YouTube

Karşı Taraf Kendi Borcunu Yapmadan Ben Ödemek Zorunda mıyım? Ödemezlik Def’i

Bir aracı satın almak için anlaştın, ama satıcı aracı teslim etmeden bütün parayı istiyor. Ya da sen satıcısın ve alıcı parayı ödemeden malı teslim almak istiyor. Belki de karşı tarafın iflasın eşiğinde olduğunu öğrendin ve kendi borcunu ödersen karşılığını hiç alamayacağından korkuyorsun. "Karşı taraf kendi borcunu yerine getirmeden ben ödemek zorunda mıyım?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Borçlar Kanunundaki ödemezlik def'ini ve ifa güçsüzlüğünü anlatıyoruz.

Karşılıklı sözleşmelerde temel kural

Satış, kira, eser veya hizmet sözleşmeleri gibi karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, her iki taraf da birbirine karşı borç altındadır. Satışta satıcı malı teslim etmekle, alıcı bedeli ödemekle yükümlüdür.

Satış sözleşmesinde, aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda yerine getirmekle yükümlüdür.

Ödemezlik def'i nedir?

Karşılıklı bir sözleşmenin ifasını isteyen taraf, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olmalıdır.

Yani karşı taraf kendi borcunu yerine getirmeden veya yerine getirmeyi önermeden senden ifa isteyemez. Sen de "sen önce kendi borcunu yerine getir veya getirmeyi öner, ben de yerine getireyim" diyebilirsin. Buna uygulamada ödemezlik def'i denir.

Örneğin:

Ne zaman ödemezlik def'i ileri sürülemez?

Sözleşmenin koşullarına göre senin önce ifa etme yükümlülüğün varsa, ödemezlik def'i ileri süremezsin.

Örneğin sözleşmede "alıcı bedeli peşin ödeyecek, satıcı ödemeden sonra bir hafta içinde teslim edecek" yazıyorsa, alıcı önce ödemek zorundadır. Bu durumda alıcı "önce teslim et" diyemez.

Aynı şekilde kira sözleşmelerinde kiracı genellikle kirayı belirli dönemlerde peşin öder; bu düzene göre davranmak gerekir.

İfa güçsüzlüğü: Karşı taraf iflasın eşiğindeyse

Bazen sözleşmeye göre önce senin ifa etmen gerekir, ama karşı tarafın ödeme gücünü kaybettiğini öğrenirsin. Kanun bu durumda da seni korur.

Karşılıklı bir sözleşmede taraflardan biri borcunu ifada güçsüzlüğe düşerse, özellikle:

ve bu yüzden diğer tarafın hakkı tehlikeye düşerse, hakkı tehlikeye düşen taraf, karşı edimin ifası güvence altına alınıncaya kadar kendi ediminin ifasından kaçınabilir.

Örneğin bir firmaya mal teslim edecektin ve ödeme teslimden sonra yapılacaktı. Firmanın hakkında yapılan hacizlerin sonuçsuz kaldığını öğrendin. Bu durumda firma ödeme için güvence verinceye kadar malı teslim etmeyebilirsin.

Güvence verilmezse sözleşmeden dönme

Hakkı tehlikeye düşen taraf, uygun bir süre içinde istediği güvence verilmezse sözleşmeden dönebilir.

Güvence, örneğin teminat mektubu, kefil, rehin veya ödemenin peşin yapılması şeklinde olabilir.

Uygulamada nasıl kullanılır?

Karşı tarafın gecikmesi halinde sahip olduğun hakları Hakkını Sor'daki temerrüt ve sözleşmeden dönme rehberinde bulabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Satıcı malı teslim etmeden bütün parayı isteyebilir mi?

Sözleşmede önce ödeme kararlaştırılmadıysa, kural olarak hayır. Taraflar borçlarını aynı anda yerine getirmekle yükümlüdür.

Karşı taraf kendi borcunu yerine getirmiyor, ben de durabilir miyim?

Önce ifa yükümlülüğün yoksa, karşı taraf kendi borcunu yerine getirmeden veya önermeden senden ifa isteyemez.

Sözleşmeye göre önce ben ödeyecektim ama karşı taraf iflas etti. Ne yapabilirim?

Karşı taraf ifa güçsüzlüğüne düştüyse, güvence verilinceye kadar kendi ediminden kaçınabilirsin.

Güvence verilmezse ne olur?

Uygun bir süre içinde istediğin güvence verilmezse sözleşmeden dönebilirsin.

Ödemezlik def'ini nasıl ileri sürerim?

Karşı taraf senden ifa istediğinde, dava veya icra takibine karşı savunma olarak ileri sürebilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al