Mirasçılık Belgesinde Adım Yok veya Paylar Yanlış: Veraset İlamının İptali Davası
Babanın ölümünden sonra kardeşlerin noterden mirasçılık belgesi (veraset ilamı) almış ama belgede adın yok. Ya da belgede miras payları yanlış yazılmış, hiç tanımadığın bir mirasçı eklenmiş veya evlilik dışı doğan bir kardeşin unutulmuş. "Mirasçılık belgesi yanlışsa ne yapılır? Veraset ilamının iptali davası nasıl açılır? Bunun bir süresi var mı?" diye düşünüyorsun. Bu rehberde mirasçılık belgesinin iptalini anlatıyoruz.
Mirasçılık belgesi nedir?
Mirasçılık belgesi, ölen kişinin yasal mirasçılarının kimler olduğunu ve miras paylarını gösteren belgedir. Halk arasında "veraset ilamı" olarak bilinir. Sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir.
Bu belge; tapuda miras intikali, bankadaki paranın çekilmesi, aracın devri ve ölüm aylığı gibi işlemler için gereklidir. Belgenin nasıl alınacağını Hakkını Sor'daki mirasçılık belgesi rehberinde bulabilirsin.
Mirasçılık belgesi kesin değildir
Mirasçılık belgesi, nüfus kayıtlarına göre düzenlenir ve aksi ispat edilene kadar geçerli sayılır. Ancak kesin bir hüküm değildir. Kanuna göre mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir.
Bu, mirasçılık belgesindeki bir hatanın yıllar sonra bile düzeltilebileceği anlamına gelir.
Hangi durumlarda iptal istenir?
Uygulamada mirasçılık belgesinin iptali şu durumlarda istenir:
- Bir mirasçının belgeye hiç yazılmamış olması; örneğin nüfusa sonradan kaydedilen veya evlilik dışı doğup tanınan bir çocuk
- Mirasçı olmayan birinin belgeye yazılmış olması
- Miras paylarının yanlış hesaplanmış olması
- Ölüm tarihinin veya mirasçıların ölüm sıralamasının yanlış esas alınması
- Mirasçılardan birinin mirası reddetmiş olmasına rağmen belgede mirasçı olarak gösterilmesi
- Evlat edinilen çocuğun belgede yer almaması
- Nüfus kayıtlarında sonradan yapılan bir düzeltmenin belgeye yansımaması
Belgenin iptali ile vasiyetnamenin iptali farklıdır
Mirasçılık belgesinin iptali, kimin yasal mirasçı olduğuna ve payların doğru gösterilip gösterilmediğine ilişkindir.
Vasiyetnameyle atanan mirasçılar için ise ayrı kurallar vardır. Vasiyetnameye mirasçılar bir ay içinde itiraz etmezse, lehine tasarruf yapılan kişiye mahkemece atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren belge verilir. Vasiyetnamenin geçersizliğini ileri sürmek istiyorsan ayrıca vasiyetnamenin iptali davası açman gerekir. Bunu Hakkını Sor'daki vasiyetnamenin iptali rehberinde bulabilirsin.
İptal davası nasıl açılır?
- Dava, uygulamada sulh hukuk mahkemesinde açılır.
- Dava, belgede adı bulunan diğer mirasçılara karşı açılır.
- Dilekçede belgenin hangi yönden hatalı olduğunu açıkça yaz.
- Dilekçeye mevcut mirasçılık belgesini, nüfus kayıt örneklerini ve iddianı destekleyen belgeleri ekle; örneğin tanıma belgesi, evlat edinme kararı, mirasın reddine ilişkin karar veya nüfus düzeltme kararı.
Mahkeme nüfus kayıtlarını inceler ve gerekirse yeni bir mirasçılık belgesi düzenler. Noterden alınmış belgenin iptali de mahkemeden istenir.
Süre var mı?
Hayır. Kanun mirasçılık belgesinin geçersizliğinin her zaman ileri sürülebileceğini açıkça belirtir. Bu dava için bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur.
Ancak belgeye dayanılarak yapılan işlemler, örneğin tapuda yapılan intikal veya satış, ayrıca değerlendirilir. Belgenin iptali, miras kalan malların paylaşımını ve tapu kayıtlarını otomatik olarak düzeltmez. Payını geri almak için ayrıca tapu iptal ve tescil veya miras sebebiyle istihkak davası gerekebilir. Bu davaların kendi süreleri vardır. Tapu iptal ve tescil davasını Hakkını Sor'daki tapu iptal ve tescil rehberinde bulabilirsin.
Yeni mirasçılık belgesi
Mahkeme iptal kararıyla birlikte genellikle doğru mirasçıları ve payları gösteren yeni bir mirasçılık belgesi düzenler. Bu yeni belgeyle tapu, banka ve diğer kurumlarda işlem yapılabilir.
Kısaca yapılacaklar
- Mevcut mirasçılık belgesinin bir örneğini al ve hatayı belirle.
- Nüfus kayıt örneklerini ve iddianı destekleyen belgeleri topla.
- Sulh hukuk mahkemesinde diğer mirasçılara karşı iptal davası aç.
- Davada doğru mirasçıları ve payları gösteren yeni belge düzenlenmesini de iste.
- Tapuda veya bankada belgeye dayanılarak işlem yapıldıysa bu işlemler için ayrıca dava gerekip gerekmediğini değerlendir.
Dayanak mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 598: Yasal mirasçılara sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren belge verilir; mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin tasarrufa bildirimden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmezse lehine tasarruf yapılan kimseye belge verilir; mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir; ölüme bağlı tasarrufun iptaline ilişkin dava hakkı saklıdır.
En çok sorulan sorular
Mirasçılık belgesinde adım yok, ne yapmalıyım?
Sulh hukuk mahkemesinde mirasçılık belgesinin iptali davası açarak doğru mirasçıları gösteren yeni bir belge düzenlenmesini isteyebilirsin.
Veraset ilamının iptali için süre var mı?
Hayır. Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir.
Noterden alınan belge de iptal edilir mi?
Evet. Noterden alınan mirasçılık belgesinin iptali de mahkemeden istenir.
Belge iptal edilince tapu kendiliğinden düzelir mi?
Hayır. Belgeye dayanılarak yapılan tapu işlemleri için ayrıca dava açılması gerekebilir.
Dava kime karşı açılır?
Belgede adı bulunan diğer mirasçılara karşı açılır.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.