Maaş Geç Ödenirse ya da Hiç Ödenmezse Ne Yapmalı?
Maaşın ayın belli bir gününde yatırılması gerekiyor ama işveren sürekli geciktiriyorsa, bir kısmını ödeyip gerisini sonraya bırakıyorsa ya da aylardır hiç ödeme yapmıyorsa, bu duruma katlanmak zorunda değilsin. Kanun, maaşı ödenmeyen çalışana güçlü haklar tanır. Bu rehberde maaşın geç ödenmesi ya da hiç ödenmemesi durumunda yapabileceklerini anlatıyoruz.
Maaş ne zaman ödenmelidir?
Ücret, kural olarak en geç ayda bir ödenir (4857 s.K. md. 32). Ödeme süresi iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle bir haftaya kadar indirilebilir. Ücretin banka hesabına yatırılması zorunluysa, işveren ücreti bankaya yatırmak zorundadır.
20 gün içinde ödenmezse iş görmekten kaçınabilirsin
Ücretin ödeme gününden itibaren 20 gün içinde, zorlayıcı bir sebep dışında ödenmezse, iş görmekten kaçınabilirsin (4857 s.K. md. 34). Yani maaşın ödenene kadar işe gitmeme hakkın vardır. Bu durumda:
- Bu nedenle iş görmekten kaçınman grev sayılmaz.
- İşveren bu nedenle seni işten çıkaramaz; çıkarırsa fesih geçersiz ya da haksız olur.
- Bu hakkı kullanacaksan, işverene durumu yazılı olarak bildirmen faydalı olur.
Gecikmiş ücretler için ayrıca mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faiz isteyebilirsin.
Haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilirsin
Ücretin kanun ya da sözleşme hükümlerine göre ödenmiyorsa, iş sözleşmeni haklı nedenle hemen feshedebilirsin (4857 s.K. md. 24/II-e). Bu durumda:
- En az bir yıllık kıdemin varsa kıdem tazminatı alırsın.
- İhbar süresine uyman gerekmez.
- Ödenmeyen maaşlarını, fazla mesai ve yıllık izin ücretlerini de talep edebilirsin.
Fesih bildiriminde ücretinin ödenmediğini ve bu nedenle haklı nedenle fesih yaptığını açıkça yaz. Bildirimi noter, KEP ya da imza karşılığı elden teslim gibi ispatlanabilir bir yolla gönder.
"İstifa ediyorum" yazarsan, kıdem tazminatı hakkını kaybedebilirsin. Bu yüzden istifa dilekçesi yerine haklı nedenle fesih bildirimi ver.
Sık sık geç ödenen maaş
Maaşın her ay birkaç gün ya da birkaç hafta gecikmeli ödeniyorsa, bu durum da haklı fesih sebebi olabilir. Yargıtay uygulamasına göre, ücretin sürekli olarak geç ödenmesi, işçiye haklı fesih hakkı verir. Bunun için gecikmelerin düzenli hâle geldiğini gösteren banka hesap dökümlerin önemli bir delildir.
Kısmi ödeme
İşverenin maaşının yalnızca bir kısmını ödemesi, örneğin asgari ücreti bankadan yatırıp kalanını elden vermemesi de ücretin ödenmemesi anlamına gelir. Bu durumda da yukarıdaki haklarını kullanabilirsin. Bu tür durumlarda gerçek ücretini tanıklar ve yazışmalarla ispat etmen gerekebilir.
Delilleri sakla
- Maaşının yattığı banka hesabının dökümleri.
- Maaş bordroların.
- İş sözleşmen ve ücretini gösteren belgeler.
- İşverenle maaş konusunda yaptığın yazışmalar ve mesajlar.
- Aynı durumu yaşayan iş arkadaşlarının adları.
Alacağını nasıl alırsın?
- İşçilik alacakların için dava açmadan önce arabulucuya başvurman zorunludur.
- Arabuluculukta anlaşma olursa, anlaşma belgesi mahkeme kararı gibi icra edilebilir.
- Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açabilirsin.
- Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.
Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na ya da ALO 170 hattına başvurarak iş yerinde denetim yapılmasını isteyebilirsin.
İşveren iflas ederse
İşverenin iflası, konkordato ilan etmesi ya da ödeme güçlüğüne düşmesi hâlinde, şartları sağlıyorsan son üç aya ait ödenmeyen ücretlerin için İŞKUR'dan ücret garanti fonundan ödeme talep edebilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Maaşının yattığı tarihleri ve tutarları banka dökümleriyle takip et.
- Maaşın 20 gün gecikirse iş görmekten kaçınabileceğini bil.
- Ödeme yapılmazsa istifa değil, haklı nedenle fesih bildirimi ver.
- Ödenmeyen alacakların için arabulucuya başvur.
- İşveren iflas ettiyse ücret garanti fonuna başvur.
En çok sorulan sorular
Maaşım ödenmezse işe gitmeyebilir miyim?
Evet. Ücretin ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmezse iş görmekten kaçınabilirsin ve bu nedenle çıkarılamazsın.
Maaşım ödenmezse haklı nedenle fesih yapabilir miyim?
Evet. Bu durumda en az bir yıllık kıdemin varsa kıdem tazminatı alırsın ve ihbar süresine uyman gerekmez.
Fesih bildirimine ne yazmalıyım?
"İstifa ediyorum" yazma; ücretinin ödenmediğini ve haklı nedenle feshettiğini açıkça yaz.
Maaşım sürekli birkaç gün geç yatıyor, haklı fesih sebebi olur mu?
Evet. Ücretin sürekli geç ödenmesi de haklı fesih sebebi olabilir.
Geciken maaş için faiz isteyebilir miyim?
Evet. Gecikmiş ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faiz isteyebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.