Mahkeme Kararına Rağmen Ödeme Yapılmıyor: İlamlı İcra Takibi
Bir davayı kazandın ve mahkeme karşı tarafın sana para ödemesine ya da bir şeyi teslim etmesine karar verdi. Ancak karşı taraf karara rağmen ödeme yapmıyor. Bu durumda mahkeme kararını icra dairesi aracılığıyla zorla uygulatabilirsin. Bu rehberde mahkeme kararının icrası, yani ilamlı icra takibini anlatıyoruz.
İlamlı icra nedir?
İlamlı icra, bir mahkeme kararına, yani ilama dayanarak başlatılan icra takibidir. Normal icra takibinden farkı, alacağın varlığının mahkeme kararıyla zaten tespit edilmiş olmasıdır. Bu yüzden borçlu, borcun varlığına ilamsız takipte olduğu gibi kolayca itiraz edemez.
İlamlı icraya konu olabilecek belgeler yalnızca mahkeme kararları değildir. Tüketici hakem heyeti kararları, arabuluculuk anlaşma belgeleri ve bazı noter senetleri gibi belgeler de ilam niteliğinde sayılabilir.
Karar kesinleşmeden icra edilebilir mi?
Kural olarak, para alacaklarına ilişkin mahkeme kararları kesinleşmeden de icra edilebilir. Yani karşı taraf karara karşı istinafa ya da temyize başvurmuş olsa bile, sen ilamlı icra takibi başlatabilirsin.
Ancak bazı kararlar kesinleşmeden icra edilemez. Örneğin:
- Kişiler hukuku ve aile hukukuna ilişkin kararlar, örneğin boşanma ya da velayet kararlarının bazı kısımları.
- Taşınmazlara ve taşınmazlar üzerindeki ayni haklara ilişkin kararlar, örneğin tapu iptali ve tescil kararları.
Kararın kesinleşip kesinleşmediğini, kararı veren mahkemeden kesinleşme şerhi alarak öğrenebilirsin.
İlamlı icra takibi nasıl başlatılır?
- Mahkeme kararının aslı ya da onaylı bir örneğiyle icra dairesine başvur.
- İcra dairesi, borçluya bir icra emri gönderir.
- İcra emrinde, para alacakları için borcun yedi gün içinde ödenmesi istenir.
- Bir şeyin teslimi ya da bir işin yapılması gibi kararlarda, icra emrinde kararın ne şekilde yerine getirileceği belirtilir.
Borçlu süresi içinde ödeme yapmazsa, mallarına haciz konulabilir.
Takip talebinde, kararda hükmedilen asıl alacağın yanında faizi, yargılama giderlerini ve vekâlet ücretini de talep edebilirsin.
Borçlu ne yapabilir?
İcranın geri bırakılması
Borçlu, karara karşı istinafa ya da temyize başvurduysa, mahkemeden ya da icra dairesinden belirli bir teminat göstererek icranın geri bırakılmasını, yani durdurulmasını isteyebilir. Bu durumda takip, kanun yolu incelemesi sonuçlanana kadar durur.
İcra mahkemesine itiraz
Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, borcu ödediğini, borcun ertelendiğini ya da ilamın zamanaşımına uğradığını resmi bir belgeyle veya imzası ikrar edilmiş bir belgeyle ispat ederek icra mahkemesinden icranın durdurulmasını isteyebilir.
Bunun dışında borçlu, mahkemenin verdiği kararın doğru olmadığını icra mahkemesinde ileri süremez. Kararın esasına ilişkin itirazlar, ancak kanun yolu aşamasında incelenebilir.
Zamanaşımı
İlamlı alacaklar, kural olarak kararın kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre içinde takip başlatmazsan alacağını zorla tahsil etme hakkını kaybedebilirsin. Takip sırasında yapılan her işlem zamanaşımını keser.
Karar bozulursa
İlamlı icra takibi başlattıktan sonra karar istinaf ya da temyiz aşamasında bozulursa, takip durur. Kararın bozulmasından önce tahsil ettiğin parayı borçluya iade etmen gerekebilir. Bu yüzden kesinleşmemiş bir karara dayanarak takip başlatırken bu riski göz önünde bulundur.
Kısaca yapılacaklar
- Mahkeme kararının onaylı bir örneğini al.
- Kararın kesinleşmesi gerekip gerekmediğini kontrol et, gerekiyorsa kesinleşme şerhi al.
- İcra dairesine başvurarak ilamlı icra takibi başlat.
- Takip talebinde faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücretini de iste.
- Borçlu ödemezse haciz işlemlerini başlat.
- On yıllık zamanaşımı süresini kaçırma.
En çok sorulan sorular
İlamlı icra nedir?
Mahkeme kararına ya da ilam niteliğindeki bir belgeye dayanarak başlatılan icra takibidir.
Karar kesinleşmeden icraya koyabilir miyim?
Para alacaklarında kural olarak evet; aile hukuku ve tapu iptali gibi taşınmaz kararları ise kesinleşmeden icra edilemez.
Borçlu icra emrine ne kadar sürede uymalı?
Para alacaklarında icra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde ödemesi gerekir.
Takipte hangi kalemleri isteyebilirim?
Asıl alacağın yanında faizi, yargılama giderlerini ve vekâlet ücretini.
Borçlu kararın yanlış olduğunu icra mahkemesinde ileri sürebilir mi?
Hayır. Kararın esasına ilişkin itirazlar ancak istinaf ve temyiz aşamasında yapılabilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.