.

Süreyi kaçırırsam ne olur?

Sözleşmeyi onaylamış sayılırsın. Ancak aldatma veya korkutmada tazminat hakkın devam eder.

Neyi imzaladığımı bilmeden imza attım, ne yapabilirim?

Başka bir sözleşme veya konu için irade açıkladıysan esaslı yanılma söz konusu olabilir. Bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmelisin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al