Kayıp Eşya Buldum: Ne Yapmalıyım, Ödül Alabilir miyim?
Sokakta bir cüzdan, taksinin arka koltuğunda bir telefon ya da parkta bir altın bilezik buldun. "Bulan sahibidir" diye düşünüp almak mı, yoksa sahibini aramak mı gerekiyor? Ya da sen bir eşyanı kaybettin ve bulan kişinin sana geri verip vermeyeceğini merak ediyorsun. Bu rehberde kayıp eşya bulduğunda yapman gerekenleri ve haklarını anlatıyoruz.
"Bulan sahibidir" doğru mu?
Hayır. Kayıp bir eşyayı bulman, sana o eşya üzerinde hemen bir mülkiyet hakkı vermez. Eşya hâlâ kaybeden kişiye aittir.
Kayıp eşya bulursan ne yapmalısın?
Kanuna göre kayıp bir eşyayı bulan kişinin şu yükümlülükleri vardır (TMK md. 769):
- Eşyanın sahibini biliyorsan, ona haber vermelisin.
- Sahibini bilmiyorsan, eşyayı bulduğunu kolluğa, yani polise ya da jandarmaya bildirmelisin ya da sahibini bulmak için uygun araştırmayı yapmalısın.
- Eşyanın değeri yüksekse, kolluğa bildirmen zorunludur.
Bir mağaza, otel, alışveriş merkezi, toplu taşıma aracı ya da kamu binası gibi bir yerde bulduğun eşyayı o yerin yönetimine, sahibine ya da görevlisine teslim edebilirsin.
Eşyayı sahiplenirsen ne olur?
Kayıp bir eşyayı sahibine vermeden ya da kolluğa bildirmeden kendine mal edersen, bu durum suç oluşturabilir (TCK md. 160). Bu suç şikâyete bağlıdır ve hapis ya da adli para cezası öngörür.
Bulduğun bir banka kartını ya da kredi kartını kullanırsan, çok daha ağır bir suç işlemiş olursun.
Ödül hakkın var mı?
Evet. Kayıp eşyayı sahibine teslim edersen, uygun bir ödül isteme hakkın vardır (TMK md. 771).
- Bu ödül, kural olarak eşyanın değerinin onda biri kadardır.
- Ayrıca eşyayı korumak ve sahibini bulmak için yaptığın masrafları da isteyebilirsin.
Ancak bir evde, bir iş yerinde ya da kamuya açık bir binada, örneğin bir mağazada ya da toplu taşıma aracında bulunan eşyalar için bu yerlerin sahipleri ya da görevlileri, eşyayı bulan sayılabilir. Bu durumda ödül hakkı sana tanınmayabilir.
Sahibi çıkmazsa
Eşyayı bulduğunu kanuna uygun şekilde bildirdiysen ve eşyanın sahibi beş yıl içinde ortaya çıkmazsa, eşyanın mülkiyetini kazanırsın (TMK md. 770).
Yani "Bulan sahibidir" kuralı, ancak bildirim yapılmış ve beş yıl boyunca sahibi çıkmamışsa geçerli olabilir.
Bozulabilecek ya da bakım gerektiren eşyalar
Bulduğun eşya çabuk bozulacak bir şeyse ya da bakımı çok masraflıysa, örneğin bir hayvan ya da yiyecekse, yetkililerin izniyle eşya satılabilir. Bu durumda satış bedeli eşyanın yerine geçer ve sahibine verilir.
Eşyanı kaybettiysen ne yapmalısın?
- Eşyanı kaybettiğin yeri ve zamanı not et.
- Kaybettiğin yer bir mağaza, toplu taşıma aracı ya da kamu binasıysa, oranın kayıp eşya bürosuna başvur.
- En yakın polis merkezine ya da jandarmaya başvurarak eşyanın kaybolduğunu bildir.
- Kimlik kartını, ehliyetini ya da pasaportunu kaybettiysen, bunları nüfus müdürlüğüne bildirip kaybolduklarını kayda geçirt.
- Banka kartlarını ve kredi kartlarını kaybettiysen, hemen bankanı arayıp kartlarını iptal ettir.
- Telefonunu kaybettiysen, operatörünü arayıp hattını kapattır.
Eşyan bulunduysa ama geri verilmiyorsa
Eşyanı bulan kişi biliniyorsa ve eşyanı geri vermiyorsa:
- Savcılığa şikâyette bulunabilirsin.
- Eşyanın sana teslim edilmesi için dava açabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Kayıp eşya bulduysan sahibine haber ver ya da kolluğa bildir.
- Değerli eşyaları mutlaka polise ya da jandarmaya teslim et.
- Eşyayı sahiplenme; bu durum suç oluşturabilir.
- Eşyayı sahibine teslim edersen uygun bir ödül isteme hakkın olduğunu bil.
- Eşyanı kaybettiysen kolluğa bildir ve kartlarını ile hattını hemen iptal ettir.
En çok sorulan sorular
"Bulan sahibidir" kuralı doğru mu?
Hayır. Kayıp eşyayı bulman sana mülkiyet hakkı vermez; eşya kaybedene aittir.
Kayıp eşya bulursam ne yapmalıyım?
Sahibini biliyorsan haber ver; bilmiyorsan polise ya da jandarmaya bildir veya uygun araştırmayı yap.
Bulduğum eşyayı sahiplenirsem ne olur?
Sahibine vermeden kendine mal etmek suç oluşturur; bulduğun banka kartını kullanmak ise çok daha ağır bir suçtur.
Ödül alabilir miyim?
Evet. Eşyayı sahibine teslim edersen kural olarak değerinin onda biri kadar ödül ve masraflarını isteyebilirsin.
Sahibi çıkmazsa eşya benim olur mu?
Bildirimi kanuna uygun yaptıysan ve sahibi beş yıl içinde çıkmazsa eşyanın mülkiyetini kazanırsın.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.