YouTube

Malımı Satması İçin Aracıya Bıraktım: Komisyoncunun Sorumluluğu ve Haklarım

Elindeki malı kendin satmakla uğraşmak istemedin ve bir aracıya bıraktın. Örneğin ürettiğin zeytinyağını bir tüccara "satarsan komisyonunu alırsın" diyerek teslim ettin. Ya da ikinci el eşyalarını, el emeği ürünlerini veya bir makineni satması için bir dükkâna bıraktın. Aracı "Sattım" dedi ama parayı vermiyor, ya da senin söylediğinden çok daha ucuza sattı. "Malımı satması için bıraktığım kişi neyle sorumlu?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Türk Borçlar Kanunu'ndaki komisyon sözleşmesi kurallarını anlatıyoruz.

Komisyon sözleşmesi nedir?

Alım veya satım komisyonculuğu, komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ama senin hesabına taşınır malların veya kıymetli evrakın alımını ya da satımını üstlendiği sözleşmedir.

Komisyoncu alıcıyla kendi adına anlaşır, ama satışın kazancı ve riski sana aittir. Bu sözleşmeye, özel hükümler dışında vekalet hükümleri uygulanır.

Tapu veya trafik siciline kayıtlı mallarda, örneğin araç satışında, devir için ayrıca özel şekil kuralları vardır. Bu nedenle bu mallarda komisyonculuğun nasıl kurulduğuna dikkat et.

Komisyoncunun borçları

Senin talimatın yoksa komisyoncu malı sigorta ettirmek zorunda değildir. Malın değerliyse sigorta talimatını yazılı olarak ver.

Söylediğin fiyatın altında satarsa

Komisyoncu senin belirlediğin fiyatın altında satış yaparsa, aradaki farkı sana ödemek zorundadır. Bundan ancak şu iki durumu birlikte ispat ederse kurtulur:

Komisyoncu senin belirlediğin fiyatın üstünde satarsa, aradaki farkı kendine alıkoyamaz; bu fark sana aittir.

Veresiye satış

Komisyoncu senin iznin olmadan malı veresiye satarsa, bundan doğan zarara kendisi katlanır. Ancak sen yasaklamadıysan, satış yerindeki ticari teamüle göre veresiye satabilir.

Alıcının ödeme yapmamasından komisyoncu kural olarak sorumlu değildir. Ancak açıkça garanti verdiyse veya bulunduğu yerin ticari teamülü bunu gerektiriyorsa sorumlu olur.

Komisyoncunun hakları

Komisyoncu seni kandırırsa

Komisyoncu sana karşı dürüstlük kurallarına aykırı davranırsa, özellikle malı sattığı fiyatı olduğundan düşük gösterirse, ücret alma hakkını kaybeder. Ayrıca sen onu, gerçekleşen fiyat üzerinden malın alıcısı saymak hakkına sahip olursun. Yani gerçek satış fiyatını ondan isteyebilirsin.

Komisyoncu sattığı malın parasını sana vermiyorsa, bu durum ceza hukuku açısından da sonuç doğurabilir. Bunun için Hakkını Sor'daki güveni kötüye kullanma suçu rehberine bakabilirsin.

Mal satılmazsa

Mal satılamazsa veya satış talimatından vazgeçersen, malı makul sürede geri almalısın. Malı geri almakta aşırı gecikirsen, komisyoncu mahkemeden karar alarak malı açık artırmayla sattırabilir.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Komisyoncu söylediğim fiyatın altında sattı, ne yapabilirim?

Aradaki farkı ondan isteyebilirsin. Ancak malı satmasaydı daha fazla zarar göreceğini ve sana danışma imkânı olmadığını ispat ederse sorumlu olmaz.

Komisyoncu daha yükseğe sattıysa fark kimin?

Senin. Komisyoncu belirlenen fiyatın üstünde satışta oluşan farkı alıkoyamaz.

Alıcı parayı ödemezse komisyoncu sorumlu mu?

Kural olarak hayır. Ancak açıkça garanti verdiyse, teamül gerektiriyorsa veya izinsiz veresiye sattıysa sorumludur.

Komisyoncu satış fiyatını düşük gösterdi, ne olur?

Ücret hakkını kaybeder ve gerçek satış fiyatını ondan isteyebilirsin.

Satılmayan malımı geri almazsam ne olur?

Aşırı gecikirsen komisyoncu mahkemeden karar alarak malı açık artırmayla sattırabilir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al