Komşudan Gelen Yağmur Suyu Arazimi Basıyor: Katlanmak Zorunda mıyım?
Her yağmurda üst taraftaki komşunun arazisinden gelen sular tarlanı basıyor. Ya da komşu yeni bir duvar, set veya kanal yaptı ve su artık senin arazine yöneldi. Belki de tersine, üstteki komşu suyu tutuyor ve senin tarlana su gelmiyor. "Komşudan gelen yağmur suyuna katlanmak zorunda mıyım? Komşu suyun yönünü değiştirebilir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde doğal olarak akan sular konusunda komşuların hak ve yükümlülüklerini anlatıyoruz.
Doğal olarak akan suya katlanma yükümlülüğü
Medeni Kanuna göre taşınmaz maliki, üst taraftaki araziden kendi arazisine doğal olarak akan sulara katlanmak zorundadır. Bu sular özellikle:
- Yağmur suları
- Kar suları
- Tutulmamış kaynak suları
olabilir.
Yani arazin doğal olarak alçakta kalıyorsa, üstteki araziden gelen yağmur ve kar sularının akışına katlanman gerekir. Bu doğanın bir sonucudur ve üstteki komşudan bunun için tazminat isteyemezsin.
Suyun akışı değiştirilemez
Komşulardan hiçbiri bu suların akışını diğerinin zararına değiştiremez. Örneğin:
- Üstteki komşu, bir kanal açarak normalde başka yöne akan suyu senin arazine yönlendiremez.
- Üstteki komşu, beton zemin veya set yaparak suyu toplu halde senin arazine akıtamaz.
- Sen de alttaki arazi sahibi olarak, bir duvar veya set yaparak suyu geri, üstteki araziye taşırarak komşuna zarar veremezsin.
Suyun doğal akışını değiştirerek zarar veren komşudan, eski duruma getirilmesini ve zararının tazminini isteyebilirsin.
Üstteki komşu suyu tutabilir mi?
Üstteki arazi maliki, alt taraftaki taşınmaz için gerekli olan suyu ancak kendi taşınmazı için zorunlu olduğu ölçüde tutabilir.
Yani üstteki komşu, kendi ihtiyacından fazla suyu tutarak senin arazini susuz bırakamaz.
Fazla suyun boşaltılması
Bir arazinin suyu öteden beri alt taraftaki araziye doğal şekilde akıyorsa, alttaki arazi maliki, üstteki araziden fazla suyun boşaltılması sırasında da bu sulara tazminat istemeden katlanmak zorundadır. Örneğin üstteki arazide yapılan drenaj çalışmasıyla eskiden beri akan sular boşaltılabilir.
Ancak alttaki arazi maliki bu boşaltma nedeniyle zarar görüyorsa, gideri üstteki arazi malikine ait olmak üzere kendi arazisinde bir mecra, yani su kanalı yapılarak suyun akıtılmasını isteyebilir.
Hangi durumlarda dava açılabilir?
- Komşunun yaptığı bir değişiklik nedeniyle su akışı senin aleyhine değiştiyse: Eski hale getirme ve tazminat
- Komşunun yaptığı bir yapı veya kanal arazine sürekli su taşıyorsa: Müdahalenin önlenmesi ve tazminat
- Üstteki komşu ihtiyacından fazla suyu tutuyorsa: Suyun bırakılması
- Fazla su boşaltması nedeniyle zarar görüyorsan: Masrafı komşuya ait olmak üzere mecra yapılması
Uygulamada bu davalara genel olarak sulh hukuk veya asliye hukuk mahkemesi bakar; görevli mahkeme davanın türüne göre değişebilir. Mahkeme genellikle yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırır.
Komşuluk hukukundan doğan diğer sorunları Hakkını Sor'daki komşunun ağacı bahçeme taşıyor ve arsamı işgal ettiler rehberlerinde bulabilirsin.
Apartmanlarda su sorunu
Apartmanlarda üst kattan gelen su sızıntıları için kat mülkiyeti kuralları ve haksız fiil hükümleri uygulanır. Bunu Hakkını Sor'daki apartmanda çatı akıtıyor rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Suyun doğal olarak mı, yoksa komşunun yaptığı bir değişiklik sonucu mu geldiğini belirle.
- Zararı fotoğrafla ve videoyla belgele; yağışlı günlerde suyun akışını kaydet.
- Komşuyla konuşarak veya yazılı olarak sorunu bildir.
- Gerekirse delil tespiti yaptırarak durumu bilirkişiye tespit ettir.
- Anlaşma sağlanamazsa eski hale getirme, müdahalenin önlenmesi veya tazminat için dava aç.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 742: Taşınmaz maliki üst taraftaki araziden kendi arazisine doğal olarak akan yağmur, kar ve tutulmamış kaynak sularının akışına katlanmak zorundadır; komşulardan hiçbiri bu suların akışını diğerinin zararına değiştiremez; üstteki arazi maliki alt taraftaki taşınmaza gerekli suyu ancak kendi taşınmazı için zorunlu ölçüde tutabilir.
- 4721 sayılı Kanun m. 743: Bir arazinin suyu öteden beri alt araziye doğal şekilde akıyorsa alttaki malik fazla suyun boşaltılmasına tazminatsız katlanır; boşaltma nedeniyle zarar görürse gideri üstteki malike ait olmak üzere kendi arazisinde mecra yapılmasını isteyebilir.
En çok sorulan sorular
Komşudan gelen yağmur suyuna katlanmak zorunda mıyım?
Su üstteki araziden doğal olarak akıyorsa evet. Ancak komşu suyun akışını senin zararına değiştiremez.
Komşu suyu benim arazime yönlendirdi, ne yapabilirim?
Eski hale getirilmesini ve zararının tazminini isteyebilirsin.
Üstteki komşu suyu tutuyor, tarlama su gelmiyor. Ne yapabilirim?
Üstteki malik suyu ancak kendi ihtiyacı için zorunlu olduğu ölçüde tutabilir. Fazlasını tutuyorsa suyun bırakılmasını isteyebilirsin.
Su nedeniyle tarlam zarar gördü, tazminat alabilir miyim?
Zarar komşunun su akışını değiştirmesinden kaynaklanıyorsa tazminat isteyebilirsin. Doğal akıştan doğan zararlar için kural olarak tazminat istenemez.
Dava açmadan önce ne yapmalıyım?
Zararı belgelemek için delil tespiti yaptırmak faydalıdır. Bunu Hakkını Sor'daki delil tespiti rehberinde bulabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.