Kasko Hasarı Ödemiyor: Sigorta Ne Zaman Ödemek Zorunda, Reddederse Ne Yapmalı?
Aracın kaza yaptı, kaskona güvenerek hasar dosyası açtın ama sigorta şirketi "teminat dışı", "beyanın eksik" ya da "alkollüydün" diyerek ödemeyi reddetti. Belki de ödeme yapılacak ama aylardır bekletiliyorsun ya da teklif edilen tutar hasarın çok altında. "Kasko neden ödemez, ne kadar sürede ödemek zorunda, reddederse ne yapabilirim?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde kaskoda sigorta şirketinin yükümlülüklerini ve senin başvuru yollarını anlatıyoruz.
Kasko nedir?
Kasko, aracının kaza, çalınma, yanma, doğal afet gibi rizikolar nedeniyle uğradığı zararı karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır. Zorunlu trafik sigortası karşı tarafa verdiğin zararı karşılarken, kasko kendi aracındaki zararı karşılar.
Kaskonun neyi kapsadığı poliçende ve kasko genel şartlarında yazar. Ek teminatlar, muafiyetler ve özel şartlar poliçeden poliçeye değişir. Bu yüzden ilk iş olarak poliçeni ve genel şartları dikkatle oku.
Sigorta şirketinin sorumluluğu
Kanuna göre sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur.
İspat yükü sigortacıdadır
Gerçekleşen olayın teminat dışında kaldığını ispat etmek sigorta şirketine düşer. Yani şirket "bu hasar teminat dışı" diyorsa, bunun hangi şarta dayandığını ve olayın o kapsama girdiğini kendisinin ispat etmesi gerekir. Sen olayın teminat dışı olmadığını ispat etmek zorunda değilsin.
Kasko neden ödeme yapmaz?
Uygulamada sigorta şirketlerinin en sık gösterdiği ret gerekçeleri şunlardır:
- Kazanın alkollü ya da uyuşturucu etkisinde araç kullanılırken meydana gelmesi,
- Aracın ehliyetsiz ya da ehliyet sınıfına uygun olmayan biri tarafından kullanılması,
- Hasarın kasten oluşturulması ya da kazanın kurgulanması,
- Poliçe yapılırken önemli bir bilginin eksik ya da yanlış bildirilmesi,
- Aracın poliçede belirtilenden farklı amaçla, örneğin ticari olarak kullanılması,
- Hasarın sigortacıya geç bildirilmesi,
- Primin ödenmemiş olması.
Bu gerekçelerin her biri poliçe ve genel şartlara göre ayrı ayrı değerlendirilir. Şirketin ret yazısında hangi şarta dayandığını mutlaka sor.
Beyan yükümlülüğü
Poliçe yapılırken bildiğin ya da bilmen gereken tüm önemli hususları sigorta şirketine bildirmek zorundasın. Sözleşmenin yapılmamasını ya da farklı şartlarla yapılmasını gerektirecek bilgiler önemli sayılır. Sigortacının yazılı ya da sözlü olarak sorduğu konular, aksi ispat edilene kadar önemli kabul edilir. Örneğin aracın daha önce ağır hasar gördüğünü ya da başkası tarafından kullanıldığını gizlemek sorun yaratabilir.
Hasar olunca ne yapmalısın?
Gecikmeden bildir
Rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigorta şirketine bildirmelisin. Bildirimin yapılmaması ya da geç yapılması tazminatın artmasına neden olduysa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır.
Bilgi ve belge ver
Sigorta şirketinin istediği, hasarın belirlenmesi için gerekli bilgi ve belgeleri makul bir süre içinde vermek ve şirketin inceleme yapmasına izin vermek zorundasın. Bu yükümlülüğe uymaman ödenecek tutarı artırırsa, tazminattan indirim yapılabilir.
Zararı azaltmak için önlem al
Kazadan sonra zararın büyümemesi için makul önlemleri almalısın. Örneğin aracı güvenli bir yere çektirmek ya da hasarlı aracı daha fazla kullanmamak gibi.
Toplaman gereken belgeler
- Kaza tespit tutanağı ya da polis veya jandarma tutanağı,
- Olay yerinin ve hasarın fotoğrafları,
- Varsa araç kamerası ya da güvenlik kamerası kayıtları,
- Alkol raporu yapıldıysa sonucu,
- Ehliyet ve ruhsat fotokopisi,
- Servis ya da eksper raporu.
Sigorta ne zaman ödemek zorunda?
Tazminat, rizikonun gerçekleşmesinden ve ilgili belgelerin sigorta şirketine verilmesinden sonra, şirketin araştırmaları bitince ve her halde hasarın sigortacıya bildirilmesinden kırk beş gün sonra muaccel olur, yani ödenmesi gerekir. Gecikme sigortacıya yüklenemeyecek bir kusurdan kaynaklanıyorsa süre işlemez.
Üç ayda bitmezse avans
Araştırmalar hasarın bildiriminden itibaren üç ay içinde tamamlanamazsa, sigorta şirketi tarafların anlaşmasıyla ya da anlaşma olmazsa mahkemece yaptırılacak ön ekspertizle belirlenen hasar tutarının en az yüzde ellisini avans olarak ödemek zorundadır.
Gecikme faizi
Borç muaccel olduktan sonra sigorta şirketi ihtara gerek olmadan temerrüde düşer. Bu durumda ödeme gecikmesi için faiz isteyebilirsin.
Kasko ödemeyi reddederse ne yapmalısın?
Şirkete yazılı başvur
Önce sigorta şirketine yazılı olarak itiraz et. Ret gerekçesinin dayandığı poliçe şartını yazılı olarak iste ve itirazının gerekçelerini belgeleriyle sun.
Sigorta Tahkim Komisyonu
Şirket olumsuz cevap verirse ya da cevap vermezse, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsin. Komisyon, mahkemeye göre daha hızlı sonuç alınan bir yoldur. Başvuru şartlarını ve sürecini Hakkını Sor'daki sigorta tahkim komisyonu rehberinde bulabilirsin.
Dava yolu
Mahkemede alacak davası da açabilirsin. Davada hasar tutarı genellikle bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl içinde zamanaşımına uğrar. Sigorta tazminatına ilişkin istemler ise her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu yüzden itiraz sürecini uzatmadan hakkını aramalısın.
Kaskon ödedikten sonra
Kasko şirketi sana ödeme yaptıktan sonra, kazada kusurlu olan karşı tarafa karşı senin yerine geçer ve ödediği tutar kadar ondan rücu edebilir. Ödenmeyen muafiyet tutarını ya da kaskonun karşılamadığı zararını ise karşı tarafın trafik sigortasından ya da kendisinden isteyebilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Kazayı ve hasarı gecikmeden sigorta şirketine bildir.
- Kaza tutanağı, fotoğraf ve kamera kayıtlarını hemen topla.
- Şirketin istediği belgeleri makul sürede teslim et.
- Ret yazısında hangi poliçe şartına dayanıldığını yazılı olarak iste.
- Ret ya da düşük teklif varsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvur.
- İki yıllık zamanaşımı süresini kaçırma.
Dayanak mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1409: Sigortacı, rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan sorumludur; rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.
- 6102 sayılı Kanun m. 1427: Tazminat, belgelerin verilmesi ve araştırmaların bitmesinden sonra ve her halde ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur; araştırmalar üç ayda bitmezse hasar tutarının en az yüzde ellisi avans olarak ödenir.
- 6102 sayılı Kanun m. 1435: Sigorta ettiren, sözleşme yapılırken bildiği veya bilmesi gereken önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür.
- 6102 sayılı Kanun m. 1446-1447: Riziko gecikmeksizin bildirilir, gerekli bilgi ve belgeler verilir; bu yükümlülüklerin ihlali tazminatı artırırsa kusura göre indirim yapılır.
- 6102 sayılı Kanun m. 1420: Sigorta sözleşmesinden doğan istemler muacceliyetten itibaren iki yıl, tazminat istemleri her halde rizikodan itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
- 6102 sayılı Kanun m. 1472: Sigortacı tazminatı ödediğinde, ödediği tutar kadar sigortalının sorumlulara karşı haklarına halef olur.
En çok sorulan sorular
Kasko kaç günde ödeme yapmak zorunda?
Tazminat, belgeler verilip araştırmalar bittikten sonra ve her halde hasarın bildiriminden kırk beş gün sonra ödenmesi gereken hale gelir. Araştırmalar üç ayda bitmezse şirket hasar tutarının en az yarısını avans olarak ödemek zorundadır.
Kasko "teminat dışı" diyerek ödemiyor, ne yapabilirim?
Hasarın teminat dışında kaldığını ispat yükü sigorta şirketine aittir. Ret gerekçesini yazılı olarak iste, itiraz et ve sonuç alamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvur.
Alkollü kazada kasko öder mi?
Kasko genel şartları ve poliçe hükümlerine göre, alkolün kazaya etkisi olduğu durumlarda sigorta şirketi ödemeyi reddedebilir. Bu durum olayın koşullarına ve alkolün kazaya etkisine göre değerlendirilir.
Hasarı geç bildirirsem kasko ödemez mi?
Geç bildirim tek başına ödemeyi tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak geç bildirim tazminatın artmasına neden olduysa, kusurunun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılabilir.
Kaskoya karşı dava açma süresi ne kadar?
Sigorta sözleşmesinden doğan istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıl içinde zamanaşımına uğrar. Tazminat istemleri her halde kaza tarihinden itibaren altı yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.