Mirastan Feragat Sözleşmesi Nedir, İmzalamadan Önce Nelere Dikkat Etmeli?
Babanın sağlığında sana bir ev ya da para verdi ve karşılığında senden, ileride mirasından pay almayacağını yazılı olarak kabul etmeni istedi. Ya da kardeşlerin seni noterde bir sözleşme imzalamaya çağırıyor. Bu rehberde mirastan feragat sözleşmesinin ne olduğunu ve imzalamadan önce bilmen gerekenleri anlatıyoruz.
Mirastan feragat nedir?
Mirastan feragat, mirasçı olacak kişinin, mirasbırakan henüz hayattayken, onunla yaptığı bir sözleşmeyle ileride doğacak miras hakkından vazgeçmesidir (TMK md. 528).
Mirastan feragat, mirasın reddinden farklıdır:
- Mirasın reddi, mirasbırakan öldükten sonra yapılır.
- Mirastan feragat ise, mirasbırakan hayattayken onunla yapılan bir sözleşmeyle gerçekleşir.
Feragat sözleşmesinin şekli
Mirastan feragat sözleşmesi, bir miras sözleşmesidir ve resmi şekilde yapılması zorunludur.
- Sözleşme, noter, sulh hâkimi ya da yetkili bir memur önünde, iki tanık huzurunda yapılır.
- Mirasbırakan ile feragat eden kişi, iradelerini aynı anda bu görevliye beyan eder.
- Basit bir yazılı belge ya da sözlü anlaşma, mirastan feragat için yeterli değildir.
Resmi şekilde yapılmayan bir feragat anlaşması geçersizdir.
Feragat türleri
Karşılıksız feragat
Feragat eden kişi, miras hakkından hiçbir karşılık almadan vazgeçer. Bu durumda feragat eden kişi, sadece kendisi için mirastan vazgeçmiş olur.
Karşılıklı feragat
Feragat eden kişi, miras hakkından bir karşılık alarak vazgeçer. Örneğin babası sağlığında ona bir ev ya da para verir ve o da karşılığında mirastan feragat eder.
Karşılıklı feragat, sözleşmede aksi belirtilmedikçe feragat edenin altsoyunu, yani çocuklarını da kapsar. Yani senin çocukların da, senin payın üzerinden mirasçı olamaz.
Feragatin sonuçları
- Feragat eden kişi, mirasbırakanın ölümünde mirasçı olamaz.
- Feragat eden kişi, saklı pay hakkından da vazgeçmiş olur. Yani daha sonra tenkis davası açamaz.
Belirli bir kişi lehine feragat
Feragat, belirli bir kişinin lehine yapıldıysa, örneğin "Payımı kardeşim Ali'ye bırakıyorum" şeklinde yapıldıysa ve bu kişi herhangi bir sebeple mirasçı olamazsa, feragat hükümsüz kalır (TMK md. 529).
Feragat sözleşmesi iptal edilebilir mi?
Feragat sözleşmesi, şu durumlarda iptal edilebilir:
- Yanılma, aldatma ya da korkutma ile yapıldıysa.
- Resmi şekil şartlarına uyulmadan yapıldıysa.
- Mirasbırakanın ya da feragat edenin ehliyeti yoksa, örneğin ayırt etme gücü yoksa.
Bu durumlarda mirasbırakanın ölümünden sonra iptal davası açılabilir. İptal davası da hak düşürücü sürelere tabidir. Bu yüzden iptal sebebini öğrendiğinde vakit kaybetmeden harekete geçmelisin.
Feragat sözleşmesinin ortadan kaldırılması
Mirasbırakan ve feragat eden kişi, sözleşmeyi birlikte, aynı resmi şekilde yapacakları yeni bir sözleşmeyle ortadan kaldırabilir.
İmzalamadan önce dikkat et
Mirastan feragat sözleşmesi, gelecekteki miras hakkını tamamen ortadan kaldıran çok ciddi bir işlemdir. İmzalamadan önce:
- Mirasbırakanın malvarlığını öğren.
- Sana verilecek karşılığın, ileride alacağın payla kıyaslandığında makul olup olmadığını değerlendir.
- Sözleşmenin çocuklarını da kapsayıp kapsamadığını kontrol et.
- Baskı altında ya da aceleyle imza atma.
Kısaca yapılacaklar
- Feragat sözleşmesinin noter önünde ve iki tanıkla yapıldığından emin ol.
- Karşılıklı feragatte verilen karşılığı ve şartları sözleşmeye yazdır.
- Sözleşmenin çocuklarını kapsayıp kapsamadığını kontrol et.
- Baskı ya da aldatma ile imzalattırıldıysan bunu gösteren delilleri sakla.
- İptal sebebini öğrendiğinde vakit kaybetmeden dava aç.
En çok sorulan sorular
Mirastan feragat ile mirasın reddi arasındaki fark nedir?
Feragat mirasbırakan hayattayken onunla yapılan sözleşmeyle, ret ise ölümden sonra mahkemeye beyanla yapılır.
Feragat sözleşmesi nasıl yapılır?
Noter, sulh hâkimi ya da yetkili memur önünde iki tanıkla resmi şekilde; basit yazılı belge ya da sözlü anlaşma geçersizdir.
Feragat ettikten sonra tenkis davası açabilir miyim?
Hayır. Feragat eden kişi saklı pay hakkından da vazgeçmiş olur.
Karşılıklı feragat çocuklarımı da etkiler mi?
Evet. Aksi kararlaştırılmadıkça feragat edenin altsoyunu da kapsar.
Feragat sözleşmesi iptal edilebilir mi?
Yanılma, aldatma ya da korkutmayla yapıldıysa, şekle uyulmadıysa ya da ehliyet yoksa mirasbırakanın ölümünden sonra iptali istenebilir.
Yaşadığın durumu Hakkını Sor'daki soru-cevap forumunda paylaşabilir, aynı şeyi yaşamış kişilerin deneyimlerinden faydalanabilirsin.