Kredi Bitti Ama Tapudaki İpotek Kalkmadı: İpotek Nasıl Kaldırılır?
Konut kredini son taksitine kadar ödedin, ama tapuda hâlâ bankanın ipoteği duruyor. Evi satmak istiyorsun ve alıcı "İpotek kalkmadan almam" diyor. Ya da yıllar önce bir tanıdığına olan borcun için evine ipotek koydurdun, borcu ödedin ama alacaklı ipoteği kaldırmak için tapuya gelmiyor. "Borç bitti, ipotek neden kalkmıyor? Nasıl kaldırırım?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde ipoteğin kaldırılmasını, yani ipotek terkinini anlatıyoruz.
Borç bitince ipotek kendiliğinden kalkmaz
İpotek, bir borcun güvencesi olarak taşınmaz üzerinde kurulan ve tapuya tescil edilen bir rehin hakkıdır. Borç ödendiğinde ipotek tapudan kendiliğinden silinmez. Silinmesi için terkin işleminin yapılması gerekir.
Kanuna göre alacak sona erince, ipotekli taşınmazın maliki alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir. Yani alacaklı, borç bittikten sonra ipoteği kaldırmak zorundadır.
Banka ipoteği nasıl kaldırılır?
Konut kredisi gibi banka kredilerinde süreç genellikle şöyle işler:
- Kredinin tamamen kapandığını bankadan yazılı olarak teyit et.
- Bankadan ipoteğin kaldırılmasını, yani fek yazısının tapu müdürlüğüne gönderilmesini iste.
- Banka, ipoteğin kaldırılması için tapu müdürlüğüne yazı gönderir veya elektronik olarak işlem yapar.
- Tapu müdürlüğünden randevu alarak terkin işlemini tamamlarsın; bazı durumlarda işlem bankanın talebiyle doğrudan yapılır.
Dikkat: Bazı bankalar üst sınır ipoteği kurar. Bu ipotek, yalnızca konut kredisini değil, bankaya olan diğer borçlarını da güvence altına alabilir. Kredi kartı veya başka bir kredi borcun varsa banka ipoteği kaldırmayabilir. Bu yüzden ipotek belgesini ve kredi sözleşmeni kontrol et.
Kişi ipoteği nasıl kaldırılır?
Alacaklı bir kişi ise:
- Alacaklı, tapu müdürlüğüne gelerek ipoteğin kaldırılmasını talep eder.
- Gelemiyorsa, noterden bu iş için vekaletname vererek bir başkasını gönderebilir.
Alacaklı borç ödendiği halde ipoteği kaldırmıyorsa:
- Önce noter aracılığıyla ihtar göndererek ipoteği kaldırmasını iste.
- Sonuç alamazsan, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde ipoteğin terkini için dava açabilirsin.
- Davada borcu ödediğini gösteren dekont, makbuz gibi belgeleri sunarsın.
Borcunu öderken makbuz almanın önemini Hakkını Sor'daki borç ödeme makbuzu rehberinde bulabilirsin.
Süreli ipotekte kolaylık
İpotek belirli bir süre için kurulmuşsa daha kolay bir yol vardır:
- Süre bittikten sonra otuz gün içinde, alacaklı ipoteğin paraya çevrilmesi için takip başlatmamışsa,
- yani tapuya bu takibe ilişkin şerh konulmamışsa,
- ipotek, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir.
Bu durumda alacaklının rızasına veya mahkeme kararına gerek kalmaz. Tapu kaydında ipoteğin süreli olup olmadığını kontrol et.
İpotek takibi başlatıldıysa
Alacaklı ipoteğin paraya çevrilmesi için icra takibi başlattıysa, icra dairesi bunu tapuya bildirir ve tapu kaydına şerh verilir. Bu şerhten sonra taşınmazı satın alan kişiye ayrıca ödeme emri gönderilmez; yani alıcı da bu takipten etkilenir.
İpotekli evin icra yoluyla satılması sürecini Hakkını Sor'daki ipotekli ev icra rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Borcun tamamen bittiğini gösteren yazılı belgeyi al.
- Bankadan fek yazısının tapu müdürlüğüne gönderilmesini iste.
- Üst sınır ipoteği varsa, bankaya başka borcun olmadığından emin ol.
- Kişi ipoteğinde alacaklıyı tapuya çağır; gelmezse noter ihtarı gönder.
- Sonuç alamazsan ipoteğin terkini için dava aç.
- İpotek süreliyse, süre bitiminden sonraki otuz günü takip et ve tapu müdürlüğüne terkin için başvur.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 883: Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir; süreli ipotekte sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde İcra ve İflas Kanunu m. 150/c şerhi konulmamışsa ipotek malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 150/c: İcra memuru ipoteğin paraya çevrilmesi takibini tapuya bildirir ve sicile şerh verilir; şerhten sonra taşınmazı edinenlere icra veya ödeme emri tebliğ edilmez.
En çok sorulan sorular
Kredim bitti, ipotek kendiliğinden kalkar mı?
Hayır. Bankanın tapu müdürlüğüne fek yazısı göndermesi ve terkin işleminin yapılması gerekir.
Banka ipoteği kaldırmıyor, ne yapabilirim?
Önce bankaya başka borcun olup olmadığını kontrol et. Borcun yoksa yazılı olarak talepte bulun, sonuç alamazsan noter ihtarı gönderip dava açabilirsin.
Alacaklı tapuya gelmiyor, ipotek nasıl kalkar?
Noter ihtarı gönderip sonuç alamazsan, ipoteğin terkini için mahkemede dava açabilirsin.
Süreli ipotek kendiliğinden kalkar mı?
Süre bittikten sonra otuz gün içinde takip şerhi konulmamışsa, senin talebinle tapu müdürlüğü ipoteği terkin eder.
İpotekli evi satabilir miyim?
Satabilirsin, ama ipotek tapuda kalır ve yeni malik de bundan etkilenir. Bu yüzden alıcılar genellikle ipoteğin önce kaldırılmasını ister.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.