Kredi Borçlusu Vefat Etti, Hayat Sigortası Ödemiyor: Ne Yapmalı?
Baban konut kredisi çekerken banka ona bir hayat sigortası da yaptırmıştı. Baban vefat ettiğinde, kalan kredi borcunun bu sigortayla kapanacağını düşündün. Ama sigorta şirketi "vefat eden kişinin sigortayı yaptırırken bildirmediği bir hastalığı vardı" diyerek ödemeyi reddetti. Banka da şimdi borcun mirasçılar olarak sizden ödenmesini istiyor. Bu rehberde krediye bağlı hayat sigortasının ödeme yapmaması durumunda haklarını anlatıyoruz.
Krediye bağlı hayat sigortası ne işe yarar?
Bankalar kredi verirken çoğu zaman, kredi kullanan kişinin vefat etmesi ya da tamamen iş göremez hâle gelmesi ihtimaline karşı bir hayat sigortası yapılmasını ister. Bu sigortada genellikle banka, yani kredi veren kurum, lehdardır. Kredi borçlusu vefat ederse, sigorta şirketi kalan kredi borcunu bankaya öder ve mirasçılar bu borçtan kurtulur.
Vefattan sonra ne yapmalısın?
- Vefatı, krediyi veren bankaya ve sigorta şirketine en kısa sürede bildir.
- Ölüm belgesini, varsa ölüm nedenini gösteren hastane raporlarını ve mirasçılık belgesini hazırla.
- Bankadan, krediye bağlı sigorta poliçesinin bir örneğini iste.
- Sigorta şirketine yazılı olarak başvur ve hasar dosyası açılmasını sağla.
Poliçe olup olmadığını bilmiyorsan
Vefat eden yakınının adına bir hayat sigortası poliçesi bulunup bulunmadığını bilmiyorsan, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin hizmetleri üzerinden sorgulama yapabilirsin. Ayrıca kredi kullandığı bankalara da başvurabilirsin.
Sigorta şirketi hangi gerekçelerle ödemeyi reddeder?
Önceden var olan hastalık
En sık karşılaşılan ret gerekçesi, sigortalının poliçe yapılmadan önce var olan bir hastalığı bildirmemiş olmasıdır. Sigorta şirketi, sigortalının bu hastalığı bildirseydi poliçeyi yapmayacağını ya da farklı şartlarla yapacağını ileri sürer.
Poliçe süresinin dolması veya primlerin ödenmemesi
Poliçe süresi dolmuşsa ya da primler ödenmediği için poliçe sona ermişse, sigorta ödeme yapmayabilir.
Teminat dışı durumlar
Poliçede teminat dışında bırakılan bazı ölüm nedenleri bulunabilir. Örneğin, poliçe yapıldıktan sonraki belirli bir süre içinde gerçekleşen intihar hâlleri çoğu poliçede teminat dışıdır.
Sağlık beyanı ret gerekçesi her zaman geçerli mi?
Hayır. Sigortalının, poliçe yapılırken sigorta şirketinin sorduğu sorulara doğru cevap verme yükümlülüğü vardır. Ancak:
- Sigorta şirketi, sağlık durumuyla ilgili açık ve anlaşılır sorular sormamışsa ya da sigortalıya bir sağlık beyanı formu doldurtmamışsa, sigortalının bir hastalığı bildirmediği gerekçesiyle ödemeyi reddetmesi zorlaşır.
- Banka şubesinde, sigortalıya sorular okunmadan ya da açıklama yapılmadan önüne konan matbu bir formun imzalatılması, ret için yeterli olmayabilir.
- Bildirilmeyen hastalık ile ölüm nedeni arasında bir ilgi yoksa, ret gerekçesi tartışmalı hâle gelir.
- Sigortalının bildirmeme davranışı kasıtlı değilse, sigorta şirketinin ödemeyi tamamen reddetmek yerine, kanunda öngörülen ölçüde azaltarak ödemesi gündeme gelebilir.
Sigorta ödemeyi reddederse ne yapmalısın?
Ret yazısını ve belgeleri iste
Sigorta şirketinden ret gerekçesini yazılı olarak iste. Ayrıca poliçe yapılırken imzalanan sağlık beyanı formunun bir örneğini talep et.
Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketinin ret kararına karşı Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsin. Komisyon, mahkemeye göre daha hızlı sonuç verir. Başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurmuş olman gerekir.
Mahkeme
Sigorta Tahkim Komisyonu yerine, tüketici mahkemesine ya da ilgili mahkemeye de başvurabilirsin. Dava açmadan önce arabulucuya gitmen gerekebilir.
Banka borcu mirasçılardan isterse
Sigorta ödeme yapmazsa, banka kalan kredi borcunu mirasçılardan isteyebilir. Mirasçılar, mirası reddetmedikleri sürece, vefat eden kişinin borçlarından birlikte sorumlu olur.
- Vefat eden kişinin borçları malvarlığından fazlaysa, mirası reddetmeyi değerlendirebilirsin. Mirasın reddi için kanunda öngörülen süre, ölümü öğrendiğin tarihten itibaren üç aydır.
- Sigorta şirketiyle uyuşmazlığın devam ederken mirası reddetme süresinin dolmasına dikkat et.
- İpotekli bir konut kredisi varsa, borç ödenmezse banka ipoteği paraya çevirmek için takip başlatabilir.
Kısaca yapılacaklar
- Vefatı bankaya ve sigorta şirketine hemen bildir.
- Poliçe örneğini ve sağlık beyanı formunu iste.
- Ret gerekçesini yazılı olarak al ve incele.
- Ödeme yapılmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvur.
- Mirası reddetme süresini kaçırma.
En çok sorulan sorular
Vefattan sonra ne yapmalıyım?
Vefatı bankaya ve sigorta şirketine hemen bildir, ölüm belgesi, hastane raporları ve mirasçılık belgesiyle hasar dosyası açtır.
Poliçe olup olmadığını nasıl öğrenirim?
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin hizmetleri üzerinden sorgulayabilirsin.
Sigorta "önceden var olan hastalık" diyerek ödemeyi reddedebilir mi?
Her zaman değil. Açık sorular sorulmadıysa, matbu form imzalatıldıysa ya da hastalık ölümle ilgili değilse ret tartışmalıdır.
Bildirilmeyen hastalık kasıtlı değilse ne olur?
Sigorta şirketi ödemeyi tamamen reddetmek yerine kanunda öngörülen oranda ödeme yapmak zorunda kalabilir.
Sigorta ödemezse nereye başvurabilirim?
Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.