Mağazadan Taksitle Aldım, Taksit Gecikti: Borcun Tamamı İstenebilir mi? Taksitle Satışta Haklar
Bir mobilya mağazasından koltuk takımını mağazanın kendi taksit sistemiyle aldın, senet imzaladın. Şimdi iki taksidi geciktirdin ve mağaza "Borcun tamamı muaccel oldu, hepsini hemen öde" diyor. Ya da taksitle aldığın beyaz eşyayı ertesi gün iade etmek istiyorsun. Belki de borcunu erken kapatmak istiyorsun ama mağaza faiz indirimi yapmıyor. "Taksitle satışta haklarım neler?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki taksitle satış kurallarını anlatıyoruz.
Taksitle satış nedir?
Taksitle satış, satıcının malı teslim ettiği veya hizmeti yerine getirdiği, senin de bedeli parça parça ödediğin sözleşmedir. Örneğin mağazanın kendi senetli satışı.
Kira süresi sonunda malın mülkiyetini edinmek zorunda olduğun finansal kiralama sözleşmelerine de aynı kurallar uygulanır.
Bankanın kredi kartıyla yaptığın taksitli alışverişler ise genellikle tüketici kredisi kurallarına tabidir. Bu konuyu Hakkını Sor'daki tüketici kredisi rehberinde bulabilirsin.
Sözleşme yazılı olmalı
Taksitle satış sözleşmesi yazılı olarak kurulmadıkça geçerli olmaz. Satıcı, geçerli bir sözleşme yapmadıysa, sonradan sözleşmenin geçersizliğini senin aleyhine ileri süremez.
Yedi gün içinde cayabilirsin
Taksitle satış sözleşmesinden yedi gün içinde, hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilirsin.
- Cayma bildirimini bu süre içinde satıcıya göndermen yeterlidir.
- Seni cayma hakkı konusunda bilgilendirdiğini ispat etmek satıcıya düşer.
- Mal cayma süresi içinde teslim edildiyse, onu ancak olağan bir gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanabilirsin. Malı bundan fazla kullanırsan cayma hakkını kaybedersin.
- Senin onayınla cayma süresi bitmeden ifasına başlanan hizmet sözleşmelerinde cayma hakkı kullanılamaz.
Taksit gecikirse borcun tamamı istenebilir mi?
Satıcı sözleşmede bu hakkı saklı tutmuşsa, kalan borcun tamamını isteyebilir. Ama bunun için şu şartların hepsi gerekir:
- Satıcı kendi bütün edimlerini yerine getirmiş, yani malı teslim etmiş olmalıdır.
- Sen şu iki durumdan birinde temerrüde düşmüş olmalısın:
- Bedelin en az onda birini oluşturan ve birbirini izleyen en az iki taksidi ödememek
- Bedelin en az dörtte birini oluşturan bir taksidi ödememek
- Satıcı sana en az otuz gün süre vererek muacceliyet uyarısı göndermelidir.
Ayrıca muaccel kılınan taksitler hesaplanırken faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz. Yani borcun tamamı istense bile, ileriki taksitlere eklenmiş faizler senden istenemez.
Erken ödeme hakkı
Borcunun tamamını önceden ödeyebilir veya vadesi gelmemiş bir ya da birkaç taksidi erkenden ödeyebilirsin. Satıcı faiz veya komisyon alıyorsa, erken ödediğin miktara göre gerekli bütün faiz ve komisyon indirimini yapmak zorundadır.
Kısaca yapılacaklar
- Taksitli alışverişte sözleşmeyi yazılı yap ve bir nüshasını al.
- Pişman olduysan yedi gün içinde yazılı cayma bildirimi gönder; malı yalnızca gözden geçirecek kadar kullan.
- Taksit geciktirirsen satıcının sana otuz günlük süre veren yazılı uyarı gönderip göndermediğini kontrol et.
- Borcun tamamı istenirse, ileriki taksitlere eklenmiş faizlerin düşülmesini iste.
- Erken ödeme yapacaksan faiz indirimini yazılı olarak talep et.
- Uyuşmazlıkta tüketici hakem heyetine başvur.
Dayanak mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 17: Taksitle satış, satıcının malı teslim ettiği, tüketicinin bedeli kısım kısım ödediği sözleşmedir; mülkiyeti edinme zorunluluğu olan finansal kiralamaya da uygulanır; sözleşme yazılı kurulmadıkça geçerli olmaz.
- 6502 sayılı Kanun m. 18: Tüketici yedi gün içinde gerekçesiz ve cezai şartsız cayabilir; bilgilendirmeyi ispat satıcıya aittir; teslim edilen mal ancak olağan gözden geçirme ölçüsünde kullanılabilir.
- 6502 sayılı Kanun m. 19: Kalan borcun tamamı ancak satıcı bütün edimlerini ifa etmişse ve tüketici bedelin en az onda birini oluşturan art arda iki taksidi veya en az dörtte birini oluşturan bir taksidi ödemezse, en az otuz gün süreli uyarıdan sonra istenebilir; muaccel taksitlerde faiz ve komisyon dikkate alınmaz.
- 6502 sayılı Kanun m. 20: Tüketici borcun tamamını veya vadesi gelmemiş taksitleri erken ödeyebilir; satıcı gerekli faiz ve komisyon indirimini yapmak zorundadır.
En çok sorulan sorular
Taksitle aldığım üründen cayabilir miyim?
Evet. Yedi gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayabilirsin.
İki taksidi geciktirdim, borcun tamamı istenebilir mi?
Ancak bu iki taksit art arda ise ve bedelin en az onda birini oluşturuyorsa, satıcı da en az otuz gün süre veren uyarı gönderirse istenebilir.
Borcun tamamı istenirse faizleri de ödemem gerekir mi?
Hayır. Muaccel kılınan taksitlerin hesaplanmasında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz.
Taksitleri erken ödersem indirim yapılır mı?
Evet. Satıcı erken ödediğin miktara göre gerekli faiz ve komisyon indirimini yapmak zorundadır.
Sözleşme yazılı yapılmadıysa ne olur?
Sözleşme geçerli olmaz, ancak satıcı bu geçersizliği senin aleyhine ileri süremez.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.