Komşu Sınır Taşını Oynattı, Tarlama Girdi: Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu ve Cezası
Tarlana komşu tarlanın sahibi her yıl biraz daha giriyor, sınır taşını yerinden oynatıp kendi tarlasına katıyor. Belki de boş arsana biri izinsiz baraka kurdu, ya da köyün ortak merasını biri çevirip kendi tarlası gibi ekiyor. Bu davranışlar yalnızca hukuk davası konusu değil, Türk Ceza Kanunu'nda hakkı olmayan yere tecavüz suçu olarak da düzenlenmiştir. Bu rehberde bu suçu, cezasını, şikayet süresini ve arazini geri almak için başvurabileceğin yolları anlatıyoruz.
Hakkı olmayan yere tecavüz suçu nedir?
Bir hakka dayanmadan başkasına ait bir taşınmazı veya eklentilerini, malikmiş gibi:
- Tamamen veya kısmen işgal etmek,
- Sınırlarını değiştirmek veya bozmak,
- Ya da hak sahibinin taşınmazdan kısmen de olsa yararlanmasını engellemek
suçtur.
Tarla, bahçe, arsa, ev, dükkan gibi taşınmazlar ve bunların eklentileri bu kapsama girer.
Hangi davranışlar bu suçu oluşturabilir?
- Sınır taşını veya çiti yerinden oynatarak komşu araziyi kendi arazine katmak
- Başkasının arsasına izinsiz bina, baraka veya duvar yapmak
- Başkasının tarlasını sürüp ekmek
- Arsanın veya bahçenin girişini kapatarak sahibinin girmesini engellemek
- Kiracı olmadığı halde boş bir eve yerleşmek
Köyün ortak malları ve su yolları
Kanun bazı özel durumları da aynı cezayla cezalandırır:
- Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya köylünün ortak kullanımına bırakıldığını bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi yerleri zapt etmek, üzerinde tasarrufta bulunmak veya sürüp ekmek
- Kamuya veya özel kişilere ait suların yolunu, yani mecrasını değiştirmek
Örneğin köy merasını çevirip tarla yapmak veya derenin yönünü kendi tarlana çevirmek bu kapsama girer.
Cezası ne?
Hakkı olmayan yere tecavüz suçunun cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır.
Şikayet süresi var mı?
Taşınmazın işgal edilmesi, sınırlarının bozulması veya yararlanmanın engellenmesi şikayete bağlıdır. Fiili ve faili öğrendiğin tarihten itibaren altı ay içinde şikayette bulunman gerekir. Bu süreyi kaçırırsan ceza soruşturması yapılamaz.
Köyün ortak malları ve suların mecrasının değiştirilmesi hallerinin şikayete bağlı olup olmadığı tartışmalı olabildiği için, bu durumlarda da beklemeden başvurman en doğrusudur.
Arazini geri almak için hangi yollar var?
Ceza davası failin cezalandırılmasını sağlar ama taşınmazını sana geri vermez. Bunun için ayrıca şu yolları kullanabilirsin:
- Kaymakamlığa veya valiliğe başvurarak işgalin hızlıca önlenmesini isteyebilirsin. Bu başvurunun süresi kısadır. Bunun için Hakkını Sor'daki kaymakamlığa işgal başvurusu rehberine bakabilirsin.
- Sulh hukuk veya asliye hukuk mahkemesinde el atmanın önlenmesi davası açabilirsin. Bunun için el atmanın önlenmesi rehberine bakabilirsin.
- İşgal edilen süre için ecrimisil, yani haksız işgal tazminatı isteyebilirsin.
- Sınırın nereden geçtiği tartışmalıysa kadastro kayıtlarına ve tapu paftasına dayanarak sınır belirlenmesi isteyebilirsin. Bunun için komşuyla sınır anlaşmazlığı rehberine bakabilirsin.
Delil nasıl toplanır?
- Tapu kaydını ve kadastro paftasını al.
- İşgali ve yer değiştiren sınır taşlarını tarih görünecek şekilde fotoğrafla, video çek.
- Önceki yıllara ait fotoğrafların veya uydu görüntülerinin varsa sakla.
- Muhtar ve komşulardan tanıklık edebilecekleri öğren.
- Gerekirse sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti iste.
Kısaca yapılacaklar
- İşgali veya sınır değişikliğini fotoğraf ve videoyla kayda al.
- Altı ay içinde savcılığa şikayette bulun.
- İşgalin hızla önlenmesi için kaymakamlığa başvur.
- El atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasını değerlendir.
- Tapu ve kadastro kayıtlarını hazırla.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 154: Hakka dayanmadan başkasının taşınmazını malikmiş gibi işgal eden, sınırlarını değiştiren veya bozan ya da hak sahibinin yararlanmasını engelleyen kişi şikayet üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası alır; köyün ortak mallarını zapt edenler ve suların mecrasını değiştirenler de aynı cezayı alır.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 73: Şikayete bağlı suçlarda şikayet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
En çok sorulan sorular
Sınır taşını oynatmak suç mu?
Evet. Başkasının taşınmazının sınırlarını değiştirmek veya bozmak hakkı olmayan yere tecavüz suçudur.
Bu suçun cezası ne?
Altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır.
Şikayet süresi ne kadar?
Fiili ve faili öğrendiğin tarihten itibaren altı aydır.
Ceza davası açılınca arazim geri gelir mi?
Hayır. Arazini geri almak için kaymakamlığa başvurman veya el atmanın önlenmesi davası açman gerekir.
Köy merasını çevirmek suç mu?
Evet. Köy tüzel kişiliğine ait veya köylünün ortak kullanımındaki mera, harman yeri ve yolları zapt etmek de aynı cezayı gerektirir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.