Limited Şirket Ortağı Şirketin Borcunu Öder mi? Vergi ve SGK Borcunda Ortağın Sorumluluğu
Birkaç yıl önce bir arkadaşınla limited şirket kurdun, sermayenin yarısı senin payındı. Şirket battı, kapandı. Şimdi vergi dairesinden şirketin ödenmemiş vergileri için senin adına ödeme emri geldi, banka hesabına haciz konuldu. Ya da şirketteki payını yıllar önce devretmiştin ama devir öncesine ait SGK borcu yüzünden hâlâ seni arıyorlar. "Limited şirket ortağı şirketin borcunu öder mi? Payımı devrettim, yine de sorumlu muyum?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Türk Ticaret Kanunu ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'daki limited şirket ortağının sorumluluğunu anlatıyoruz.
Kural: Şirketin borcundan şirket sorumludur
Limited şirket, borç ve yükümlülüklerinden dolayı yalnızca kendi mal varlığıyla sorumludur. Yani şirketin tedarikçiye, bankaya, kiraya verene veya başka bir kişiye olan özel hukuk borçları için ortaklara kural olarak başvurulamaz. Ortak, yalnızca taahhüt ettiği sermayeyi ödemekle yükümlüdür.
Bu yüzden şirketin satıcıya olan borcu için şirket ortağına icra takibi yapılması kural olarak mümkün değildir. Ortak şirket borcuna ayrıca kefil olduysa veya senet imzaladıysa durum farklıdır; o zaman kefaletten veya senetten doğan kişisel sorumluluğu vardır.
İstisna: Vergi ve diğer kamu borçları
Vergi, vergi cezası, SGK primi gibi amme alacaklarında durum farklıdır. Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından, sermaye payları oranında doğrudan sorumludur ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilirler.
Bu sorumluluğun özellikleri şunlardır:
- Önce şirkete başvurulmalıdır. Ortağa gidilmesi için alacağın şirketten tahsil edilememiş veya edilemeyeceğinin anlaşılmış olması gerekir.
- Ortak, sermaye payı oranında sorumludur. Yüzde elli pay sahibi, tahsil edilemeyen kamu borcunun yarısından sorumlu tutulur.
- Takip, vergi dairesi veya SGK tarafından ödeme emri ve haciz yoluyla yapılır.
Payını devrettiysen
Payını devretmen seni devir öncesine ait kamu borçlarından kurtarmaz:
- Payını devreden ve devralan kişiler, devir öncesine ait amme alacaklarından müteselsilen sorumlu tutulur. Yani vergi dairesi ikinizden birine veya ikinize birden gidebilir.
- Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahipleri farklı kişilerse, bu kişiler de müteselsilen sorumludur.
Bu nedenle limited şirket payı devralırken şirketin vergi ve SGK borcu olup olmadığını mutlaka araştır.
Müdürlerin ayrıca sorumluluğu
Şirketin kanuni temsilcisi, yani müdürü olan kişiler, vergi ve kamu borçları için ayrıca kanuni temsilci sıfatıyla sorumlu tutulabilir. Bu sorumluluk ortaklık sorumluluğundan farklıdır ve sermaye payıyla sınırlı değildir. Müdür olarak görev yaptıysan bu konuda bir avukattan destek almanı öneririz.
Ödeme emrine itiraz
Senin adına ödeme emri geldiyse, ödeme emrinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirsin. Örneğin şunları ileri sürebilirsin:
- Şirkete karşı yeterli takip yapılmadan doğrudan sana gelindiği
- Borcun senin ortak olduğun döneme ait olmadığı
- Sorumluluk oranının sermaye payını aştığı
- Borcun zamanaşımına uğradığı
Ödeme emrine itiraz ve vergi borcunun zamanaşımı için Hakkını Sor'daki vergi veya MTV borcumu ödemezsem ne olur rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Şirketin özel hukuk borçları için kural olarak kişisel sorumluluğun olmadığını bil; kefil olmadan ve senet imzalamadan önce iki kez düşün.
- Vergi ve SGK borçlarını düzenli takip et; şirket kapanmadan önce kamu borçlarını kapat.
- Pay devralırken şirketin vergi dairesi ve SGK borç durumunu sorgula.
- Payını devrederken devir sözleşmesine devir öncesi borçların devralana ait olduğuna dair hüküm koy; bu hüküm vergi dairesine karşı seni korumaz ama devralana rücu etmeni kolaylaştırır.
- Ödeme emri gelirse on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava aç.
Dayanak mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 602: Limited şirket, borç ve yükümlülükleri dolayısıyla sadece malvarlığıyla sorumludur.
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m. 35: Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen veya edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan sorumludur; payı devreden ve devralan devir öncesi amme alacaklarından müteselsilen sorumludur; alacağın doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlardaki farklı pay sahipleri de müteselsilen sorumludur.
En çok sorulan sorular
Limited şirket ortağı şirketin borcunu öder mi?
Özel hukuk borçlarında kural olarak hayır; şirket yalnızca kendi malvarlığıyla sorumludur. Vergi ve SGK gibi kamu borçlarında ise şirketten tahsil edilemeyen kısımdan sermaye payın oranında sorumlusun.
Şirket kapandı, vergi borcu benden istenebilir mi?
Evet. Şirketten tahsil edilemeyen vergi borcundan sermaye payın oranında sorumlu tutulabilirsin.
Payımı devrettim, hâlâ sorumlu muyum?
Devir öncesine ait kamu borçlarından devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olmaya devam edersin.
Yüzde yirmi payım var, ne kadar öderim?
Şirketten tahsil edilemeyen kamu borcunun yüzde yirmisinden sorumlu olursun.
Ödeme emrine nasıl itiraz ederim?
Tebliğden itibaren on beş gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.