Komşu Gürültüsüne Karşı Yasal Haklar
Üst kattaki komşun her gece geç saatlere kadar yüksek sesle müzik dinliyorsa, yan dairede sürekli tadilat yapılıyorsa ya da komşunun köpeği saatlerce havlıyorsa, buna katlanmak zorunda değilsin. Komşuluk hukuku, hem idari hem de hukuki yollarla seni korur. Bu rehberde komşudan kaynaklanan gürültü ve rahatsızlığa karşı neler yapabileceğini anlatıyoruz.
Kanun ne diyor?
Herkes, taşınmazını kullanırken komşularını rahatsız edecek taşkınlıklardan kaçınmak zorundadır (TMK md. 737). Özellikle gürültü, duman, is, rahatsız edici koku ve sarsıntı gibi, yerel örf ve âdete göre komşuların katlanmak zorunda olmadığı rahatsızlıklar yasaktır.
Apartmanlarda ayrıca, kat malikleri ve kiracılar birbirlerini rahatsız etmemek, birbirlerinin haklarını çiğnememek ve yönetim planına uymakla yükümlüdür (634 s.K. md. 18).
Her ses rahatsızlık sayılmaz. Günlük hayatın olağan sesleri, örneğin gündüz saatlerinde yapılan kısa süreli bir tamirat ya da bir çocuğun ağlaması, genellikle katlanılması gereken sesler olarak kabul edilir. Önemli olan, rahatsızlığın olağan ölçüyü aşıp aşmadığıdır.
1. Önce konuş
Çoğu sorun, sakin bir konuşmayla çözülebilir. Komşun ses yaptığının farkında olmayabilir. Konuşurken suçlayıcı olmamaya çalış ve hangi saatlerde rahatsız olduğunu açıkça anlat.
Konuşma işe yaramazsa apartman yöneticisine yazılı olarak bildirimde bulun. Yönetici durumu kat malikleri kuruluna taşıyabilir.
2. Kolluğu ara
Gürültü anlık ve ağır bir rahatsızlık veriyorsa, örneğin gece yarısı yüksek sesli bir parti varsa, 112'yi arayarak polisi çağırabilirsin. Kanuna göre başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye idari para cezası verilir (5326 s.K. md. 36). Kolluk ya da belediye zabıtası bu cezayı doğrudan uygulayabilir.
Polisin gelip tutanak tutması, ileride açacağın bir davada önemli bir delil olur.
3. Delil topla
- Gürültünün olduğu tarih ve saatleri düzenli olarak not et.
- Ses ya da video kaydı al. Kayıtlarda tarih ve saat görünsün.
- Gürültüye tanık olan diğer komşuların adlarını not et.
- Kolluk ya da zabıta tutanaklarının bir örneğini iste.
- Uyku bozukluğu ya da stres nedeniyle doktora gittiysen raporlarını sakla.
4. Ev sahibine bildir
Rahatsızlığı veren komşun kiracıysa, durumu ev sahibine de bildir. Kiracı komşularına saygı göstermekle yükümlüdür (TBK md. 316). Ev sahibi kiracıya yazılı bir ihtarda bulunabilir; kiracı bu ihtara rağmen rahatsızlık vermeye devam ederse, ev sahibi kira sözleşmesini feshedebilir.
5. Dava aç
Diğer yollar sonuç vermezse, rahatsızlığı veren kişiye karşı dava açabilirsin (TMK md. 730). Bu davada mahkemeden şunları isteyebilirsin:
- Rahatsızlığın sona erdirilmesi.
- Gelecekte tekrarlanmasının önlenmesi için tedbir alınması.
- Uğradığın zararın tazmini; gerekirse manevi tazminat.
Mahkeme genellikle keşif yapar ve bilirkişi aracılığıyla gürültünün olağan ölçüyü aşıp aşmadığını tespit eder.
Kat mülkiyeti ve komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk, komşuluk ilişkisini tamamen bozmadan bir çözüm bulmak için de iyi bir fırsattır.
Çok ağır ihlallerde
Bir kat maliki, apartmandaki diğer kişilere karşı yükümlülüklerini o kadar ağır şekilde ihlal ediyorsa ki onunla birlikte yaşamak çekilmez hâle geliyorsa, diğer kat malikleri onun dairesinin mülkiyetinin kendilerine devredilmesi için dava açabilir (634 s.K. md. 25). Bu çok istisnai bir yoldur ve ancak çok ağır durumlarda kabul edilir.
Kısaca yapılacaklar
- Önce komşunla sakin bir şekilde konuş.
- Apartman yöneticisine yazılı bildirimde bulun.
- Ağır gürültüde 112'yi ara, tutanak tutulmasını iste.
- Tarih, saat, ses kaydı ve tanıklarla delil topla.
- Komşun kiracıysa ev sahibine bildir.
- Sonuç alamazsan arabulucuya başvur, ardından dava aç.
En çok sorulan sorular
Her ses rahatsızlık sayılır mı?
Hayır. Gündüz yapılan kısa tamirat ya da çocuk ağlaması gibi günlük hayatın olağan sesleri katlanılması gereken seslerdir.
Gece yüksek sesli parti varsa ne yapabilirim?
112'yi arayarak polisi çağırabilirsin; tutulan tutanak ileride önemli bir delil olur.
Hangi delilleri toplamalıyım?
Gürültünün tarih ve saatleri, ses ve video kayıtları, tanık komşular, tutanaklar ve varsa doktor raporları.
Gürültü yapan komşu kiracıysa ne yapabilirim?
Ev sahibine bildir; kiracı komşularına saygı göstermekle yükümlüdür ve ev sahibi ihtar gönderebilir.
Mahkemeden neler isteyebilirim?
Rahatsızlığın sona erdirilmesini, tekrarlanmasının önlenmesini ve gerekirse maddi ve manevi tazminat.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.