Kimliğim veya Cüzdanım Kayboldu ya da Çalındı: Adıma İşlem Yapılmasın Diye Ne Yapmalıyım?
Cüzdanın kayboldu ya da çalındı. İçinde kimliğin, ehliyetin, banka kartların vardı. İlk aklına gelen, "Biri benim adıma bir şey yaparsa ne olur?" sorusu. Kimliğinle hat açılabilir, kredi çekilebilir, hatta bir suçta kullanılabilir. Bu rehberde, kimliğin veya cüzdanın kaybolduğunda kendini korumak için atman gereken adımları anlatıyoruz.
İlk saatlerde yapman gerekenler
Banka kartlarını hemen kapattır
Cüzdanında banka ya da kredi kartın varsa, ilk iş bankanı ara ve kartlarını kullanıma kapattır. Bankaların çoğu, mobil uygulamaları üzerinden kartı anında geçici olarak kapatma imkânı sunar. Kart kapatılmadan önce yapılan harcamalar konusunda itiraz hakların olduğunu unutma, ancak ne kadar erken bildirirsen o kadar iyi olur.
Kayıp veya çalıntı bildiriminde bulun
Kimliğinin kaybolduğunu ya da çalındığını en yakın emniyet birimine veya jandarmaya bildir. Çalındığından eminsen, olayı bir suç duyurusu olarak kayda geçirt. Sana verilen tutanağı ya da belgeyi sakla. Bu belge, ileride kimliğinle yapılan işlemlere itiraz ederken en önemli delilin olacaktır.
Kimliğini iptal ettir
Kayıp ya da çalıntı kimliği, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğü üzerinden iptal ettirmen gerekir. Bunu, yeni kimlik başvurusu yaparken de yapabilirsin. İptal edilen bir kimlik, resmi kayıtlarda geçersiz olarak görünür.
Yeni kimlik nasıl çıkarılır?
- e-Devlet üzerinden ya da Nüfus ve Vatandaşlık İşleri'nin randevu sistemi üzerinden randevu al.
- Randevu günü nüfus müdürlüğüne git.
- Kayıp kimlik için ödenmesi gereken ücreti öde.
- Yeni kimlik kartın, belirtilen süre içinde sana teslim edilir.
Kimliğin olmadığı sürede, resmi işlemlerin için geçici bir kimlik belgesi talep edebilirsin.
Ehliyetin ve diğer belgelerin
Ehliyetin de kaybolduysa, yeni ehliyet için de nüfus müdürlüğüne başvurman gerekir. Pasaportun kaybolduysa, bunu da ayrıca bildirmeli ve yeni pasaport başvurusu yapmalısın. Kaybolan her belge için ayrı bildirim ve başvuru gerekebilir.
Adına işlem yapılmasını nasıl önlersin?
Telefon hatlarını kontrol et
e-Devlet üzerinden adına kayıtlı mobil hatları sorgula. Tanımadığın bir hat varsa, ilgili operatöre ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na bildir.
Kredi kayıtlarını takip et
Kredi Kayıt Bürosu'nun uygulamaları üzerinden kredi raporunu kontrol et. Ayrıca, adına bilgin dışında kredi başvurusu yapılmasını engellemeye yönelik hizmetlerden yararlanabilirsin.
e-Devlet şifreni ve banka şifrelerini değiştir
Cüzdanında şifrelerini yazdığın bir not varsa ya da bu bilgilerin ele geçirildiğinden şüpheleniyorsan, e-Devlet ve internet bankacılığı şifrelerini hemen değiştir.
Şirket ve vergi kaydı kontrolü
Uzun vadede, adına bilgin dışında bir şirket kurulup kurulmadığını ya da bir vergi kaydı açılıp açılmadığını, e-Devlet ve ilgili kurumlar üzerinden kontrol edebilirsin.
Kimliğinle bir işlem yapıldıysa
Kaybolan kimliğin kullanılarak adına hat açıldıysa, kredi çekildiyse ya da bir sözleşme imzalandıysa:
- İlgili kuruma, işlemin senin tarafından yapılmadığını yazılı olarak bildir.
- Kayıp ya da çalıntı bildirimine ait tutanağını ekle.
- Savcılığa suç duyurusunda bulun.
- Gerekirse, borçlu olmadığını tespit etmek için dava açabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Banka kartlarını hemen kapattır.
- Emniyete veya jandarmaya kayıp ya da çalıntı bildiriminde bulun.
- Kimliğini iptal ettir ve yeni kimlik için randevu al.
- Ehliyet ve pasaport gibi diğer belgeler için de ayrı başvuru yap.
- Adına kayıtlı hatları ve kredi raporunu düzenli olarak kontrol et.
- Kimliğinle işlem yapıldıysa ilgili kuruma bildir ve suç duyurusunda bulun.
En çok sorulan sorular
Kimliğimi kaybettim, bildirmezsem ne olur?
Bildirmemen, kimliğinle yapılan işlemlere itiraz etmeni zorlaştırır. Kayıp ya da çalıntı bildirimi, kimliğinin senin elinde olmadığı tarihi resmi olarak kayda geçirir ve ileride bu tarihten sonraki işlemlere karşı seni korur.
Kayıp kimliğim bulundu, eski kimliği kullanabilir miyim?
Kimliğini iptal ettirdiysen ya da yeni kimlik çıkardıysan, eski kimlik geçersiz olur ve kullanılamaz. Bulunan eski kimliği nüfus müdürlüğüne teslim etmelisin.
Kimliğim kaybolduğu dönemde adıma bir icra takibi başlatıldı, ne yapmalıyım?
Borcun sana ait olmadığını, icra takibine süresi içinde itiraz ederek bildir. İtiraz süreleri kısa olduğu için hemen harekete geç. Kayıp bildiriminin tutanağını ve suç duyurusu belgesini de itirazına ekle.
Yeni kimlik çıkarana kadar banka işlemlerimi nasıl yaparım?
Bankalar genellikle geçerli bir kimlik belgesi ister. Nüfus müdürlüğünden alacağın geçici kimlik belgesi ya da ehliyet, pasaport gibi geçerli başka bir resmi belgeyle işlemlerini yapabilirsin. Bankanın hangi belgeyi kabul ettiğini önceden sor.
Fotokopisi verilen kimliğimle de işlem yapılabilir mi?
Kimlik fotokopisi, birçok kurumda tek başına yeterli kabul edilmez, ancak bazı dolandırıcılık yöntemlerinde kötüye kullanılabilir. Bu yüzden kimliğinin fotokopisini gereksiz yerlere vermemeye ve verdiğin fotokopilerin üzerine hangi amaçla verildiğini yazmaya özen göster.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.