Maaşıma Haciz Geldi: Maaşın Ne Kadarı Kesilir, Nasıl İtiraz Edilir?
Bir borcun yüzünden icra takibi başlatıldı ve muhasebeden "maaşına haciz geldi, kesinti yapacağız" diye haber geldi. "Maaşımın ne kadarı kesilir, birden fazla icra varsa hepsi aynı anda mı kesilir, buna itiraz edebilir miyim?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde çalışanın maaşına konulan haczi, kesinti oranını ve itiraz yollarını anlatıyoruz.
Maaşa haciz konulabilir mi?
Evet. Hakkında kesinleşmiş bir icra takibi bulunan borçlunun maaşı, ücreti ve her türlü ödemesi haczedilebilir. Ancak kanun, maaşın tamamının haczedilmesine izin vermez. Maaşından önce senin ve ailenin geçinmesi için gerekli olan miktar ayrılır, haciz kalan kısma uygulanır.
Maaşın ne kadarı kesilir?
Kanuna göre maaşlar, ücretler ve benzeri ödemeler, borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra memurunca gerekli görülen miktar düşüldükten sonra haczedilebilir. Ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz.
Uygulamada icra daireleri maaş haczinde çoğunlukla net maaşın dörtte birini keser. Yani net maaşın 40.000 lira ise, her ay genellikle 10.000 lira kesilerek icra dosyasına gönderilir.
Neler maaş sayılır?
Haciz kuralı yalnızca maaşla sınırlı değildir. Şu ödemeler de aynı kurala tabidir:
- Maaşlar ve her türlü ücretler,
- Tahsisatlar,
- İlama dayanmayan nafakalar,
- Emekli maaşları,
- Sigortalar ya da emekli sandıkları tarafından bağlanan gelirler.
Emekli maaşına haczin özel kuralları için sitedeki emekli maaşına haciz rehberimize de bakabilirsin.
Birden fazla icra varsa
Birden fazla alacaklı maaşına haciz koydurduysa, hepsi aynı anda kesilmez. Kanuna göre hacizler sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmeden sonraki haciz için kesinti yapılamaz. Yani önce ilk gelen borç ödenir, o bitince ikinci haciz için kesintiye başlanır.
İşverenin yükümlülükleri
İcra dairesi maaş haczini işverenine bildirir. İşveren:
- Haczin yapıldığını ve maaşının miktarını en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirmek,
- Borç bitene kadar haczedilen miktarı maaşından keserek hemen icra dairesine göndermek,
- Maaşında bir değişiklik olursa ya da işten ayrılırsan bunu derhal icra dairesine bildirmek
zorundadır.
İşveren bu yüzden işten çıkarabilir mi?
Maaşına haciz gelmesi tek başına seni işten çıkarmak için haklı bir sebep değildir. İş güvencesi kapsamındaysan, sadece maaş haczi gerekçesiyle yapılan fesih geçersiz sayılabilir.
Önceden yapılan anlaşmalar
Kanuna göre, haczedilemeyen ya da sınırlı haczedilebilen mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir. Örneğin kredi sözleşmesinde "maaşımın tamamının haczedilmesine izin veriyorum" diye imzaladığın bir madde, bu sınırları ortadan kaldırmaz.
Maaş haczine itiraz
İcra mahkemesine şikayet
Maaşından kanundaki sınırları aşan bir kesinti yapılıyorsa ya da haciz işlemi hukuka aykırıysa, icra mahkemesine şikayet yoluna gidebilirsin. Şikayet, işlemi öğrendiğin tarihten itibaren yedi gün içinde yapılmalıdır.
Borca itiraz
Borcun kendisine itiraz etmek istiyorsan, bunun için icra takibinde ödeme emrine karşı tanınan itiraz süresini kullanman gerekir. Ödeme emri tebliğ edildikten sonra itiraz etmezsen takip kesinleşir ve maaşına haciz konulabilir.
Maaş haczinden kurtulmanın yolları
- Alacaklıyla anlaşarak borcu taksitlendirmek,
- Borcun tamamını ödeyerek dosyayı kapatmak,
- Haciz sınırlarını aşan kesintilere karşı şikayet yoluna başvurmak,
- Takibin zamanaşımına uğradığını düşünüyorsan bunu icra mahkemesinde ileri sürmek.
Borcu ödediğinde icra dairesinden haczin kaldırılmasını ve işverene bunun bildirilmesini istemeyi unutma.
Kısaca yapılacaklar
- e-Devlet'ten ya da UYAP'tan hakkındaki icra dosyalarını kontrol et.
- Maaş bordrondan kesinti tutarını takip et.
- Kesinti dörtte birden fazlaysa ya da hukuka aykırıysa yedi gün içinde icra mahkemesine şikayet et.
- Birden fazla haciz varsa sıralamanın doğru yapıldığını kontrol et.
- Alacaklıyla anlaşma ya da taksit imkanlarını araştır.
- Borç bitince haczin kaldırıldığından emin ol.
Dayanak mevzuat
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 83: Maaşlar, ücretler, ilama dayanmayan nafakalar ve emekli maaşları, borçlu ve ailesinin geçinmesi için gerekli miktar düşüldükten sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz; birden fazla haciz sıraya konur ve öndeki haczin kesintisi bitmeden sonrakine geçilemez.
- 2004 sayılı Kanun m. 83/a: Haczedilemeyen mal ve hakların haczedilebileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar geçerli değildir.
- 2004 sayılı Kanun m. 355: İşveren haczi ve maaş miktarını en geç bir hafta içinde bildirmek, borç bitinceye kadar kesinti yapıp icra dairesine göndermek ve değişiklikleri derhal bildirmekle yükümlüdür.
- 2004 sayılı Kanun m. 16: İcra dairesi işlemlerine karşı, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikayet edilebilir.
En çok sorulan sorular
Maaşımın yüzde kaçı haczedilir?
Kanuna göre haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Uygulamada icra daireleri genellikle net maaşın dörtte birini, yani yüzde yirmi beşini keser.
Asgari ücrete haciz konulur mu?
Kanunda asgari ücret için ayrı bir haciz yasağı yoktur. Bu yüzden asgari ücretle çalışanın maaşına da haciz konulabilir. Ancak icra memuru, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktarı dikkate almak zorundadır.
İki ayrı icra varsa maaşımın yarısı mı kesilir?
Hayır. Birden fazla haciz varsa bunlar sıraya konur. Önce ilk haczin borcu kesilir, o bittikten sonra ikinci haciz için kesintiye başlanır.
Maaş haczi yüzünden işten çıkarılabilir miyim?
Maaşına haciz gelmesi tek başına haklı bir fesih sebebi değildir. İş güvencesi kapsamındaysan, sırf bu gerekçeyle işten çıkarılman durumunda işe iade davası açabilirsin.
Banka maaş hesabımdaki paraya haciz koyabilir mi?
Maaş hesabına yatan paralar da maaş niteliğini koruyabilir. Hesabındaki maaşın tamamına bloke konulduysa, icra mahkemesine şikayette bulunarak haczin kanundaki sınırlara indirilmesini isteyebilirsin.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.