Mavi Kart Nedir? Türk Vatandaşlığından Çıkanların Hakları
Yurt dışında yaşıyorsun ve bulunduğun ülke çifte vatandaşlığa izin vermiyor. O ülkenin vatandaşlığına geçmek için Türk vatandaşlığından çıkman gerekiyor, ama Türkiye'deki haklarını kaybetmekten korkuyorsun. "Mavi Kart nedir, Türk vatandaşlığından çıkarsam mirasım, tapum, emekliliğim ne olur?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde Mavi Kartı, kimlerin alabileceğini ve hangi hakları sağladığını anlatıyoruz.
Mavi Kart nedir?
Mavi Kart, doğumla Türk vatandaşı olup da izin alarak Türk vatandaşlığından çıkan kişilere ve onların üçüncü dereceye kadar altsoylarına verilen bir kimlik kartıdır. Bu kart, sahibinin Türk vatandaşlarına tanınan haklardan büyük ölçüde yararlanmaya devam ettiğini gösterir.
Kimler Mavi Kart alabilir?
Mavi Kart alabilmek için:
- Doğumla Türk vatandaşı olmak,
- Türk vatandaşlığını çıkma izni alarak kaybetmiş olmak
gerekir. Bu kişilerin üçüncü dereceye kadar olan altsoyları da (çocukları, torunları ve torunlarının çocukları) Mavi Karttan yararlanabilir. Altsoyun, üstsoyuyla soybağını belgelemesi şarttır.
Kimler alamaz?
Türk vatandaşlığını sonradan kazanmış olanlar ya da vatandaşlığı kaybettirilenler bu haktan yararlanamaz. Mavi Kart sadece doğumla Türk vatandaşı olup izinle vatandaşlıktan çıkanlar içindir.
Türk vatandaşlığından çıkma izni
Türk vatandaşlığından çıkmak için izin isteyen kişiye, şu şartları taşıması halinde İçişleri Bakanlığınca çıkma izni verilebilir:
- Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,
- Yabancı bir devletin vatandaşlığını kazanmış olmak ya da kazanacağına ilişkin inandırıcı belirtiler bulunmak,
- Herhangi bir suç ya da askerlik hizmeti nedeniyle aranan kişilerden olmamak,
- Hakkında herhangi bir mali ve cezai kısıtlama bulunmamak.
Çıkma izin belgesi
Çıkma izin belgesi, karar tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir. Bu süre içinde yabancı devlet vatandaşlığını kazandığına dair belgeleri, Türkiye'de ikamet ediyorsan valiliğe, yurt dışındaysan dış temsilciliğe vermen gerekir. Süresinde yabancı vatandaşlığı kazanamazsan izin belgesi geçersiz hale gelir.
Vatandaşlık ne zaman kaybedilir?
Türk vatandaşlığı, çıkma belgesinin imza karşılığında sana teslim edilmesiyle kaybedilir.
Mavi Kart hangi hakları sağlar?
Mavi Kart sahipleri, kanundaki istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam eder. Örneğin:
- Türkiye'de oturma, çalışma ve seyahat etme,
- Taşınmaz edinme ve miras alma,
- Şirket kurma ve ticaret yapma,
- Kamu kurumlarında işçi, geçici ya da sözleşmeli personel olarak çalışma.
Sosyal güvenlik hakları
Mavi Kart sahiplerinin sosyal güvenlikle ilgili kazanılmış hakları saklıdır. Bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümler uygulanır.
Mavi Kartın sağlamadığı haklar
Mavi Kart sahiplerinin:
- Seçme ve seçilme hakkı,
- Gümrük vergisinden muaf olarak araç ya da ev eşyası getirme hakkı
yoktur. Ayrıca askerlik yükümlülükleri de bulunmaz.
Kamu görevi
Mavi Kart sahipleri, bir kadroya dayalı ve kamu hukukuna tabi asli ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde (memurluk gibi) bulunamaz. Ancak kamu kurumlarında işçi, geçici ya da sözleşmeli personel olarak çalışabilirler.
Mavi Kart nasıl kullanılır?
Mavi Kart sahiplerine, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası aranan yerlerde kullanılmak üzere ayrı bir kimlik numarası verilir. Hakların kullanılmasında Mavi Kartın gösterilmesi yeterlidir. Kart gösterilemezse, Mavi Kartlılar Kütüğünden alınan kayıt örneği ve vatandaşı olunan ülkenin verdiği kimlik belgesi ile işlem yapılır.
Kimlik bilgileri değişirse
Yabancı ülkede adın ya da soyadın değiştiyse, o ülke makamlarından alınan ve eski ve yeni kimlik bilgilerini gösteren belgenin usulüne göre onaylı Türkçe tercümesini sunman gerekir.
Mavi Kart başvurusu
Türkiye'de nüfus müdürlüklerine, yurt dışında ise Türk konsolosluklarına başvurarak Mavi Kart talep edebilirsin. Başvuruda genellikle:
- Vatandaşlıktan çıkma belgesi,
- Yabancı ülke pasaportu ya da kimliği,
- Altsoy için soybağını gösteren belgeler,
- Vesikalık fotoğraf
istenir. Güncel belge listesini başvuracağın kurumdan öğrenmelisin.
Kısaca yapılacaklar
- Yaşadığın ülkenin çifte vatandaşlığa izin verip vermediğini öğren.
- İzin vermiyorsa Türk vatandaşlığından çıkma izni için başvur.
- İzin belgesini aldıktan sonra iki yıl içinde yabancı vatandaşlığı kazan ve belgelerini teslim et.
- Çıkma belgesini aldıktan sonra Mavi Kart için başvur.
- Çocukların ve torunların için de soybağını belgeleyerek Mavi Kart iste.
- Kimlik bilgilerin değişirse onaylı tercümeleriyle güncelleme yaptır.
Dayanak mevzuat
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 25: Ergin, ayırt etme gücüne sahip, yabancı vatandaşlığı kazanmış veya kazanacak, suç veya askerlik nedeniyle aranmayan ve mali-cezai kısıtlaması olmayan kişiye çıkma izni verilebilir.
- 5901 sayılı Kanun m. 26: Çıkma izin belgesi iki yıl geçerlidir; bu sürede yabancı vatandaşlık kazanılamazsa belge geçersiz olur.
- 5901 sayılı Kanun m. 27: Türk vatandaşlığı, çıkma belgesinin imza karşılığı teslimi ile kaybedilir.
- 5901 sayılı Kanun m. 28: Doğumla Türk vatandaşı olup izinle çıkanlar ve üçüncü dereceye kadar altsoyları istisnalar dışında Türk vatandaşlarının haklarından yararlanır; seçme-seçilme, muaf araç ve eşya ithali hakları ile askerlik yükümlülüğü yoktur; asli ve sürekli kamu görevinde bulunamazlar; talep halinde Mavi Kart düzenlenir.
En çok sorulan sorular
Mavi Kart ile Türkiye'de ev alabilir miyim?
Evet. Mavi Kart sahipleri, kanundaki istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır. Taşınmaz edinme ve miras alma hakların devam eder.
Mavi Kart sahibi Türkiye'de oy kullanabilir mi?
Hayır. Mavi Kart sahiplerinin seçme ve seçilme hakkı yoktur.
Mavi Kart sahipleri askerlik yapar mı?
Hayır. Mavi Kart kapsamındaki kişilerin askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü yoktur.
Mavi Kartlı biri Türkiye'de emekli olabilir mi?
Mavi Kart sahiplerinin sosyal güvenlikle ilgili kazanılmış hakları saklıdır. Bu hakların kullanımında ilgili sosyal güvenlik kanunlarındaki hükümler uygulanır.
Çocuğum ve torunum da Mavi Kart alabilir mi?
Evet. Doğumla Türk vatandaşı olup izinle vatandaşlıktan çıkan kişinin üçüncü dereceye kadar olan altsoyları da Mavi Karttan yararlanabilir. Bunun için soybağını belgelemeleri gerekir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.