YouTube

Miras Kalan Ev ve Para İçin Veraset ve İntikal Vergisi: Ne Kadar, Nasıl Ödenir?

Bir yakınını kaybettin ve ondan sana bir ev, araba ya da banka hesabında para kaldı. Acının yanında bir de resmi işlemlerle uğraşmak zorundasın. Bu işlemlerin en önemlilerinden biri veraset ve intikal vergisidir. Ayrıca sağlığında annenden, babandan ya da başka birinden bağış olarak bir mal aldıysan, bu da aynı vergiye tabidir. Bu rehberde veraset ve intikal vergisini, istisnaları, beyanname süresini ve ödeme şeklini anlatıyoruz.

Veraset ve intikal vergisi nedir?

Veraset ve intikal vergisi, bir malın karşılıksız olarak bir kişiden diğerine geçmesi halinde ödenen vergidir. İki durumda karşına çıkar:

Mal kavramına ev, arsa, araç, banka hesabındaki para, hisse senedi, alacaklar ve diğer bütün haklar girer.

Hangi intikaller vergiden istisnadır?

Mirasta istisna tutarı

Ölen kişinin çocuklarına (evlatlıklar dahil) ve eşine düşen miras paylarının belirli bir tutarı vergiden istisnadır. Bu istisna her mirasçı için ayrı ayrı uygulanır. Ölen kişinin çocuğu yoksa, eşe uygulanan istisna tutarı iki katına çıkar.

Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. mevzuat.gov.tr'deki güncel kanun metninde bu tutarlar, çocuk ve eşten her biri için 2.907.136 TL, çocuk yoksa eş için 5.817.845 TL olarak gösterilmektedir. İşlem yapacağın yıl için geçerli tutarı vergi dairesinden teyit etmelisin.

Bağışta istisna tutarı

Sağlığında yapılan karşılıksız intikallerde (bağışta) istisna tutarı çok daha düşüktür. Güncel kanun metninde bu tutar 66.935 TL olarak gösterilmektedir.

Diğer istisnalar

Vergi oranları ne kadar?

Vergi, istisna tutarı düşüldükten sonra kalan kısım üzerinden, dilimlere göre artan oranlarla hesaplanır:

Anne, baba, eş ve çocuk arasındaki bağışlar

Bir kişiye annesi, babası, eşi veya çocuklarından karşılıksız mal geçerse, bağış için öngörülen oranların yarısı uygulanır. Yani anneden ya da babadan alınan bağışlarda vergi daha düşüktür.

Dilim tutarları da her yıl güncellenir. Kesin hesap için vergi dairesine ya da bir mali müşavire danışabilirsin.

Vergi hangi değer üzerinden hesaplanır?

Vergi, intikal eden malların Vergi Usul Kanunu'na göre belirlenen değerleri üzerinden hesaplanır. Örneğin:

Ölen kişinin borçları ve cenaze giderleri gibi bazı giderler, kanundaki şartlarla matrahtan düşülebilir.

Beyanname ne zaman ve nereye verilir?

Miras halinde

Bağış halinde

Bağış yoluyla mal edinenler, malı hukuken edindikleri tarihten itibaren bir ay içinde beyanname verir.

Nereye verilir?

Beyanname, miras halinde ölen kişinin son ikametgâhının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir. Yurt dışındaki mirasçılar beyannamelerini Türk konsolosluklarına verebilir. Mirasçılar her biri için ayrı ayrı ya da birlikte beyanname verebilir. Beyannameyi Gelir İdaresi'nin internet sitesi üzerinden elektronik olarak da verebilirsin.

İstisna altında kalsan bile beyan et

Miras payın istisna tutarının altında kalsa bile, kural olarak beyanname vermen gerekir. Çünkü beyanname olmadan bankalar ölen kişinin hesabındaki parayı ödemez ve tapuda bazı işlemler yapılamaz.

Vergi nasıl ödenir?

Veraset ve intikal vergisi, tahakkuktan itibaren üç yıl içinde, her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere toplam altı eşit taksitte ödenir. Yani vergiyi bir seferde ödemek zorunda değilsin.

Taşınmazı satmak istersen

Miras kalan taşınmaz, vergi ödenmeden de mirasçılar adına tapuya tescil edilebilir. Ancak o taşınmaza düşen veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmeden, taşınmaz başkasına satılamaz ve üzerinde ipotek gibi bir hak kurulamaz. Tapu müdürlüğü, satış için vergi dairesinden alınmış ilişik kesme belgesi ister. Vergiyi peşin ödeyerek ya da teminat göstererek bu engeli kaldırabilirsin.

Kısaca yapılacaklar

Dayanak mevzuat

En çok sorulan sorular

Babamdan kalan ev için vergi öder miyim?

Evin değerinden sana düşen pay, istisna tutarının altındaysa vergi ödemezsin. Ancak yine de beyanname vermen gerekir. Payın istisna tutarını aşıyorsa, sadece aşan kısım üzerinden yüzde birden başlayan oranlarla vergi ödersin.

Beyanname vermezsem ne olur?

Beyanname süresini kaçırırsan, vergi dairesi resen vergi tarh edebilir ve vergi ziyaı cezası ile usulsüzlük cezası kesilebilir. Ayrıca bankalar ölen kişinin hesabındaki parayı ödemez. Bu yüzden süreyi kaçırma.

Annem bana ev bağışladı, vergi öder miyim?

Evet. Bağışlar da veraset ve intikal vergisine tabidir. Ancak anne, baba, eş ve çocuklar arasındaki bağışlarda bağış oranlarının yarısı uygulanır. Bağış tarihinden itibaren bir ay içinde beyanname vermen gerekir.

Mirası reddedersem bu vergiyi öder miyim?

Hayır. Mirası reddeden kişi mirasçı sıfatını kaybeder ve kendisine mal intikal etmediği için veraset ve intikal vergisi ödemez. Mirasın reddi için kanunda belirtilen süreyi kaçırmamak önemlidir.

Ölen kişinin borçları matrahtan düşülür mü?

Kanunda belirtilen şartları taşıyan ve belgelenen borçlar ile cenaze giderleri gibi bazı giderler matrahtan düşülebilir. Bunun için borçların gerçek olduğunu gösteren belgeleri beyannameye eklemen gerekir.

Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.

Sana bu konuda tavsiye ettiğimiz siteler

Bu konuda bu siteler sana yardımcı olabilir.

Soru sor Danışmanlık al