Konut Kredisini Erken Kapatırsam Ne Kadar Ceza Öderim? Erken Ödeme Tazminatı
Konut kredini yıllardır ödüyorsun, elinde bir miktar birikim oluştu ve kalan borcu erken kapatmak istiyorsun. Banka "Erken kapama cezası öderseniz kapatabilirsiniz" diyor ama ne kadar olduğunu öğrenemiyorsun. Ya da iki taksidi geciktirdin ve banka evini satmakla tehdit ediyor. "Konut kredisini erken kapatırsam ne kadar ceza öderim? Banka faizi değiştirebilir mi?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki konut finansmanı kurallarını anlatıyoruz.
Konut finansmanı sözleşmesi nedir?
Konut finansmanı sözleşmesi, konut edinmen amacıyla sana kredi kullandırılmasına, konutun finansal kiralama yoluyla kiralanmasına, sahip olduğun konutun teminatı altında kredi kullandırılmasına veya bu kredilerin yeniden finansmanına yönelik sözleşmedir. Halk arasında konut kredisi veya mortgage denir.
Sözleşme yazılı veya mesafeli olarak kurulmalıdır.
Faiz oranı sabit mi, değişken mi?
Sözleşmede faiz oranı sabit, değişken veya aynı kredi için her iki yöntemle belirlenebilir.
- Sabit faizde: Sözleşme tarihindeki oran, tarafların rızası olmadan değiştirilemez.
- Değişken faizde: Oran, sözleşmede belirtilen genel kabul görmüş endekslerden en düşük olanı esas alınarak değiştirilebilir; ama dönemsel ödeme tutarı sözleşmedeki azami tutarı aşamaz. Banka seni bu yöntemin olası etkileri konusunda bilgilendirmek zorundadır.
Sözleşmende hangisinin seçildiğini kontrol et; erken ödeme tazminatı bu seçime bağlıdır.
Erken ödeme hakkın var
Vadesi gelmemiş bir veya birkaç taksidi ya da konut kredisi borcunun tamamını erken ödeyebilirsin. Banka, erken ödediğin miktara göre gerekli tüm faiz ve diğer maliyet indirimlerini yapmak zorundadır.
Erken ödeme tazminatı ne kadar?
Faiz oranı sabitse ve sözleşmede yazıyorsa, banka senden erken ödeme tazminatı isteyebilir. Ama bu tazminatın kanuni bir üst sınırı vardır:
- Kalan vadesi otuz altı ayı aşmayan kredilerde: Erken ödenen tutarın en fazla yüzde biri
- Kalan vadesi otuz altı ayı aşan kredilerde: Erken ödenen tutarın en fazla yüzde ikisi
Tazminat, faiz indirimi yapıldıktan sonra erken ödenen tutar üzerinden hesaplanır.
Faiz oranı değişkense, senden hiçbir erken ödeme tazminatı istenemez.
Örneğin kalan vadesi beş yıl olan sabit faizli kredinin faiz indirimi yapılmış kalan anaparası 500.000 TL ise, banka en fazla 10.000 TL erken ödeme tazminatı isteyebilir.
Taksit gecikirse
Banka, sözleşmede bu hakkı saklı tutmuşsa, kalan borcun tamamını ancak şu şartlarla isteyebilir:
- Banka kendi bütün edimlerini yerine getirmiş olmalıdır.
- Birbirini izleyen en az iki taksidi ödememiş olmalısın.
- Banka sana en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısı göndermelidir.
Muaccel kılınan taksitler hesaplanırken faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz.
Banka sonrasında ipoteği paraya çevirmek için icra takibi başlatabilir. Bu süreci Hakkını Sor'daki ipotekli ev icra rehberinde, kredi bittikten sonra ipoteğin kaldırılmasını ipoteğin kaldırılması rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Kredi sözleşmende faizin sabit mi değişken mi olduğunu ve erken ödeme tazminatı maddesini kontrol et.
- Erken kapatmadan önce bankadan yazılı erken kapama tutarı ve tazminat hesabını iste.
- Tazminatın kalan vadeye göre yüzde bir veya yüzde iki sınırını aşmadığını kontrol et.
- Kısmi erken ödeme de yapabileceğini, bunun için de faiz indirimi istenebileceğini bil.
- Taksit gecikirse bankanın otuz gün süre veren uyarısını takip et ve bu sürede borcunu ödemeyi dene.
- Kredi bitince ipoteğin kaldırılmasını iste.
Dayanak mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 32: Konut finansmanı sözleşmesi konut edinme amacıyla kredi kullandırılması, finansal kiralama, konut teminatlı kredi ve yeniden finansmana yönelik sözleşmedir; yazılı veya mesafeli kurulmalıdır.
- 6502 sayılı Kanun m. 34: Kalan borcun tamamı ancak kuruluş edimlerini ifa etmişse ve tüketici art arda en az iki taksidi ödemezse, en az otuz gün süreli uyarıdan sonra istenebilir; muaccel taksitlerde faiz ve komisyon dikkate alınmaz.
- 6502 sayılı Kanun m. 36: Faiz oranı sabit, değişken veya karma belirlenebilir; sabit oran tarafların rızası dışında değiştirilemez; değişken oran sözleşmedeki endekslerin en düşüğüne göre ve azami dönemsel ödeme tutarını aşmamak koşuluyla değiştirilebilir.
- 6502 sayılı Kanun m. 37: Tüketici taksitleri veya borcun tamamını erken ödeyebilir ve gerekli faiz indirimi yapılır; sabit faizde sözleşmede yer alıyorsa erken ödeme tazminatı, kalan vadesi otuz altı ayı aşmayanlarda yüzde biri, aşanlarda yüzde ikiyi geçemez; değişken faizde tazminat istenemez.
En çok sorulan sorular
Konut kredisini erken kapatırsam ne kadar ceza öderim?
Sabit faizli kredilerde kalan vadesi otuz altı ay ve altındaysa erken ödenen tutarın en fazla yüzde biri, üstündeyse en fazla yüzde ikisi tazminat istenebilir.
Değişken faizli kredide erken kapama tazminatı var mı?
Hayır. Faiz oranı değişkense erken ödeme tazminatı istenemez.
Kısmi erken ödeme yapabilir miyim?
Evet. Vadesi gelmemiş bir veya birkaç taksidi erken ödeyebilirsin; banka gerekli faiz indirimini yapmak zorundadır.
Banka sabit faizli konut kredimin faizini artırabilir mi?
Hayır. Sabit faiz oranı tarafların rızası olmadan değiştirilemez.
İki taksit gecikti, banka evimi satabilir mi?
Art arda iki taksit gecikirse ve banka en az otuz gün süre veren uyarı gönderip sonuç alamazsa kalan borcun tamamını isteyebilir ve ipoteği paraya çevirmek için takip başlatabilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.