Komşuyla Sınır Anlaşmazlığı: Sınırı Ne Belirler, Ortak Duvar Kimindir?
Komşunla arazinizin arasındaki sınır taşları yıllar içinde kaybolmuş, şimdi o "sınır burası" diyor, sen "hayır, şurası" diyorsun. Ya da komşun yeni çit çekti ve sana göre birkaç metre senin tarlana girdi. Belki de iki bahçeyi ayıran eski duvar yıkılmak üzere ve kimin onaracağı konusunda anlaşamıyorsunuz. "Sınırı ne belirler? Ortak duvar kimindir?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Medeni Kanundaki taşınmaz sınırlarına ilişkin kuralları anlatıyoruz.
Sınırı ne belirler?
Taşınmazın sınırları iki şeyle belirlenir:
- Tapu planları, yani kadastro paftaları
- Arazi üzerindeki sınır işaretleri, örneğin sınır taşları ve kazıklar
Bu ikisi birbirini tutmazsa asıl olan tapu planındaki sınırdır. Yani komşun sınır taşını yerinden oynatmış olsa bile, sınır planda nerede gösteriliyorsa oradadır.
İstisna: Yetkili makamlarca heyelan bölgesi olduğu belirlenen yerlerde bu kural uygulanmaz. Bu bölgelerde toprak kaydığı için sınırlar özel olarak değerlendirilir.
Sınır belli değilse komşu katkıda bulunmak zorundadır
Her arazi maliki, komşusu isterse, belli olmayan sınırların belirlenmesine katkıda bulunmak zorundadır. Bu katkı şunlar olabilir:
- Tapu planlarının düzeltilmesi
- Arazi üzerine sınır işaretleri konulması
Yani komşun "Benim işim değil" diyerek sınırın belirlenmesinden kaçınamaz. Anlaşamazsanız mahkemeden sınırın belirlenmesini isteyebilirsin.
Sınırı nasıl öğrenirsin?
- Tapu müdürlüğünden veya kadastro müdürlüğünden taşınmazının paftasını ve koordinatlarını iste.
- e-Devlet ve tapu kurumunun parsel sorgulama hizmetinden parselin haritadaki yerini görebilirsin; ancak bu görüntü resmi ölçüm yerine geçmez.
- Kesin sonuç için lisanslı bir harita mühendisine veya kadastro müdürlüğüne aplikasyon, yani planı araziye uygulama işlemi yaptırabilirsin.
Aplikasyon sonucunda komşunun sınırı aştığı anlaşılırsa, bu ölçümü mahkemede veya kaymakamlıkta delil olarak kullanabilirsin.
Komşu sınırı aştıysa
Ölçüm komşunun senin arazine girdiğini gösteriyorsa:
- Kısa süre önce girdiyse, kaymakamlığa başvurarak müdahalenin önlenmesini isteyebilirsin. Bu yolu Hakkını Sor'daki kaymakamlığa işgal başvurusu rehberinde bulabilirsin.
- Mahkemede el atmanın önlenmesi davası açabilirsin. Bu davayı Hakkını Sor'daki el atmanın önlenmesi rehberinde bulabilirsin.
- Komşun sınırı aşarak yapı yaptıysa taşkın yapı kuralları devreye girer. Bu konuyu Hakkını Sor'daki taşkın yapı rehberinde bulabilirsin.
Ortak duvar, çit ve parmaklık kimindir?
İki taşınmazı birbirinden ayıran duvar, parmaklık, çit gibi sınırlıklar, aksi ispat edilmedikçe her iki komşunun paylı malı sayılır.
Bunun sonuçları:
- Ortak duvarı komşun tek başına yıkamaz veya yükseltemez.
- Bakım ve onarım masrafları, aksine bir anlaşma yoksa paylar oranında paylaşılır.
- Masrafın tamamını sen ödediysen, komşundan payına düşeni isteyebilirsin.
Duvarı yalnızca birinin yaptırdığı ve tamamen kendi arazisinde olduğu ispat edilirse, duvar o kişiye ait olur.
Paylı mallarda masraf ve yönetim kurallarını Hakkını Sor'daki paylı mülkiyette kullanım rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Tapu veya kadastro müdürlüğünden parselinin paftasını ve koordinatlarını al.
- Anlaşmazlık varsa aplikasyon yaptırarak sınırı arazide tespit ettir.
- Sınır taşlarının yerinin değiştirildiğini düşünüyorsan fotoğraf ve tanıklarla belgele.
- Komşunla sınırı birlikte belirlemeyi öner; kaçınırsa mahkemeye başvur.
- Komşu sınırı aştıysa kaymakamlığa başvur veya el atmanın önlenmesi davası aç.
- Ortak duvarın onarım masraflarını komşunla paylaşmak için yazılı anlaşma yap.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 719: Taşınmazın sınırları tapu planları ve arazideki sınır işaretleriyle belirlenir; ikisi birbirini tutmazsa plandaki sınır esastır; bu kural heyelan bölgelerinde uygulanmaz.
- 4721 sayılı Kanun m. 720: Her arazi maliki, komşusunun istemi üzerine belli olmayan sınırların belirlenmesi için tapu planlarının düzeltilmesine veya sınır işaretleri konulmasına katkıda bulunmakla yükümlüdür.
- 4721 sayılı Kanun m. 721: İki taşınmazı ayıran duvar, parmaklık, çit gibi sınırlıklar, aksi ispat edilmedikçe her iki komşunun paylı malı sayılır.
- 4721 sayılı Kanun m. 694: Paylı malın giderleri, aksine hüküm yoksa paydaşlarca payları oranında karşılanır; fazla ödeyen diğerlerine rücu edebilir.
En çok sorulan sorular
Sınır taşı ile tapu planı farklı, hangisi geçerli?
Tapu planındaki sınır geçerlidir. Heyelan bölgesi olarak belirlenen yerler bunun istisnasıdır.
Komşum sınırın belirlenmesine yanaşmıyor, ne yapabilirim?
Her arazi maliki sınırın belirlenmesine katkıda bulunmak zorundadır. Komşun kaçınırsa mahkemeye başvurabilirsin.
Sınırımı nasıl kesin olarak öğrenirim?
Kadastro müdürlüğüne veya lisanslı bir harita mühendisine aplikasyon yaptırarak sınırını arazide tespit ettirebilirsin.
İki bahçe arasındaki duvar kimin?
Aksi ispat edilmedikçe her iki komşunun paylı malı sayılır.
Ortak duvarı komşum yıktı, ne yapabilirim?
Ortak duvar paylı mal olduğu için komşun tek başına yıkamaz. Zararının giderilmesini ve duvarın yeniden yapılmasını isteyebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.