YouTube

Kaybolan Yakınım İçin Gaiplik Kararı Nasıl Alınır? Miras ve Evliliğe Etkisi

Yıllar önce evden çıkıp bir daha haber alamadığın bir yakının var. Ya da bir deprem, sel ya da kazada kaybolan ve cesedi bulunamayan bir aile üyen var. Onun adına kayıtlı mallar, banka hesapları, miras ve evlilik işlemleri askıda kaldı. "Bu durumda ne yapabilirim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde gaiplik kararının ne olduğunu, şartlarını ve sonuçlarını anlatıyoruz.

Gaiplik nedir?

Gaiplik, ölüm tehlikesi içinde kaybolan ya da uzun zamandan beri kendisinden haber alınamayan bir kişinin, ölmüş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda, mahkeme kararıyla hukuken ölmüş gibi kabul edilmesidir. Gaiplik kararıyla, o kişinin ölümüne bağlı haklar kullanılabilir hale gelir.

Hangi durumlarda gaiplik kararı istenir?

Ölüm tehlikesi içinde kaybolma

Kişi deprem, sel, yangın, gemi kazası, savaş gibi ölüm tehlikesi içeren bir olay sırasında kaybolmuş ve cesedi bulunamamışsa, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl geçtikten sonra gaiplik kararı istenebilir.

Uzun zamandır haber alınamama

Kişi herhangi bir tehlikeli olay olmadan ortadan kaybolmuş ve kendisinden uzun süredir haber alınamıyorsa, son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçtikten sonra gaiplik kararı istenebilir.

Gaiplik kararını kim isteyebilir?

Gaiplik kararını, hakları kaybolan kişinin ölümüne bağlı olanlar isteyebilir. Örneğin:

Dava nerede açılır?

Gaiplik davası şu sırayla yetkili mahkemede açılır:

Yargılama nasıl işler?

İlan süreci

Mahkeme, kaybolan kişi hakkında bilgisi olanları, belirli bir süre içinde bilgi vermeleri için usulüne uygun bir ilanla çağırır. Bu süre, ilk ilan tarihinden başlayarak en az altı aydır.

Dava düşerse

İlan süresi dolmadan kaybolan kişi ortaya çıkarsa, kendisinden haber alınırsa ya da öldüğü tarih tespit edilirse, gaiplik istemi düşer.

Karar

İlandan sonuç alınamazsa mahkeme gaipliğe karar verir. Bu kararla, kişinin ölümüne bağlı haklar, ölümü ispatlanmış gibi kullanılabilir.

Kararın etkisi ne zaman başlar?

Gaiplik kararı, ölüm tehlikesinin gerçekleştiği ya da son haberin alındığı günden itibaren hüküm doğurur. Yani karar geriye doğru etkili olur.

Gaiplik kararının sonuçları

Miras

Gaiplik kararından sonra kaybolan kişinin mirası mirasçılarına geçebilir. Ancak mirasçılar, malları teslim almadan önce, kaybolan kişi ortaya çıkarsa ya da daha üstün hak sahipleri çıkarsa malları geri vereceklerine dair güvence göstermek zorundadır. Bu güvence:

geçecek süre için gösterilir.

Evlilik

Gaiplik kararı evliliği kendiliğinden sona erdirmez. Kaybolan kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez. Eş, evliliğin feshini gaiplik davasıyla birlikte ya da ayrı bir davayla isteyebilir. Ayrı açılacak dava, eşin kendi yerleşim yeri mahkemesinde açılır.

Ölüm aylığı ve sigorta

Gaiplik kararıyla, kaybolan kişinin hak sahipleri ölüm aylığı ve hayat sigortası gibi ölüme bağlı haklar için başvuru yapabilir. Bunun için gaiplik kararının kesinleşmiş halini ilgili kuruma sunman gerekir.

Kaybolan kişi ortaya çıkarsa

Gaiplik kararından sonra kaybolan kişi ortaya çıkarsa, mirasçılar teslim aldıkları malları kanundaki kurallara göre geri vermek zorundadır. Bu yüzden mirasçılardan güvence istenir.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Kaybolan biri için kaç yıl sonra gaiplik kararı alınır?

Ölüm tehlikesi içinde kaybolma halinde (deprem, sel, kaza gibi) en az bir yıl, herhangi bir tehlike olmadan haber alınamama halinde son haberden itibaren en az beş yıl geçmesi gerekir.

Depremde kaybolan yakınım için ne yapabilirim?

Depremin üzerinden en az bir yıl geçtikten sonra, yakınının son yerleşim yeri mahkemesinde gaiplik davası açabilirsin. Mahkeme en az altı aylık bir ilan süreci yürütür ve sonuç alınamazsa gaiplik kararı verir.

Eşim kayboldu, yeniden evlenebilir miyim?

Gaiplik kararı tek başına evliliği sona erdirmez. Yeniden evlenebilmek için mahkemeden evliliğin feshine karar verilmesini istemen gerekir. Bunu gaiplik davasıyla birlikte ya da ayrı bir davayla talep edebilirsin.

Gaiplik kararıyla mirası hemen alabilir miyim?

Gaiplik kararından sonra mirası alabilirsin, ancak malları teslim almadan önce, kaybolan kişi ortaya çıkarsa malları geri vereceğine dair güvence göstermen gerekir.

Gaiplik ile ölüm karinesi arasındaki fark nedir?

Ölüm karinesinde, ölümüne kesin gözüyle bakılacak bir durumda kaybolan kişinin cesedi bulunamasa bile ölmüş sayılması söz konusudur ve genellikle idari yolla nüfus kaydına işlenir. Gaiplik ise ölüm kesin olmasa da kuvvetle muhtemel olduğunda mahkeme kararıyla verilir. Hangi yolun uygun olduğu olayın özelliklerine göre değişir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al