Köpeği Tasmasız Gezdirmek Suç mu? Hayvanı Tehlike Yaratacak Şekilde Serbest Bırakmanın Cezası
Komşunun iri köpeği her sabah bahçe kapısı açık bırakıldığı için sokağa çıkıyor ve çocuklara saldırmaya kalkıyor. Ya da köpeğini parkta tasmasız gezdiren biri, köpeğin koşuya çıkan birini kovalamasına ses çıkarmıyor. Köpek kimseyi ısırmasa bile, hayvanını başkaları için tehlikeli olacak şekilde serbest bırakmak Türk Ceza Kanunu'nda suçtur. Bu rehberde bu suçu, cezasını, şikayet yolunu ve hayvan sahibi olarak dikkat etmen gerekenleri anlatıyoruz.
Hangi davranış suç sayılır?
Kanun iki davranışı cezalandırır:
- Gözetimi altındaki bir hayvanı, başkalarının hayatı veya sağlığı için tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakmak
- Böyle bir hayvanın kontrol altında tutulmasında ihmal göstermek
Suçun oluşması için hayvanın birini ısırması veya yaralaması gerekmez. Hayvanın serbest kalmasının insanlar için tehlike yaratabilecek nitelikte olması yeterlidir.
Hangi durumlar tehlikeli sayılabilir?
- Saldırgan veya iri bir köpeği kalabalık bir yerde tasmasız gezdirmek
- Bahçe kapısını sürekli açık bırakarak köpeğin sokağa çıkmasına izin vermek
- Daha önce birine saldırmış bir köpeği önlem almadan dolaştırmak
- Bir boğa veya at gibi büyük bir hayvanı yerleşim yerinde başıboş bırakmak
- Ağızlık takması gereken bir köpeği ağızlıksız dışarı çıkarmak
Küçük ve uysal bir köpeğin kısa süre tasmasız kalması her zaman bu suçu oluşturmaz. Önemli olan, somut olayda insanlar için gerçek bir tehlike olup olmadığıdır.
Cezası ne?
Hayvanı tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakmanın cezası altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Bu suç şikayete bağlı değildir. Savcılık durumu öğrendiğinde soruşturma başlatabilir.
Hayvan birini ısırır veya yaralarsa, hayvan sahibi ayrıca taksirle yaralama suçundan da sorumlu tutulabilir.
Tehlikeli ırklar konusunda ne bilmelisin?
Hayvanları Koruma Kanunu'na göre Bakanlıkça tehlikeli olarak belirlenen hayvanları üretmek, sahiplenmek, barındırmak, satmak ve takas etmek yasaktır. Bu yasağa aykırı davranana idari para cezası verilir ve hayvana el konulabilir.
Hangi ırkların tehlikeli sayıldığı Bakanlık düzenlemeleriyle belirlenir. Güncel listeyi il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğünden öğrenebilirsin.
Tehlikeli bir hayvanla karşılaştıysan ne yapmalısın?
- Acil bir saldırı tehlikesi varsa 112'yi ara.
- Başıboş ve sahipsiz bir köpek söz konusuysa belediyenin veteriner işleri müdürlüğüne bildir.
- Sahipli bir hayvan sürekli tehlike yaratıyorsa olayların tarihini ve saatini not et, video kaydı al.
- Hayvan sahibiyle konuşmak işe yaramazsa kolluğa veya savcılığa şikayette bulun.
- Apartmanda yaşanıyorsa durumu apartman yönetimine de yazılı olarak bildir.
Hayvan zarar verirse tazminat
Hayvanın bakımını üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Hayvan sahibi ancak zararı önlemek için gerekli özeni gösterdiğini kanıtlarsa sorumluluktan kurtulur.
Köpek ısırması sonucu tedavi giderlerin, iş göremediğin günler ve manevi zararın için tazminat isteyebilirsin. Bunun için Hakkını Sor'daki köpek ısırması rehberine bakabilirsin.
Hayvan sahibiysen nelere dikkat etmelisin?
- Köpeğini dışarıda tasmalı gezdir; saldırgan eğilimi varsa ağızlık tak.
- Bahçe kapısının ve çitin güvenli olduğundan emin ol.
- Köpeğini kalabalık yerlerde ve çocuk parklarında serbest bırakma.
- Hayvanının aşılarını yaptır ve kaydını belediyede güncel tut.
- Sahiplenemeyeceğin bir hayvanı sokağa bırakma; ev hayvanını terk etmek yasaktır ve ağır idari para cezası gerektirir.
Kısaca yapılacaklar
- Tehlikeli şekilde serbest bırakılan hayvanı video ve tarihle kayda al.
- Acil tehlikede 112'yi ara, sahipsiz köpekleri belediyeye bildir.
- Sürekli tehlike yaratan hayvan sahibini savcılığa şikayet et.
- Hayvan zarar verdiyse rapor al ve tazminat iste.
- Hayvan sahibiysen tasma, ağızlık ve güvenli çit kurallarına uy.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 177: Gözetimindeki hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı için tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişi altı aya kadar hapis veya adli para cezası alır.
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m. 14: Bakanlıkça belirlenen tehlikeli hayvanları üretmek, sahiplenmek, barındırmak, satmak ve takas etmek ile ev hayvanını terk etmek yasaktır.
- 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m. 24 ve 28: Kanuna aykırı davrananların hayvan bulundurması yasaklanıp hayvanlarına el konulabilir; tehlikeli hayvan yasağına ve terk yasağına aykırı davrananlara hayvan başına idari para cezası verilir.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 67: Hayvanın bakımını üstlenen kişi, gerekli özeni gösterdiğini ispat etmedikçe hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür.
En çok sorulan sorular
Köpeği tasmasız gezdirmek suç mu?
Köpeğin serbest kalması başkalarının hayatı veya sağlığı için tehlike yaratıyorsa suçtur. Her tasmasız gezdirme suç değildir; somut tehlikeye bakılır.
Köpek kimseyi ısırmadıysa da ceza alınır mı?
Evet. Suçun oluşması için ısırma şart değildir; tehlike yaratılması yeterlidir.
Bu suçun cezası ne?
Altı aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Sokaktaki sahipsiz köpekler için kime başvurulur?
Belediyenin veteriner işleri müdürlüğüne başvurmalısın. Acil bir saldırı tehlikesinde 112'yi arayabilirsin.
Köpek ısırırsa sahibi ne öder?
Tedavi giderlerini, kazanç kaybını ve manevi zararı ödemekle yükümlü olabilir. Ayrıca taksirle yaralama suçundan da sorumlu tutulabilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.