Kira Sözleşmesi Başkasına Devredilebilir mi? Dükkan Devri ve Ev Sahibinin Rızası
Kiradaki dükkanını devretmek istiyorsun; devralacak kişiyle anlaştın ama ev sahibi izin vermiyor. Ya da kiradaki evden çıkacaksın ve sözleşmeyi bir arkadaşına devretmek istiyorsun. "Kira sözleşmesi başkasına devredilebilir mi? Ev sahibi izin vermek zorunda mı? Devrettikten sonra sorumluluğum devam eder mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde kira sözleşmesinin devrini anlatıyoruz.
Devir ile alt kira farkı
- Kira sözleşmesinin devri: Kiracı, kira ilişkisinden tamamen çıkar ve yerine yeni bir kiracı geçer. Yeni kiracı ev sahibinin doğrudan muhatabı olur.
- Alt kira: Kiracı, kiracılığını sürdürür ama kiralananı başkasına kiraya verir. Ev sahibine karşı asıl kiracı sorumlu olmaya devam eder.
Alt kirayı Hakkını Sor'daki alt kira rehberinde bulabilirsin.
Ev sahibinin yazılı rızası şart
Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça kira ilişkisini başkasına devredemez. Sözlü izin yeterli değildir; rıza yazılı olmalıdır.
Rıza almadan yapılan devir, ev sahibine karşı geçersizdir. Bu durumda ev sahibine karşı kiracı sen olmaya devam edersin ve kiralananı rızasız şekilde başkasına bırakman sözleşmeye aykırılık oluşturabilir.
İşyerlerinde ev sahibi haklı sebep olmadan reddedemez
Konut kiralarında ev sahibi rızayı vermekte serbesttir. Yani ev sahibi istemezse kiracının evi başkasına devretmesine izin vermeyebilir.
İşyeri kiralarında ise durum farklıdır. Kiraya veren, haklı bir sebep olmadıkça rızayı vermekten kaçınamaz.
Haklı sebep örnekleri:
- Devralacak kişinin ödeme gücünün yetersiz olması
- Devralacak kişinin işyerinde, kiralananın kullanım amacına aykırı veya binaya zarar verecek bir faaliyet yürütecek olması
- Devralacak kişinin daha önce ev sahibiyle sorunlu bir ilişkisinin bulunması
Bu yüzden işyeri devrinde, devralacak kişinin kim olduğunu, ne iş yapacağını ve mali durumunu ev sahibine yazılı olarak bildir. Ev sahibi haklı bir sebep olmadan reddederse, mahkemeden rızanın yerine geçecek bir karar istenebilir.
Devrin sonuçları
Kiraya verenin yazılı rızasıyla kira ilişkisi devredilince:
- Devralan kişi, kira sözleşmesinde kiracının yerine geçer.
- Devreden kiracı, kiraya verene karşı borçlarından kurtulur.
Konut kiralarında devirle birlikte eski kiracının sorumluluğu sona erer.
İşyerinde devredenin iki yıllık sorumluluğu
İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur.
Yani devralan kişi kirayı ödemezse, ev sahibi kirayı sende de isteyebilir. Bu sorumluluk:
- Kira sözleşmesinin bitimine kadar,
- Her halde en fazla iki yıl
sürer. Hangisi önce dolarsa o zaman sona erer.
Bu nedenle devralan kişiyle yaptığın devir sözleşmesine, ödenmeyen kiralar nedeniyle senden istenecek bedelleri ona rücu edeceğine dair bir madde koymak faydalı olur.
Devir bedeli (hava parası)
Uygulamada işyeri devirlerinde devreden kiracı, devralandan "hava parası", "devir bedeli" veya "anahtar parası" adıyla bir bedel alır. Bu bedel devreden ve devralan arasındaki anlaşmadır; ev sahibini bağlamaz.
Ev sahibi, rıza vermek için kiracıdan ek bir bedel isterse, kira bedeli ve yan giderler dışında başka ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceği kuralı gündeme gelebilir. Bunu Hakkını Sor'daki kira sözleşmesinde geçersiz maddeler rehberinde bulabilirsin.
Devir nasıl yapılır?
- Ev sahibine devralacak kişinin bilgilerini içeren bir dilekçe veya noter ihtarnamesi gönder ve yazılı rızasını iste.
- Ev sahibi kabul ederse, üç taraflı bir devir sözleşmesi imzalayın: eski kiracı, yeni kiracı ve ev sahibi.
- Sözleşmede devir tarihini, depozitonun durumunu ve kiralananın teslim halini belirtin.
- Kiralananın durumunu fotoğraflarla tespit edin.
- Elektrik, su, doğalgaz aboneliklerini yeni kiracı adına devredin.
Kısaca yapılacaklar
- Devir ile alt kira arasındaki farkı belirle.
- Ev sahibinden mutlaka yazılı rıza al.
- İşyeri devrinde devralanın bilgilerini ev sahibine yazılı bildir.
- Ev sahibi işyeri devrine haklı sebep olmadan karşı çıkıyorsa hukuki yollara başvur.
- İşyerinde iki yıla kadar devralanla birlikte sorumlu olacağını unutma.
- Üç taraflı bir devir sözleşmesi imzalayın ve depozitonun durumunu yazın.
Dayanak mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 323: Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça kira ilişkisini başkasına devredemez; kiraya veren işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz.
- 6098 sayılı Kanun m. 323: Kiraya verenin yazılı rızasıyla kira ilişkisi kendisine devredilen kişi kira sözleşmesinde kiracının yerine geçer ve devreden kiracı kiraya verene karşı borçlarından kurtulur.
- 6098 sayılı Kanun m. 323: İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur.
- 6098 sayılı Kanun m. 346: Kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemez.
En çok sorulan sorular
Kira sözleşmesi başkasına devredilebilir mi?
Evet, ancak ev sahibinin yazılı rızası gerekir.
Ev sahibi dükkan devrine izin vermek zorunda mı?
İşyeri kiralarında haklı bir sebep olmadıkça rızayı vermekten kaçınamaz. Konut kiralarında ise ev sahibi serbesttir.
Devrettikten sonra kiradan sorumlu olur muyum?
Konut kiralarında devirle borçlarından kurtulursun. İşyeri kiralarında sözleşme bitimine kadar ve en fazla iki yıl devralanla birlikte sorumlu olursun.
Ev sahibinin sözlü izni yeterli mi?
Hayır. Kanun yazılı rıza arar. Sözlü izin ileride ispat sorunu yaratır ve devri geçersiz kılabilir.
Hava parası yasal mı?
Devreden ve devralan arasındaki anlaşmadır, ev sahibini bağlamaz. Ev sahibinin rıza karşılığında ek bedel istemesi ise tartışmalıdır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.