Kiraladığım Ev Rutubetli ve Küf Yapıyor: Kira İndirimi İsteyebilir miyim?
Kiraladığın evin duvarlarında kara lekeler belirdi. Dolapların arkası küf tuttu, kıyafetlerin nemden kokmaya başladı. Çocuğun sürekli öksürüyor. Ev sahibine söyledin ama "Havalandırmıyorsunuz, sizin suçunuz" dedi. Bu rehberde, kiralık evdeki rutubet ve küf sorununda kiracı olarak haklarını anlatıyoruz.
Ev sahibinin temel yükümlülüğü
Ev sahibi, kiraladığı evi sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Konut kiralarında bu yükümlülük kiracı aleyhine değiştirilemez. Yani sözleşmeye "rutubetten kiracı sorumludur" gibi bir madde konmuş olsa bile, ev sahibinin bu temel yükümlülüğü ortadan kalkmaz.
Rutubet kimin sorumluluğunda?
Rutubetin sebebi, sorumluluğu belirleyen en önemli unsurdur:
Yapıdan kaynaklanan rutubet
Rutubet, binanın yalıtım eksikliği, çatı ya da dış cephe sorunları, tesisat kaçağı, bodrum katta zeminden nem gelmesi gibi yapısal nedenlerden kaynaklanıyorsa, bu durum kiralanandaki bir ayıptır ve sorumluluk ev sahibine aittir.
Kullanımdan kaynaklanan rutubet
Rutubet, evin hiç havalandırılmaması, kurutma makinesi olmadan çamaşırların sürekli içeride kurutulması gibi kiracının kullanımından kaynaklanıyorsa, sorumluluk kiracıya ait olabilir.
Çoğu durumda bu ayrımı yapmak için bir uzmanın değerlendirmesine ihtiyaç duyulur.
Haklarını nasıl kullanırsın?
Ev sahibine yazılı olarak bildir
Rutubeti fark eder etmez ev sahibine yazılı olarak bildir ve uygun bir süre içinde giderilmesini iste. Bu bildirim çok önemlidir, çünkü kira indirimi hakkın, kural olarak ev sahibinin ayıbı öğrendiği tarihten itibaren başlar.
Delil topla
- Rutubet ve küf lekelerinin tarihli fotoğraflarını ve videolarını çek.
- Rutubetin zarar verdiği eşyaların fotoğraflarını çek ve faturalarını sakla.
- Sağlık sorunları yaşanıyorsa, doktor raporlarını sakla.
- Ev sahibiyle yaptığın yazışmaları sakla.
Tespit yaptır
Ev sahibi rutubetin senin kullanımından kaynaklandığını iddia ediyorsa, sulh hukuk mahkemesine başvurarak bilirkişi aracılığıyla delil tespiti yaptırabilirsin. Bilirkişi, rutubetin sebebini ve boyutunu belirler.
Seçimlik haklarını kullan
Ev sahibi, verdiğin sürede rutubeti gidermezse, şu haklardan birini ya da birkaçını kullanabilirsin:
- Ayıbın giderilmesini isteme: Ev sahibinden rutubetin giderilmesini isteyebilirsin. Verdiğin sürede gidermezse, onarımı ev sahibi hesabına kendin yaptırabilir ve bu masrafı kira bedelinden düşebilirsin.
- Kira indirimi: Rutubet evin kullanımını etkiliyorsa, ev sahibinin öğrendiği tarihten giderilene kadar geçen süre için kira bedelinden ayıpla orantılı bir indirim isteyebilirsin.
- Zararın giderilmesi: Rutubet yüzünden eşyaların zarar gördüyse, bu zararın ev sahibi tarafından karşılanmasını isteyebilirsin.
- Sözleşmeyi feshetme: Rutubet evin kullanılmasını önemli ölçüde engelliyorsa ve verilen sürede giderilmediyse, kira sözleşmesini feshedebilirsin.
Masrafı kiradan düşmeden önce, ev sahibine yazılı olarak süre verdiğinden ve onarımın gerçekten gerekli olduğundan emin ol. Aksi hâlde kiranı eksik ödediğin iddiasıyla karşılaşabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Rutubeti fark eder etmez ev sahibine yazılı olarak bildir.
- Rutubetin ve zarar gören eşyaların fotoğraflarını çek.
- Ev sahibine onarım için uygun bir süre ver.
- Sebep konusunda anlaşmazlık varsa mahkemeden delil tespiti iste.
- Rutubet giderilmezse onarım, kira indirimi, tazminat veya fesih haklarını değerlendir.
- Kiradan düşme yapmadan önce mutlaka yazılı süre verdiğinden emin ol.
Dayanak mevzuat
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 301: Kiraya veren, kiralananı kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür; konut kiralarında bu hüküm kiracı aleyhine değiştirilemez.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 305: Kiralanan sonradan ayıplı hâle gelirse kiracı, ayıbın giderilmesini, kira bedelinden indirim yapılmasını veya zararının giderilmesini isteyebilir.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 306: Ayıp uygun sürede giderilmezse kiracı, ayıbı kiraya veren hesabına gidertip masrafı kiradan indirebilir; ayıp kullanımı önemli ölçüde engelliyorsa sözleşmeyi feshedebilir.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 307: Kiracı, ayıbın kiraya veren tarafından öğrenilmesinden giderilmesine kadar geçen süre için kira bedelinden orantılı indirim isteyebilir.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 308: Kiraya veren, kusuru olmadığını ispat etmedikçe kiralananın ayıplı olmasından doğan zararları ödemekle yükümlüdür.
En çok sorulan sorular
Kirayı ödemeyi durdurabilir miyim?
Hayır, kirayı tamamen ödememek seni temerrüde düşürebilir ve tahliye riskiyle karşı karşıya bırakabilir. Bunun yerine, yasal yollarla kira indirimi talep etmeli ya da ev sahibine süre verdikten sonra onarım masrafını kiradan düşmelisin.
Evi tutarken rutubet vardı ve ben bunu biliyordum, yine de hakkım var mı?
Evi tutarken rutubetin farkındaysan ve buna rağmen kabul ettiysen, hakların sınırlanabilir. Ancak rutubet sonradan daha da kötüleştiyse ya da sağlığa zarar verecek boyuta ulaştıysa, ev sahibine başvurabilirsin. Durumu olaya göre değerlendirmek gerekir.
Rutubet yüzünden çocuğum hastalandı, tazminat isteyebilir miyim?
Hastalığın rutubetten kaynaklandığını doktor raporlarıyla gösterebilirsen, tedavi masrafları ve diğer zararların için ev sahibinden tazminat isteyebilirsin. Ev sahibinin, kusuru olmadığını ispat etmesi gerekir.
Ev sahibi "küfü siz yaptınız" diyerek depozitomu kesebilir mi?
Rutubetin senin kullanımından kaynaklandığını ev sahibinin kanıtlaması gerekir. Yapısal bir sorun varsa, depozitodan kesinti yapılması haksız olur. Bu yüzden rutubeti baştan bildirdiğini gösteren yazışmalarını ve fotoğraflarını saklaman çok önemlidir.
Sözleşmeyi feshedip taşınırsam, kalan sürenin kirasını öder miyim?
Rutubet evin kullanılmasını önemli ölçüde engelliyorsa ve ev sahibine verdiğin süre içinde giderilmediyse, sözleşmeyi haklı olarak feshedebilirsin. Bu durumda kalan sürenin kirasını ödemen gerekmez. Ancak fesihten önce, bu şartların gerçekleştiğini belgeleyebileceğinden emin olmalısın.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.