Kapalı Alanda Sigara İçmenin Cezası Ne? Sigara Yasağı Nerede Geçerli?
Bir kafede yan masada sigara içiliyor, iş yerinin koridorunda ya da apartmanın merdiven boşluğunda duman eksik olmuyor. Belki de sen sigara içerken zabıta gelip ceza yazdı. "Kapalı alanda sigara içmenin cezası ne, nerelerde sigara yasak, işletme de ceza alır mı?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde sigara yasağının kapsamını ve cezalarını anlatıyoruz.
Nerelerde sigara içmek yasak?
Kanuna göre tütün ürünleri şu yerlerde tüketilemez:
- Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında,
- Koridorları dahil olmak üzere eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı, özel kişilere ait olup birden çok kişinin girebildiği binaların kapalı alanlarında (konutlar hariç),
- Hususi araçların sürücü koltuklarında,
- Taksiler dahil karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında,
- Okul öncesi eğitim kurumları, ilk ve orta öğretim kurumları, özel eğitim kurumları ile kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında,
- Lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde.
Açık hava etkinlikleri
Açık havada yapılan spor, kültür, sanat ve eğlence faaliyetlerinin yapıldığı yerler ile bunların seyir yerlerinde de tütün ürünleri kullanılamaz. Ancak bu tesislerde sigara içilmesine ayrılmış alanlar oluşturulabilir.
Nargile ve elektronik sigara
Kanuna göre tütün içermeyen ancak tütün ürününü taklit eder şekilde kullanılan her türlü nargile ve sigara da tütün ürünü kabul edilir. Yani bu yasaklar nargile ve tütünü taklit eden sigaralar için de geçerlidir.
Sigara içilebilecek özel alanlar
Bazı yerlerde sigara içilmesine ayrılmış alanlar oluşturulabilir:
- Yaşlı bakım evleri, ruh ve sinir hastalıkları hastaneleri ve cezaevleri,
- Şehirlerarası ya da uluslararası güzergahlarda yolcu taşıyan gemilerin güverteleri,
- Otellerde sigara içen müşterilere ayrılmış odalar.
Bu alanlara on sekiz yaşını doldurmamış kişiler giremez. Sigara içilmesine ayrılan kapalı alanların koku ve duman geçişini önleyecek şekilde yalıtılması ve havalandırma sistemiyle donatılması gerekir.
Evinde ve apartmanda durum
Kanun, ikamete mahsus konutları yasak kapsamının dışında tutar. Yani kendi evinde sigara içmek yasak değildir. Apartmanın merdiven boşluğu gibi ortak alanlar için ise kat malikleri yönetim planında ya da kat malikleri kurulu kararıyla kurallar belirleyebilir.
Cezalar
Sigara içen kişiye
Yasak alanlarda sigara içen kişiye idari para cezası verilir. Bu ceza, kamu binalarında ilgili idarenin yetkili kıldığı kamu görevlileri, özel kişilere ait ve herkesin girebildiği yerlerde ise belediye zabıtası tarafından verilir. Kanunda yazılı tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından, güncel tutar kanun metnindeki rakamdan yüksektir.
İşletme sorumlusuna
Yasakların uygulanması ve gerekli tedbirlerin alınmasıyla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumlularına, mahalli mülki amir tarafından çok daha yüksek bir idari para cezası verilir. Yani kafede ya da lokantada müşterilerin sigara içmesine göz yuman işletme de ceza alır.
İzmarit atmak
Tütün ürünleriyle ilgili izmarit, paket, ağızlık, kağıt gibi atıkların çevreye atılması da yasaktır ve idari para cezası gerektirir. Kirlilik ilgili kişi tarafından hemen giderilirse ceza verilmeyebilir.
Şikayet nasıl yapılır?
Sigara yasağına uyulmadığını gördüğünde:
- Alo 184 SABİM hattını arayabilir,
- Belediye zabıtasına bildirimde bulunabilir,
- CİMER üzerinden şikayet edebilirsin.
Bildiriminde işletmenin adını, adresini ve ihlalin tarihini belirtmelisin.
Cezaya itiraz
Sana verilen idari para cezasına, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurarak itiraz edebilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Kapalı alanlarda, toplu taşıma araçlarında ve okul bahçelerinde sigara içme.
- Kendi aracında sürücü koltuğunda da sigara içilemeyeceğini unutma.
- İzmaritini yere atma.
- İşletme sahibiysen müşterilerine yasağı hatırlat ve uyarı levhaları as.
- Yasağa uyulmayan yerleri SABİM, zabıta ya da CİMER'e bildir.
- Ceza aldıysan on beş gün içinde itiraz edebilirsin.
Dayanak mevzuat
- 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun m. 2/1: Kamu binalarının ve birden çok kişinin girebildiği özel binaların kapalı alanlarında, toplu taşıma araçlarında, hususi araçların sürücü koltuğunda, okulların kapalı ve açık alanlarında, lokanta ve eğlence işletmelerinde tütün ürünü tüketilemez; konutlar kapsam dışıdır.
- 4207 sayılı Kanun m. 2/2-6: Yaşlı bakım evleri, akıl hastaneleri, cezaevleri, gemi güverteleri ve otel odalarında tütün alanı oluşturulabilir; açık hava etkinliklerinde tütün kullanılamaz; tütünü taklit eden nargile ve sigaralar da tütün ürünü sayılır.
- 4207 sayılı Kanun m. 3/12: İzmarit, paket ve benzeri atıklar çevreye atılamaz.
- 4207 sayılı Kanun m. 5/1-2: Yasak alanlarda tütün tüketenler Kabahatler Kanunu m. 39'a göre cezalandırılır; çevreye atık atanlara zabıta ceza verir; yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumlularına mülki amir idari para cezası verir.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 39: Kamu binalarının kapalı alanlarında ve toplu taşıma araçlarında tütün tüketen kişiye idari para cezası verilir.
- 5326 sayılı Kanun m. 27/1: İdari para cezasına tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurulabilir.
En çok sorulan sorular
Kapalı alanda sigara içmenin cezası ne kadar?
Yasak alanlarda sigara içen kişiye idari para cezası verilir. Kanunda yazılı tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından, güncel tutarı ilgili kurumdan ya da belediyeden öğrenebilirsin.
Kendi arabamda sigara içebilir miyim?
Kanun, hususi araçların sürücü koltuğunda tütün ürünü tüketilmesini yasaklar. Yani kendi aracında sürücü olarak sigara içmen yasaktır.
Kafede sigara içilmesine izin veren işletme ceza alır mı?
Evet. Yasakların uygulanması için gerekli tedbirleri almayan işletme sorumlularına, mahalli mülki amir tarafından sigara içen kişiye verilenden çok daha yüksek bir idari para cezası verilir.
Elektronik sigara da yasak mı?
Kanuna göre tütün içermeyen ancak tütün ürününü taklit eder şekilde kullanılan her türlü nargile ve sigara da tütün ürünü kabul edilir. Bu yüzden yasaklar bu ürünler için de geçerlidir.
Evde sigara içmek yasak mı?
Hayır. Kanun ikamete mahsus konutları yasak kapsamının dışında tutar. Ancak apartmanın ortak alanları için yönetim planında ya da kat malikleri kurulu kararıyla kurallar konulabilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.