Memur İzinleri: Yıllık İzin, Doğum İzni, Babalık ve Mazeret İzni Kaç Gün?
Devlet memurusun ve izin haklarını tam olarak bilmek istiyorsun. "Memurun yıllık izni kaç gün, doğum izni ne kadar, babalık izni kaç gün, evlenince ya da yakını ölünce kaç gün izin verilir?" diye merak ediyorsun. Bu rehberde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre memurların izin haklarını sade bir dille anlatıyoruz.
Yıllık izin
Memurların yıllık izin süresi hizmet süresine göre değişir:
- Hizmeti bir yıldan on yıla kadar, on yıl dahil olanlar: Yirmi gün
- Hizmeti on yıldan fazla olanlar: Otuz gün
Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.
Yıllık izin nasıl kullanılır?
- Yıllık izin, amirin uygun bulacağı zamanlarda toptan ya da parça parça kullanılabilir.
- Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada kullanılabilir.
- İçinde bulunulan yıl ile bir önceki yıl hariç, daha önceki yıllardan kullanılmayan izinler yanar.
Yani izinlerini biriktirmeye çalışırsan, iki yıldan eski izin hakların düşer.
Öğretmenlerin yıllık izni
Öğretmenler yaz tatili ve dinlenme tatillerinde izinli sayılır. Bu yüzden hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında ayrıca yıllık izin verilmez.
Doğum izni (analık izni)
Kadın memura doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta analık izni verilir. Çoğul gebelikte doğum öncesi sekiz haftaya iki hafta eklenir.
- Sağlık durumu uygunsa ve bunu doktor raporuyla belgelerse, kadın memur isterse doğumdan önceki iki haftaya kadar çalışabilir. Bu şekilde çalıştığı süreler doğum sonrası izne eklenir.
- Doğum erken gerçekleşirse, doğum öncesi kullanılamayan süre doğum sonrası izne eklenir.
- Doğumda ya da analık izni sırasında annenin ölümü halinde, memur olan babaya isteği üzerine anne için öngörülen süre kadar izin verilir.
Yarı zamanlı çalışma
Doğum sonrası analık izni bittikten sonra kadın memur, çocuğu hayattaysa ve isterse, ayrıca süt izni verilmeksizin günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir:
- Birinci doğumda iki ay
- İkinci doğumda dört ay
- Sonraki doğumlarda altı ay
Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay eklenir. Çocuk engelli doğarsa ya da doğumdan sonraki on iki ay içinde engelli olduğu tespit edilirse bu süre on iki ay olarak uygulanır.
Süt izni
Kadın memura, doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren çocuğunu emzirmesi için:
- İlk altı ayda günde üç saat
- İkinci altı ayda günde bir buçuk saat
süt izni verilir. Süt izninin hangi saatlerde ve günde kaç kez kullanılacağı konusunda kadın memurun tercihi esastır.
Yarı zamanlı çalışma hakkını kullanan memura bu süre için ayrıca süt izni verilmez.
Babalık izni
Memura, eşinin doğum yapması halinde isteği üzerine on gün babalık izni verilir.
Evlenme ve ölüm izni
Memura isteği üzerine yedi gün izin verilir:
- Kendisinin ya da çocuğunun evlenmesi halinde
- Eşinin, çocuğunun, kendisinin ya da eşinin anne, baba ve kardeşinin ölümü halinde
Evlat edinme izni
Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinen memura, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta izin verilir. Bu izin, evlatlık kararından önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır.
Koruyucu aile olan memura da, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir.
Diğer mazeret izinleri
Yukarıdaki haller dışında, birim amirinin uygun görüşüyle memura bir yıl içinde toptan ya da bölümler halinde on gün mazeret izni verilebilir. Zorunlu hallerde, öğretmenler hariç, aynı şekilde on gün daha mazeret izni verilebilir; ancak bu ikinci izin yıllık izinden düşülür.
Engelli veya süreğen hastalığı olan çocuk
En az yüzde yetmiş oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun hastalanması halinde, hastalık raporuna dayanarak ve anne ya da babadan yalnızca biri tarafından kullanılmak üzere, bir yıl içinde on güne kadar mazeret izni verilir.
Hastalık izni
Memura, verilecek raporda gösterilen ihtiyaç üzerine aylık ve özlük hakları korunarak:
- Kanser, verem, akıl hastalığı gibi uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklarda on sekiz aya kadar
- Diğer hastalıklarda on iki aya kadar
hastalık izni verilir.
Aylıksız izin
Memurlar bazı durumlarda aylıksız izin de kullanabilir. En sık kullanılanı doğum sonrası aylıksız izindir:
- Doğum yapan memura, doğum sonrası analık izni ya da yarı zamanlı çalışma süresinin bitiminden itibaren,
- Eşi doğum yapan memura ise doğum tarihinden itibaren,
istekleri üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir.
İzinlerde maaş kesilir mi?
Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç, memurun mali hakları ve sosyal yardımlarına dokunulmaz.
İşçilerin mazeret izinlerini Hakkını Sor'daki mazeret izinleri rehberinde, yıllık izin haklarını ise yıllık izin rehberinde bulabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Hizmeti on yıla kadar olan memur yirmi gün, on yıldan fazla olan otuz gün yıllık izin kullanır.
- İki yıldan eski kullanılmayan yıllık izinler yanar; izinlerini zamanında kullan.
- Kadın memura toplam yirmi dört hafta analık izni verilir.
- Babalık izni on gün, evlenme ve yakınların ölümünde izin yedi gündür.
- Doğumdan sonra yarı zamanlı çalışma, süt izni ve yirmi dört aya kadar aylıksız izin haklarını değerlendir.
- İzin taleplerini yazılı olarak yap ve onaylandığından emin ol.
Dayanak mevzuat
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 102: Yıllık izin hizmeti on yıla kadar olanlar için yirmi gün, on yıldan fazla olanlar için otuz gündür; zorunlu hallerde gidiş dönüş için ikişer gün eklenebilir.
- 657 sayılı Kanun m. 103: Yıllık izin toptan veya kısım kısım kullanılabilir; cari yıl ile bir önceki yıl hariç önceki yıllara ait kullanılmayan izinler düşer; öğretmenler tatillerde izinli sayılır.
- 657 sayılı Kanun m. 104/A: Kadın memura doğumdan önce sekiz, sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta analık izni; üç yaşından küçük çocuğu evlat edinen memura sekiz hafta izin verilir.
- 657 sayılı Kanun m. 104/B: Eşi doğum yapan memura on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ile yakınlarının ölümünde yedi gün izin verilir.
- 657 sayılı Kanun m. 104/C-E: Amirin muvafakatiyle yılda on gün mazeret izni, ilk altı ay günde üç, ikinci altı ay günde bir buçuk saat süt izni ve engelli çocuk için yılda on güne kadar izin verilir.
- 657 sayılı Kanun m. 104/F-G: Analık izni sonrası doğum sırasına göre iki, dört veya altı ay yarı zamanlı çalışılabilir; yıllık ve mazeret izinlerinde mali haklara dokunulmaz.
- 657 sayılı Kanun m. 105: Uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklarda on sekiz aya, diğer hastalıklarda on iki aya kadar hastalık izni verilir.
- 657 sayılı Kanun m. 108/B: Doğum yapan veya eşi doğum yapan memura istek üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız izin verilir.
En çok sorulan sorular
Memurun yıllık izni kaç gün?
Hizmeti bir yıldan on yıla kadar olanlar için yirmi gün, on yıldan fazla olanlar için otuz gündür.
Memurlarda doğum izni kaç hafta?
Doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört haftadır. Çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenir.
Memur babalık izni kaç gün?
Eşi doğum yapan memura isteği üzerine on gün babalık izni verilir.
Memurun annesi veya babası vefat ederse kaç gün izin verilir?
Memurun kendisinin veya eşinin anne, baba ya da kardeşinin ölümünde yedi gün izin verilir.
Kullanmadığım yıllık izinler yanar mı?
Evet. İçinde bulunulan yıl ile bir önceki yıl hariç, daha önceki yıllara ait kullanılmayan yıllık izinler düşer.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.