Kiracı Evi Hasarlı Bıraktı: Kim Öder, Depozitodan Kesilir mi?
Kiracın evden çıktı ve anahtarı teslim etti. Eve girdiğinde duvarların delik deşik olduğunu, mutfak dolaplarının kırıldığını, parkelerin şiştiğini gördün. Kiracı ise "Ben eve böyle girdim" diyor. Ya da sen kiracısın ve ev sahibi, normal kullanımdan kaynaklanan yıpranmalar için depozitondan kesinti yapmak istiyor. Bu rehberde kiralık evdeki hasarlardan kimin sorumlu olduğunu anlatıyoruz.
Kiracının yükümlülüğü
Kiracı, kiralanan evi özenle kullanmak ve kira sözleşmesi sona erdiğinde evi teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür (TBK md. 334).
Ancak kiracı, sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan eskime ve yıpranmalardan sorumlu değildir.
Olağan yıpranma ile hasar arasındaki fark
Kiracının sorumlu olmadığı durumlar
Bir evin normal kullanımı sırasında zamanla oluşan yıpranmalar, olağan kullanım sayılır. Örneğin:
- Duvar boyasının zamanla solması ya da hafifçe kirlenmesi.
- Parkelerde normal kullanımdan kaynaklanan hafif aşınmalar.
- Mobilya ya da tablo asmak için açılan makul sayıda küçük delik.
- Eşyaların yaşına bağlı olarak eskimesi.
Kiracının sorumlu olduğu durumlar
Kiracının özensiz kullanımından ya da kusurundan kaynaklanan zararlar ise hasar sayılır. Örneğin:
- Kırılan kapılar, dolaplar ya da camlar.
- Su taşırmaktan kaynaklanan parke ve zemin hasarları.
- Ev sahibinin izni olmadan yapılan tadilatlar.
- Evcil hayvanların verdiği ciddi zararlar.
- Sigara dumanından kaynaklanan ve normal boyayla giderilemeyen sararmalar.
Teslim sırasında kontrol çok önemli
Ev sahibi, evi geri alırken evi gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır (TBK md. 335).
Ev sahibi bu bildirimi yapmazsa, kiracı sorumluluktan kurtulur. Ancak olağan bir incelemeyle fark edilemeyecek gizli hasarlar bu kuralın dışındadır. Bu tür hasarlar sonradan ortaya çıkarsa, ev sahibi bunları fark eder etmez kiracıya bildirmelidir.
Bu yüzden ev sahibiysen, anahtarı teslim alırken evi kiracıyla birlikte gez, hasarları tespit et ve bir teslim tutanağı düzenle.
Kira başlangıcındaki durum nasıl ispat edilir?
Kiracının "Ben eve böyle girdim" iddiasıyla karşılaşmamak için, kira sözleşmesinin başında evin durumunu belgelemek çok önemlidir:
- Evin her odasının tarih belirten fotoğraflarını ve videolarını çek.
- Evdeki eşyaları ve durumlarını gösteren bir demirbaş listesi hazırla ve kiracıya imzalat.
- Mevcut kusurları sözleşmeye ya da ayrı bir tutanağa yaz.
Kiracıysan, sen de eve girerken aynı şeyi yapmalısın. Bu belgeler, çıkışta haksız taleplere karşı seni korur.
Hasar varsa ev sahibi ne yapabilir?
- Hasarları fotoğraf ve videoyla belgele.
- Kiracıya yazılı olarak bildirimde bulun ve hasarın giderilmesini ya da bedelini iste.
- Ustalardan onarım için fiyat teklifi al.
- Uyuşmazlık büyükse, onarımdan önce sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti iste. Bilirkişi, hasarın varlığını, nedenini ve onarım bedelini belirler.
Depozitodan mahsup
Kira sözleşmesinde depozito alındıysa, hasar bedeli depozitodan karşılanabilir. Ancak depozito, kiracı ile ev sahibinin ortak rızası olmadan ya da mahkeme kararı veya icra takibi kesinleşmeden ev sahibine ödenmez. Bu nedenle tarafların anlaşamaması hâlinde konu mahkemede çözülür.
Dava ve arabuluculuk
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, sulh hukuk mahkemesinde dava açılabilir.
Kiracıysan haksız taleplere karşı
- Ev sahibinin talep ettiği hasarların olağan kullanımdan kaynaklandığını açıkla.
- Eve giriş sırasında çektiğin fotoğrafları ve tutanakları sun.
- Ev sahibinin teslim sırasında hasar bildiriminde bulunmadığını ileri sür.
- Depozitonun haksız yere iade edilmemesi durumunda, arabulucuya ve ardından mahkemeye başvurabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Kira başlangıcında evin durumunu fotoğraf, video ve demirbaş listesiyle belgele.
- Teslim sırasında evi birlikte gezip tutanak düzenle.
- Hasarları ev sahibi olarak hemen ve yazılı olarak bildir.
- Büyük hasarlarda onarımdan önce delil tespiti yaptır.
- Anlaşma sağlanamazsa arabulucuya, ardından sulh hukuk mahkemesine başvur.
En çok sorulan sorular
Kiracı her türlü yıpranmadan sorumlu mu?
Hayır. Sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan olağan eskime ve yıpranmadan sorumlu değildir.
Hangi hasarlardan kiracı sorumludur?
Kırılan kapı ve dolaplar, su taşmasından kaynaklanan zemin hasarı, izinsiz tadilat ve evcil hayvanların verdiği ciddi zararlar gibi kusurundan doğan hasarlardan.
Evi teslim alırken ne yapmalıyım?
Evi kiracıyla birlikte gez, hasarları hemen yazılı olarak bildir ve teslim tutanağı düzenle; bildirmezsen kiracı sorumluluktan kurtulabilir.
Kira başında evin durumunu nasıl belgelemeliyim?
Her odanın tarihli fotoğraf ve videolarını çek, demirbaş listesi hazırlayıp kiracıya imzalat.
Hasar bedelini depozitodan kesebilir miyim?
Kiracı kabul ederse kesebilirsin; kabul etmezse hasarı ispat ederek dava yoluyla istemen gerekir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.