YouTube

Kişilik Hakkım İhlal Edildi: Hangi Davaları Açabilirim, Tazminat Nasıl İstenir?

Biri hakkında asılsız iddialar yaydı, işyerinde itibarın zedelendi ya da özel hayatına ilişkin bilgiler herkesin önünde konuşuldu. Belki de bu durum hâlâ sürüyor. "Kişilik haklarım ihlal edildi, hangi davaları açabilirim? Sadece tazminat mı istenir, yoksa saldırının durdurulmasını da isteyebilir miyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Medeni Kanundaki kişilik hakkının korunması davalarını anlatıyoruz.

Kişilik hakkı nedir?

Kişilik hakkı, kişinin kişiliğine bağlı değerler üzerindeki hakkıdır. Bu değerler arasında:

yer alır.

Hangi saldırı hukuka aykırıdır?

Kanuna göre kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır. Ancak saldırı şu üç sebepten biriyle haklı kılınabilir:

Bu sebeplerden biri yoksa saldırı hukuka aykırıdır ve korunma isteyebilirsin.

Açılabilecek davalar

Kanun kişilik hakkı zedelenen kişiye birden fazla dava hakkı tanır. Bunları ayrı ayrı veya birlikte açabilirsin.

Saldırı tehlikesinin önlenmesi davası

Henüz gerçekleşmemiş ama gerçekleşmesi yakın bir saldırının önlenmesini isteyebilirsin. Örneğin hakkında yayımlanacağını öğrendiğin karalayıcı bir yazının yayımlanmasının önlenmesi.

Saldırıya son verilmesi davası

Sürmekte olan bir saldırının durdurulmasını isteyebilirsin. Örneğin internette yayında olan bir içeriğin kaldırılması veya sürekli tekrarlanan rahatsız edici davranışların durdurulması.

Hukuka aykırılığın tespiti davası

Saldırı sona ermiş olsa bile etkileri devam ediyorsa, saldırının hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesini isteyebilirsin.

Düzeltme ve kararın yayımlanması

Bu davalarla birlikte, düzeltmenin veya mahkeme kararının üçüncü kişilere bildirilmesini ya da yayımlanmasını isteyebilirsin. Bu, özellikle itibarın zedelendiği durumlarda önemlidir.

Maddi ve manevi tazminat

Saldırı nedeniyle uğradığın maddi zararların tazminini ve manevi zararın karşılığı olarak manevi tazminat isteyebilirsin. Hakim manevi tazminat yerine veya buna ek olarak, örneğin saldırıyı kınayan bir karar verip yayımlanmasına da hükmedebilir.

Elde edilen kazancın verilmesi

Saldırıda bulunan kişi bu saldırıdan kazanç elde ettiyse, örneğin fotoğrafını izinsiz reklamda kullanarak para kazandıysa, bu kazancın sana verilmesini isteyebilirsin.

Hangi mahkemede açılır?

Kişilik haklarının korunması davasını kendi yerleşim yerindeki veya davalının yerleşim yerindeki mahkemede açabilirsin. Uygulamada bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar.

Kanunun tanıdığı bu seçimlik yetki, davayı kendi şehrinde açmanı kolaylaştırır.

Manevi tazminat mirasçılara geçer mi?

Manevi tazminat istemi kişiye sıkı sıkıya bağlıdır. Karşı tarafça kabul edilmedikçe başkasına devredilemez. Kişilik hakkı zedelenen kişi bu istemi sağlığında ileri sürmemişse, istem mirasçılara geçmez.

Süreler

Tazminat istemleri için haksız fiil zamanaşımı uygulanır. Zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğin tarihten itibaren iki yıl ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl içinde dava açman gerekir. Fiil aynı zamanda daha uzun zamanaşımına tabi bir suçsa, o süre uygulanır.

Zamanaşımını Hakkını Sor'daki alacak zamanaşımı rehberinde bulabilirsin.

Özel durumlar

Bazı kişilik hakkı ihlalleri için ayrıca özel yollar vardır:

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Kişilik hakkım ihlal edildi, hangi davaları açabilirim?

Saldırı tehlikesinin önlenmesi, saldırının durdurulması, hukuka aykırılığın tespiti, kararın yayımlanması, maddi ve manevi tazminat ile elde edilen kazancın verilmesi davalarını açabilirsin.

Davayı kendi şehrimde açabilir miyim?

Evet. Kendi yerleşim yerindeki veya davalının yerleşim yerindeki mahkemede açabilirsin.

Manevi tazminat için ne kadar sürem var?

Zararı ve faili öğrendiğin tarihten itibaren iki yıl, her halde fiilden itibaren on yıl.

Gerçeği söyleyen biri de kişilik hakkımı ihlal etmiş olur mu?

Gerçeğe uygun ve kamuyu ilgilendiren bir bilgi, üstün kamusal yarar nedeniyle haklı sayılabilir. Bunu her somut olayda mahkeme değerlendirir.

Ölen yakınım adına manevi tazminat isteyebilir miyim?

Yakının bu istemi sağlığında ileri sürmemişse istem mirasçılara geçmez. Ancak kendi kişilik hakkın zedelendiyse kendi adına dava açabilirsin.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al